محمد حجازی، جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه کیست؟

  • علی خردپیر
  • بی‌بی‌سی
محمد حجازی

منبع تصویر، Tasnim

* روز یکشنبه (۱۸ آوریل/۲۹ فروردین) گزارش شد که محمد حجازی، جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه در گذشته است.. رمضان شریف، سخنگوی سپاه پاسداران، در گفت‌وگو با صداوسیمای دولتی ایران علت مرگ آقای حجازی، را عوارض شیمیایی ناشی از دوران جنگ ایران و عراق اعلام کرد. پیشتر همه رسانه‌های داخلی ایران علت فوت آقای حجازی را "عارضه قلبی" عنوان کردند. آقای شریف گفته است که جانشین نیروی برون مرزی سپاه پاسدارن از "عارضه شیمیایی" رنج می‌برد و "چند ماه قبل مبتلا به بیماری کرونا شدند و بهبود یافتند" و "جمع بندی پزشکان این بود که ایشان به علت عوارض شیمیایی به شهادت رسیدند".

مطلب زیر پیشتر و به مناسبت انتصاب آقای حجازی به عنوان جانشین فرمانده نیروی قدس منتشر شد که باز نشر می‌شود.

پس از انتصاب اسماعیل قاآنی به فرماندهی نیروی قدس سپاه از سوی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران و در پی کشته شدن قاسم سلیمانی، حکم انتصاب جانشین فرمانده نیروی قدس، دومین تغییر در فرماندهی شاخه عملیات برون‌مرزی سپاه پاسداران است.

حسین سلامی، فرمانده کل سپاه، محمد حجازی را برای جانشینی فرمانده نیروی قدس برگزیده است. پیش‌تر اسماعیل قاآنی در این سمت بود.

سرتیپ حجازی با نام شناسنامه‌ای "سید محمد حسین‌زاده حجازی" سال ۱۳۳۵ در اصفهان متولد شده و در بدو تشکیل سپاه پاسداران به این گروه نظامی پیوسته است.

وی در رشته مدیریت دولتی تا مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه تهران تحصیل کرده و سپس در دانشگاه عالی دفاع ملی، وابسته به ستاد کل نیروهای مسلح، در رشته مدیریت استراتژیک دکترا گرفت. محمد حجازی در دوران دانشجویی در مقطع دکترا به عضویت هیات علمی دانشگاه امام حسین، وابسته به سپاه پاسداران درآمد.

در ابتدای انقلاب و آغاز روند تثبیت حکومت جمهوری اسلامی در مقابله و "سرکوب" احزاب مسلح کرد در استان‌های کردستان و آذربایجان غربی حضور داشت و با آغاز جنگ ایران و عراق، مسوول جذب و اعزام نیروی بسیجی به مناطق جنگی غرب و جنوب غرب بود.

سرتیپ حجازی در ادامه جنگ با عراق، پس از همکاری در مقر پاسداران در منطقه ۲ کشوری، شامل مناطق غرب و جنوب غربی، معاون فرماندهی منطقه ۴، معاون فرماندهی قرارگاه عملیاتی سلمان و جانشینی فرمانده قرارگاه قدس سپاه را عهده‌دار بود.

وی پس از پایان جنگ ایران و عراق، یکی از مقامات ارشد نیروی مقاومت بسیج بوده است. محمد حجازی در این دوره در مقام معاونت هماهنگ‌ کننده نیروی مقاومت بسیج، معاونت نیروی انسانی نیروی مقاومت بسیج و فرمانده نیروی مقاومت بسیج بود.

فرماندهی بسیج در فصل "اصلاحات"

در سال‌های پس از انتخابات دوم خرداد ۱۳۷۶ فعالیت نیروی مقاومت بسیج و گروه‌های تندرو موسوم به "حزب‌ اللهی" در شهرهای بزرگ پر رنگ‌تر شد.

آیت‌الله خامنه‌ای ۲۰ اسفند ۱۳۷۶ در حکمی وی را به فرماندهی نیروی مقاومت بسیج برگزید.

نیروی مقاومت بسیج به فرماندهی محمد حجازی، در سال ۱۳۸۴ نقش موثری در تبلیغ برای محمود احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست جمهوری ایفا کرد.

