برخورد 'دوگانه' با پناهجویان افغان و اوکراینی در یونان؛ مشکلات پناهجویان افغان در ترکیه و ایران

.

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر،

صدها معترض در مرکز آتن در اعتراض به عقب راندن پناهجویان توسط یونان در مرز با ترکیه تظاهرات کردند. روی پلاکارد نوشته شده: "به عقب‌راندن‌ها و خشونت‌های مرزی پایان دهید"

سازمان دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید در حالی که یونان از اوکراینی‌ها به عنوان "پناهجویان واقعی" استقبال می‌کند اما با عقب راندن پناهجویان افغان به ترکیه با "استاندارد دوگانه" و "ظالمانه" برخورد می‌کند.

در همین حال ویدیوهایی هم به بی‌بی‌سی ارسال شده که مخاطبان افغان در ایران نسبت به شرایط خود ابراز نگرانی کرده‌اند.

پس از تهاجم روسیه به اوکراین و هجوم موج جنگ‌زدگان اوکراینی، فشارها و سختگیری بر پناهجویان افغان در یونان، ترکیه و اروپای شرقی افزایش یافته است.

بیل فرلیک، از مدیران دیده‌بان حقوق بشر گفته است: در حالی که یونان از اوکراینی‌ها به‌عنوان "پناهندگان واقعی" استقبال می‌کند، افغان‌هایی را که از خشونت‌های مشابه فرار می‌کنند، به صورت ظالمانه‌ای، به عقب می‌راند.

به گفته‌ آقای فرلیک، "این استاندارد دوگانه رفتاری است که ارزش‌های ادعایی اروپایی در مورد برابری، حاکمیت قانون و کرامت را به سخره می‌گیرد."

برخورد دوگانه کشورها با پناهجویانی که از جنگ و ناامنی در کشور خود گریخته‌اند واکنش‌های زیادی را برانگیخته است.

بدرفتاری و آزار و اذیت با پناهجویان در یونان

دیده‌بان حقوق بشر در گزارش تازه خود گفته است که "پلیس یونان پناهجویان را در مرز زمینی یونان و ترکیه در رودخانه اوروس بازداشت کرده و در بسیاری از موارد لباس‌هایشان را از تن‌شان درآورده و پول، تلفن و سایر دارایی‌هایشان را دزدیده است. سپس مهاجران را به مردان نقابدار می‌سپارند که آن‌ها را مجبور به سوار شدن به قایق‌های کوچک می‌کنند، به وسط رودخانه اوروس می‌برند، به داخل آب سرد کشانده و وادار می‌کنند به سمت ترکیه حرکت کنند."

بر اساس آمار نهادهای حمایت از پناهجویان در حال حاضر هزاران پناهجوی افغان که از مسیر ترکیه وارد یونان شده‌اند در نقاط مختلف این کشور در بی‌سرنوشتی به سر می‌برند.

منبع تصویر، Getty Images

وزارت کشور ترکیه در اوایل فوریه تصاویری از اجساد ۱۲ پناهجویی که از یونان به ترکیه پس فرستاده شده بودند را در مناطق مرزی این کشور پیدا کرد. به گفته سلیمان سویلو، وزیر کشور ترکیه "۱۲ نفر از ۲۲ پناهجو که توسط واحدهای مرزی یونان رانده شده بودند، لباس‌ها و کفش‌های آن‌ها را گرفته بودند، یخ زدند و جان باختند."

در پی انتشار این خبر، وزیر امور مهاجرت یونان اتهامات ترکیه را رد کرد و آنکارا را به "تبلیغات" متهم کرد.

پناهجویان افغان در یونان می‌گویند علاوه بر سیاست‌های خصمانه رسمی، با گروه‌های تندروی ملی گرا مواجهند که هر از گاهی آن‌ها را مورد حمله قرار می‌دهند.

کمیسیاریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و سازمان‌های بین‌المللی مدافع حقوق بشر بارها نسبت به وضعیت بد پناهجویان و سرنوشت نامشخص آن‌ها از دولت یونان انتقاد کرده‌اند.

