تالاب میانکاله؛ مرگ مشکوک هزاران پرنده مهاجر

ایران حق نشر عکس Irna
Image caption مرگ مشکوک هزاران پرنده مهاجر نگران‌کننده است

هزاران پرنده‌ مهاجر که برای گذران زمستان به تالاب میانکاله، شرق استان مازندران،‌ آمده بودند، مرده‌‌اند. ‌

خبرگزاری ایرنا، به نقل از بهرنگ اکرامی، دامپزشک معتمد سازمان محیط زیست مازندران نوشته که "مسمومیت غذایی" و "احتمال آلودگی آب" علت مرگ پرندگان بوده است.

آقای اکرامی گفته است منشا این مسمومیت نوعی باکتری است که در پرندگانی مانند چنگر و فلامینگو که معمولا از جلبک‌ و پلانگتون تغذیه می‌کنند، ایجاد می‌شود.

مرگ پرندگان مهاجر از کی شروع شده است؟

به گزارش وب‌سایت خزرنما، سایت خبری مربوط به استان مازندران، روز چهارشنبه دوم بهمن مردم محلی به مسئولان گزارش دادند که صدها لاشه پرنده در تالاب میانکاله پیدا شده است. ‌

مسلک آهنگری، فرمانده یگان حفاظت محیط‌ زیست مازندران به خبرگزاری ایرنا گفته است با اینکه مرگ پرندگان زمستان گذران، در تالاب میانکاله تا امروز ۸ بهمن هنوز ادامه دارد اما در مقایسه با روزهای اول کاهش چشمگیری داشته است.

چند پرنده تا کنون مرده‌اند؟

به گفته آقای آهنگری تاکنون حدود ۶ هزار لاشه پرنده جمع‌آوری شده‌ است و با نظارت کارشناسان بهداشتی دفن شده‌‌اند. پیش‌بینی می‌شود حدود دو هزارلاشه دیگر همچنان در منطقه پخش باشد.

بنابراین طبق گفته مسئولان حدود ۸ هزار پرنده تا کنون مرده‌اند و این تعداد در حال افزایش است.

به گزارش خبرگزاری ایسنا این لاشه‌ها در محدوده‌‌ای به طول ۱۰ کیلومتر و عرض ۱۰۰ یعنی از منطقه قلعه‌بان تا اسکله گلوگاه در شرق تالاب پیدا شده اند. پرندگان تلف شده از ۲۰ گونه مختلف هستند اما ۹۰ درصد آنها فلامینگو و چنگر هستند.

حق نشر عکس Irna
Image caption حدود ۸ هزار پرنده تا کنون مرده‌اند

‌علت مرگ پرندگان چیست؟

به‌گفته آقای اکرامی منشاء این مسمومیت غذایی نوعی باکتری است که در پرندگانی که از جلبک ها و پلانگتون‌ها تغذیه می کنند، ایجاد می‌شود.

او معتقد است وجود این بیماری باکتریایی به عنوان عامل مرگ پرندگان در آزمایشگاه "تا حدودی به قطعیت" رسیده است اما هنوز مشخص نیست که این بیماری باکتریایی را چه چیزی ایجاد کرده است. آقای اکرامی گفت تحقیقات بعدی بر یافتن منشاء این آلودگی‌ها متمرکز است.

آقای اکرامی احتمال می‌دهد ورود فاضلاب خانگی و یا حتی صنعتی آب و جلبک‌ها و پلانگتون‌ها را آلوده کرده است.

به نظر این کارشناس احتمال سرایت بیماری به سایر پرندگان تا حد زیادی از بین رفته است اما باکتری‌هایی که موجب مسمومیت غذایی و مرگ پرندگان شده اند می‌توانند عامل بیش از ۱۰۰ بیماری دیگری شوند.

کارشناسان در ابتدا گمان می‌کردند که که مرگ این پرندگان می‌تواند به علت آنفلوانزا یا نیوکاسل (بیماری ویروسی رایج در پرندگان) باشد اما با مشخص شدن نتیجه آزمایشات اولیه این فرضیه رد شده و فرضیه مسمومیت ناشی از آلاینده‌های شیمیایی ناشی از سموم کشاورزی و فضولات به عنوان فرضیه محتمل‌تری مطرح شده است. ‌

مدیرکل دامپزشکی مازندران هم مرگ دست جمعی پرندگان مهاجر تالاب میانکاله را " مشکوک " توصیف کرد.

