سقوط هواپیما اوکراین؛ کارشناسان کانادایی: هنوز طرح مشخصی برای نحوه بررسی جعبه سیاه ارائه نشده

جعبه سیاه هواپیمای ساقط شده اوکراینی حق نشر عکس Getty Images
Image caption جعبه سیاه هواپیمای ساقط شده اوکراینی

یک گروه از کارشناسان بررسی سوانح هوایی کانادایی گفته‌اند که هنوز طرح مشخصی درمورد نحوه بررسی جعبه‌های سیاه هواپیمای خطوط هوایی اوکراین که درنتیجه اصابت موشک سپاه پاسداران سقوط کرد، ارائه نشده است.

هیات ملی ایمنی حمل و نقل در بیانیهای که به هنگام خروج دو تیم تحقیقاتی کانادا از ایران صادر کرد، گفته که همتایان ایرانی با آنها همکاری کرده‌اند.

آن‌ها همچنین گفته اند که مسئول تیم تحقیقاتی ایران احتمالا در این هفته به کییف، پایتخت اوکراین سفر خواهد کرد.

در جریان سقوط هواپیمای اوکراینی تمامی ۱۷۶ مسافر و خدمه آن کشته شدند.

پیشتر گزارش‌ها از اظهارات ضد و نقیض مقامات ارشد سازمان هواپیمایی ایران در مورد بررسی جعبه سیاه هواپیمای ساقط شده خبر می‌داد. در حالی که روز گذشته حسن رضایی‌فر، مدیرکل بررسی سوانح سازمان هواپیمایی ایران به خبرگزاری تسنیم گفته بود که جعبه‌های سیاه با درخواست تیم تحقیقات اوکراین به این کشور منتقل می‌شوند، امروز در اظهاراتی متفاوت به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت " فعلا هیچ برنامه‌ای برای ارسال آن نداریم".

روز گذشته وی گفته بود که طرف ایرانی "به صورت مکرر با تیم کارشناسان اوکراینی جلسات برگزار" کرده و بر همین اساس "جعبه‌های سیاه در ایران خوانده نمی‌شود" اما امروز با تغییر سخنانش گفت که "سعی می‌کنیم جعبه سیاه هواپیمای سانحه دیده اوکراینی در ایران خوانده شود و گزینه‌های بعدی ما کشور اوکراین و فرانسه است".

آقای رضایی‌فرد دیروز گفت که ارسال جعبه سیاه "با توجه به درخواست اوکراینی‌ها" صورت می‌گیرد و "جعبه‌های سیاه به این کشور منتقل می شود" اما در سخنان امروزش تاکید کرده "هنوز تصمیمی برای ارسال به کشور دوم نداریم".

دیروز آقای رضایی‌فر گفته بود:"با استفاده از تخصص کشورهای فرانسه، کانادا و آمریکا سعی می‌کنیم جعبه‌های سیاه هواپیما را در شهر کی‌یف بازخوانی کنیم" و اگر بازخوانی جعبه سیاه در اوکراین موفقیت‌آمیز نباشد، "جعبه سیاه به کشور فرانسه انتقال داده می شود".

آقای رضایی‌فر در ۲۱ دی‌ماه هم گفته بود "جعبه سیاه هواپیمای سانحه‌دیده برای دانلود به فرانسه فرستاده می‌شود".

وی گفته بود: "از آنجایی که هواپیمای سانحه دیده از هواپیماهای مدرن و پیشرفته بوئینگ است ایران تکنولوژی دانلود اطلاعات جعبه سیاه این هواپیما را ندارد و ممکن است با شروع بازسازی جعبه سیاه به آن لطمه زده شود."

حق نشر عکس Getty Images

جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا، که برای انجام تحقیقات جامع در مورد این حادثه به ایران فشار می آورد، روز جمعه گفت که ایران باید جعبه سیاه را به فرانسه بفرستد.

او در کنفرانسی خبری گفت که فرانسه یکی از معدود کشورهایی است که توانایی خواندن اطلاعات جعبه های سیاه را دارد و افزود که این جعبه ها به شدت آسیب دیده است.

وزارت خارجه کانادا هنوز در مورد تصمیم ایران برای ارسال جعبه سیاه به اوکراین اظهار نظر نکرده اند.

پیش از این علی عابدزاده، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری ایران اعلام کرده بودند که جعبه سیاه کشف شده در محل سقوط را تحویل شرکت سازنده، بوئینگ، یا دولت آمریکا نخواهد داد.

پس از این اظهار نظر اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان ابراز امیدواری کرد که مقامات ایرانی جعبه سیاه هواپیمای اوکراینی را "در اختیار تیم‌های بررسی‌کننده قرار دهد."

به طور معمول شرکت سازنده هواپیما در تحقیقات مشارکت می‌کند و کارشناسان می‌گویند کمتر کشوری توانایی تحلیل جعبه های سیاه را دارد. جعبه سیاه شامل دستگاه ضبط داده های پرواز و دستگاه ضبط صداهای کابین خلبان است.

۱۸ دی ماه، ساعاتی پس از حمله موشکی ایران به پایگاه‌های آمریکا در عراق که به تلافی کشته شدن قاسم سلیمانی به دست آمریکا بود، یک هواپیمای مسافربری از نوع بوئینگ ۷۳۷ متعلق به خطوط هواپیمایی اوکراین دقایقی بعد از بلند شدن از فرودگاه امام خمینی تهران سقوط کرد.

منابع ایرانی ابتدا علت سانحه را نقص فنی اعلام کردند اما سه روز بعد و پس از انتشار اطلاعاتی از سوی منابع غیرایرانی مبنی بر اصابت یک موشک به هواپیما، ایران رسما اعلام کرد که این هواپیما به اشتباه هدف پدافند سپاه پاسداران قرار گرفته است.