فرار افغان‌ها از کشورشان به دلیل بیکاری و بیم از طالبان

پس از روی کار آمدن طالبان در افغانستان، موج پناهجویان افغان به کشورهای همسایه و به خصوص به سوی پاکستان، ایران و ترکیه افزایش یافته است. مقصد نهایی بیشتر این پناهجویان کشورهای اروپایی است.

یک پناهجوی افغان که در ماه های اخیر از طریق ایران به ترکیه سفر کرده است به رسانه‌ها گفته است: "هجده ساعت در میان دشت‌ها و کوه‌ها پیاده‌روی کردیم. وقتی وارد خاک ترکیه می‌شدیم، تقریبا ۲۶۰ نفر بودیم ولی فقط ۴۰ نفر موفق شدند، وارد خاک ترکیه شوند دیگران همه به دست نیروهای مرزی ترکیه بازداشت و دوباره به ایران بازگردانده شدند."

به گفته این پناهجو، "نیروهای مرزی ایران معمولا حاضر به پذیرفتن دوباره این افراد نیستند و نیروهای مرزی ترکیه نیز آن‌ها را قبول ندارند."

دسته‌های بزرگ پناهجویان که از سوی ایران و ترکیه بازگردانده شده‌اند، روزها در مناطق وسیعی میان دو کشور سرگردان می‌مانند. در مواردی آن‌ها به دام دزدان و گروه‌های آدم‌ربا می‌افتند و این گروه‌ها در بدل رهایی آنها از خانواده‌های‌شان پول هنگفت می‌خواهند.

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر،

دسته‌های بزرگ پناهجویان که از سوی ترکیه بازگردانده شده‌اند، روزها در منطقه وسیعی میان دو کشور سرگردان می‌مانند

سازمان‌های دفاع از حقوق مهاجران در ترکیه می‌گویند بیش از نود درصد درخواست‌های پناهندگی از سوی اداره مهاجرت ترکیه رد شده است.

افرادی که درخواست‌شان از سوی اداره مهاجرت ترکیه رد شده، کارت‌های مهاجرت آنان باطل می‌شود و حق دسترسی به خدمات دولتی و درمان و آموزش را ندارند. این افراد حتی در صورت داشتن بیماری‌های جدی نمی‌توانند از خدمات درمانی دولتی استفاده کنند.

شکایت‌ها از "بدرفتاری با پناهجویان در ایران"

از پادکست رد شوید و به خواندن ادامه دهید
پادکست
رادیو فارسی بی‌بی‌سی

پادکست چشم‌انداز بامدادی رادیو بی‌بی‌سی – دوشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۱

پادکست

پایان پادکست

در روزهای اخیر ویدیوهایی در گروه‌های واتس‌اپ و تلگرام دست‌به‌دست می‌شود که نشان می‌دهد مهاجران افغان در ایران از سوی عده‌ای مورد آزار و اذیت فیزیکی و کلامی قرار می‌گیرند.

در همین حال ویدیوهایی هم به بی‌بی‌سی ارسال شده که مخاطبان افغان که در ایران به‌سرمی‌برند، نسبت به شرایط خود ابراز نگرانی کرده‌اند. نشر این ویدیوها در شبکه‌های اجتماعی واکنش‌های زیادی در میان کاربران افغان و ایرانی برانگیخته است.

روز پنج‌شنبه وزارت خارجه طالبان نیز سفیر ایران در کابل را به این وزارت فراخوانده و گفت که "نگرانی‌ها و احساسات" در این زمینه را ابراز کرده است.

فرهاد دریا، خواننده معروف افغان در پستی گلایه‌آمیز با عنوان "نامه اعتراضی به ملت بزرگ ایران" در صفحه‌ رسمی فیسبوک خود، به موضوع "بدرفتاری" با مهاجران افغان در ایران پرداخته است.

ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران نیز در سفر استانی به خراسان رضوی چند روز پیش به موضوع مهاجرین افغان اشاره کرد و گفت که اداره اتباع خارجی برای رسیدگی به آن‌ها کافی نیست و به "یک سازوکار جدید" نیاز است.

برخی کاربران به "افزایش بیش از حد" تعداد پناهجویان در داخل ایران، واکنش نشان داده‌اند.