سابقه مرگ پرندگان در تالاب میانکاله

کارشناسان به مرگ شمار زیادی از این پرندگان در این تالاب در دهه ۸۰ هجری شمسی اشاره می‌کنند. به گفته کارشناسان آن زمان هم فرضیه بیماری آنفلونزا و نیوکاسل به عنوان عامل مرگ رد شد و احتمال مسمومیت پرندگان قوت یافت. اما بدون مشخص شدن علت مسمومیت، پرونده مرگ آنها بی‌نتیجه بسته شد.

آقای اکرامی در این باره می‌گوید: "اگر چه وضعیت مشابهی ۱۲ سال پیش نیز در میانکاله رخ داد و تلفات چندین هزار بالی پرندگان را موجب شد، ولی متاسفانه سابقه بررسی علمی در این زمینه وجود ندارد… اما اینبار به دنبال بررسی دقیق میدانی و آزمایشگاهی هستیم تا بتوانیم پیش زمینه علمی آن را برای آینده نگهداری کنیم."

حق نشر عکس Irba
Image caption کارشناسان در حال بررسی این حادثه هستند

مسئولان چه اقدامی کرده‌اند؟

به گزارش وب‌سایت خزرنما، یک روز بعد از گزارش مردمی یعنی از صبح پنج‌شنبه، سوم بهمن، گروه‌های دامپزشکی و محیط زیست برای جمع آوری، نمونه‌گیری و امحاء لاشه‌ها وارد عمل شدند.

‌حسینعلی ابراهیمی، مدیرکل محیط زیست مازندران هم به خبرگزاری ایرنا گفته است که کارشناسان محیط زیست و سازمان دامپزشکی کشور برای بررسی دلیل این اتفاق به منطقه آمده‌اند و مشغول نمونه‌برداری از لاشه‌ها و کالبدشکافی هستند.

آقای ابراهیمی گفته است: "این کارشناسان تا مشخص شدن ابعاد این حادثه و علت تلفات گسترده پرندگان مهاجر زمستان گذران در منطقه حضور خواهند داشت و نمونه‌گیری از لاشه پرندگان را برای بررسی علل این تلفات ادامه می‌دهند."

کارشناسان دامپزشکی هم اعلام کرده‌اند که کالبد شکافی از لاشه پرندگان برای به دست آوردن اطلاعات دقیق نیز در دست بررسی است و حداقل نتایج اولیه تمام این بررسی‌ها به طور دقیق تا پایان هفته جاری اعلام خواهد شد.

بیشتر بخوانید:

بر اساس اعلام کوروس ربیعی، رئیس اداره حیات وحش استان مازندران، یک گروه تخصصی از این سازمان هم روز یکشنبه به مازندران اعزام شدند تا برای بررسی موضوع با همکاران محیط زیست و دامپزشکی استان همکاری کنند.

به دلیل اینکه هنوز دلیل مرگ پرندگان قطعی نشده است، سازمان محیط زیست استان مازندران شکار پرندگان در شرق استان ممنوع کرده است و همچنین بازار فروش پرندگان در فریدونکنار به عنوان تنها بازار خرید و فروش لاشه و زنده پرندگان وحشی تعطیل شده است.

اهمیت تالاب میانکاله

تالاب بین‌المللی میانکاله از سال ۱۳۴۸ به عنوان منطقه حفاظت شده تعیین شده و در حال حاضر ذخیره گاه زیست کره (منطقه حفاظت شده طبیعی-زیستی بین‌المللی) و پناهگاه حیات وحش است.

منطقه آبی تالاب میانکاله ۴۰ هزار هکتار وسعت دارد اما با احتساب پناهگاه حیات وحش وسعت آن به ۶۸ هزار هکتار می‌رسد. این تالاب یکی از زیست‌گاه‌های مهم و نادر پرندگان است که هر سال پذیرای ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار پرنده از ۱۳۰ تا ۱۵۰ گونه مختلف و نادر است.