مهدی کروبی، نامزد این انتخابات پس از اعلام نتایج در نامه‌ای سرگشاده به رهبر ایران به این موضوع اشاره کرد. در این نامه آمده: "بخش‌هایی از سپاه و بسیج در بسیاری از شهرستان‌ها از طریق پرداخت برخی وجوه به بعضی از مراکز و هیات‌ها، آنها را به خدمت گرفته بودند و همچنین با حضور غیرطبیعی بر سر صندوق‌ها، به طور غیرقانونی برای فرد دیگری تبلیغ می‌کردند".

در ادامه این نامه افزوده شده: "موضوع دخالت احتمالی بخش‌هایی از سپاه و بسیج را اینجانب قبلاً به صورت حضوری به عرض جنابعالی رسانده بودم و آنگونه که شنیده‌ام وزرای کشور، اطلاعات و دادگستری نیز طی نامه‌ای آن را به جنابعالی منعکس و خواستار اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از وقوع آن شده بودند".

فرمانده وقت نیروی مقاومت بسیج یک‌ماه پس از این انتخابات در مراسم معارفه فرمانده بسیج تهران گفت: "امروز فاصله‌ میان دولت و مردم کم شده است و این باعث امیدواری است که بتوانیم توطئه‌های دشمنان را خنثی کنیم".

منبع تصویر، Fars

توضیح تصویر،

محمد حجازی در کنار حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران. این عکس پیش از اعطای درجه سرلشکری به حسین سلامی، در آبان ۱۳۹۱ گرفته شده است.

محمد حجازی در سال ۱۳۸۶ با حکم آیت‌الله خامنه‌ای به ریاست ستاد مشترک سپاه پاسداران منصوب شد. وی جایگزین علی‌ اکبر احمدیان‌ شد که از سال ۱۳۷۹ در این مقام بود.

سرتیپ حجازی کمتر از یک‌سال بعد جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران شد. آن زمان، محمد علی جعفری، مشهور به عزیز جعفری فرمانده کل سپاه بود.

محمد علی جعفری جانشین تازه منصوب خود را در ۲۲ تیر ۱۳۸۷ با حفظ سمت به عنوان جانشین قرارگاه ثارالله سپاه معرفی کرد. فرماندهی این قرارگاه بر عهده خود آقای جعفری بود.

حوزه فعالیت قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران تامین امنیت پایتخت است. این قرارگاه در سرکوب اعتراض‌ها و حوادث پس از انتخابات ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ نقشی کلیدی ایفا کرد.

منبع تصویر، UGC

توضیح تصویر،

نامه‌ای که در سال ۱۳۸۸ رسانه‌های حامی "جنبش سبز" منتشر کردند.

وب‌سایت‌های خبری هوادار "جنبش سبز" تصویر نامه‌ای را منتشر کردند که مهر "خیلی محرمانه" بر آن بود و گفته شد که از قرارگاه ثارالله به معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ارسال شده‌ است. در این نامه که به امضای معاون پشتیبانی و رئیس کمیته بهداری قرارگاه ثارالله رسیده، دستور داده شده تا بیمارستان‌ها اسناد و مدارک پزشکی مجروحان اعتراض‌های خیابانی را به این افراد تحویل ندهند. این خبر نام قرارگاه ثارالله تهران را بر سر زبان‌ها انداخت.

آیت‌الله خامنه‌ای ۱۲ مهر ۱۳۸۸ سرتیپ حجازی را به معاونت آماد و پشتیبانی تحقیقات صنعتی ستاد کل نیروهای مسلح ایران منصوب کرد. وی به این ترتیب جایگزین محمدرضا نقدی شد. او تا سال ۱۳۹۳ این سمت را در اختیار داشت.

اتحادیه اروپا نام محمد حجاری را در فهرست تحریم‌های حقوق بشری قرار داده است. بر این اساس وی حق سفر به اروپا ندارد و اموالی که در کشورهای عضو این اتحادیه ثبات شود به او تعلق دارد توقیف می‌شود.

هفتم شهریور امسال (۱۳۹۸) ارتش اسرائیل هویت چهار مقام ارشد ایرانی و لبنانی را اعلام کرد که در طرح "تولید موشک‌های نقطه‌زن" در لبنان مشارکت دارند. به گفته سرهنگ جاناتان کانریکوس، سخنگوی ارتش دفاعی اسرائیل، محمد حجازی یکی از این چهار تن بوده است.