لغو سخنرانی مطهری در مشهد؛ در خراسان 'حاکم' کیست؟

حق نشر عکس TASNIM
Image caption آقای مطهری لغو سخنرانی خود را اقدامی "داعش‌گونه" توصیف کرده است

لغو سخنرانی علی مطهری٬ نایب رئیس مجلس ایران در مشهد شاید بار دیگر دولت ایران را در مقابل مقامات قضایی و منصوبان رهبر ایران قرار دهد.

آقای مطهری در نامه‌ای به حسن روحانی٬ رئیس‌جمهور ایران خواسته تا مشخص کند که مسئولیت اداره استان خراسان رضوی با کیست. "استاندار یا دادستان و امام جمعه؟"

دستور لغو این سخنرانی را دادستان مشهد داده است٬ اما آقای مطهری در نامه خود نقش احمد علم‌الهدی٬ امام جمعه مشهد و نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی را در لغو سخنرانی‌اش محتمل می‌داند.

دفتر آقای علم الهدی دخالت او را تکذیب کرده، اما گفته که ممکن است از آقای مطهری شکایت کند.

عبدالرضا رحمانی فضلی٬ وزیر کشور گفته که برگزاری این سخنرانی همه "مجوز‌های لازم" را گرفته و خبر داده که در حال تنظیم نامه‌ای به رئیس قوه قضاییه است.

سخنگوی وزارت کشور هم گفته با وجود پی‌گیری‌های مکرر از روز گذشته٬ دادستانی مشهد هنوز پاسخ هیچکدام از مکاتبات این وزارتخانه را نداده و عملا "بی اعتنا" بوده است.

استانداری خراسان رضوی هم گفته که مذاکراتش با مقامات قضایی استان بی‌نتیجه بوده و هیچ پاسخی از آنها نگرفته است.

این نخستین بار نیست که مجوز دولت حسن روحانی در استان خراسان رضوی بی‌اثر می‌شود.

در ماه‌های گذشته بارها از برگزاری کنسرت‌هایی که مجوز وزارت ارشاد را داشتند در شهرهای مختلف استان خراسان رضوی جلوگیری شد. مقامات قضایی خراسان و نیروی انتظامی در آخرین ساعات برگزاری کنسرت‌های را لغو کردند.

حق نشر عکس FETAN
Image caption دفتر آقای علم الهدی در بیانه‌ای دخالت او را در لغو سخنرانی آقای مطهری تکذیب کرده و نوشته که او "اصلا به چنین سخنرانی و مراسمی توجهی نداشته است"

احمد علم‌الهدی به صراحت مخالفت خود را با برگزاری کنسرت‌ها در مشهد و شهرهای اطراف اعلام کرد و گفت که هر که کنسرت می‌خواهد از مشهد برود.

حسن روحانی از عقب‌نشینی وزارت ارشاد در این مورد انتقاد کرد و به دخالت آقای علم‌الهدی در امور دولتی تاخت. اما نهایتا وزارت ارشاد تحت مدیریت علی جنتی٬ وزیر سابق، پذیرفت که دیگر در مشهد مجوز برگزاری کنسرت ندهد.

اما این بار کار از لغو برگزاری کنسرت فرا رفته و سخنرانی کسی لغو می‌شود که نفر دوم فهرست نمایندگان راه یافته تهران به مجلس و یکی از نایبان رئیس مجلس است.

آقای مطهری از حسن روحانی خواسته که جلوی "قانون‌شکنی" در استان خراسان رضوی را بگیرد و مشخص کند که چرا در اموری که به استاندار و شورای تامین استان مرتبط است٬ دادستان یا امام جمعه تصمیم می‌گیرد.

فارغ از اینکه حسن روحانی و دولتش تا چه حد در راستای خواسته آقای مطهری پیش خواهند رفت٬ این سئوال پیش می‌آید که دولت عملا تا چه اندازه قدرت دارد تا از دخالت قوه قضاییه و منصوبان رهبر در استان جلوگیری کند.

آقای مطهری همچنین گفته که اگر دولت اقدامی نکند٬ "مجلس چاره‌ای جز استفاده از اختیارات قانونی خود نخواهد داشت".

اختیارات قانونی دولت و مجلس چیست؟

دستور به لغو سخنرانی آقای مطهری چه از سوی دادستان بوده و چه با نظر آقای علم‌الهدی٬ عملا هیچکدام از نظر قانونی به دولت و مجلس پاسخگو نیستند.

مجلس نهایتا می‌تواند در امور مربوط به قوه قضاییه از وزیر دادگستری سئوال کند. اما وزیر دادگستری نقشی بیش از ایجاد هماهنگی میان دولت و قوه قضاییه را ندارد.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption حسن روحانی بر سر موضوع کنسرت‌های موسیقی هم با مقامات محافظه‌کار کشمکش داشته است

حسن روحانی هم به عنوان رئیس دولت فقط می‌تواند از عملکرد قوه قضاییه انتقاد کند. اقدامی که بارها در ماه‌های گذشته انجام داده و هر بار با واکنش تند صادق لاریجانی٬ رئیس قوه قضاییه روبه‌رو شده است.

اگر هم آنگونه که آقای مطهری محتمل می‌داند٬ آقای علم الهدی در لغو سخنرانی دست داشته باشد٬ باز هم کاری از دست دولت و مجلس بر نمی‌آید.

آقای علم الهدی منصوب آیت‌الله علی خامنه‌ای٬ رهبر جمهوری اسلامی و نماینده او در این استان است و فقط به رهبر ایران پاسخگوست.

او سال‌هاست که از سرسخت‌ترین منتقدان چهره‌های اصلاح طلب و میانه‌رو بوده و از تریبون نماز جمعه مشهد به آنها تاخته است.

با این حال قدرت و نفوذ او تا اسفند سال گذشته زیر سایه عباس واعظ طبسی٬ نماینده ولی فقیه در استان خراسان قرار داشت که روابط خوبی با سیاستمداران میانه‌رو داشت.

پس از درگذشت آقای واعظ طبسی٬ آقای علم‌الهدی که تا پیش از آن از معدود امامان جمعه‌ مرکز استان‌ها بود که نماینده ولی فقیه در استان نبود٬ جایگزین آقای واعظ طبسی شد و مخالفت خود با دولت حسن روحانی را عملی‌تر کرد.

به نظر می رسد که لغو سخنرانی علی مطهری فارغ از اینکه به دستور و نفوذ چه کسی انجام شده٬ نه تنها چوب دیگری لای چرخ دولت است و شاید از این پس برگزاری سخنرانی حامیان دولت در دومین استان و شهر پرجمعیت‌ ایران به آسانی گذاشته نباشد.

این نکته از این نظر برای حسن روحانی دارای اهمیت است که در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری با توجه به رویکرد انتقادی هر پنج نماینده اصولگرای این شهر در مجلس به دولت در کنار نفوذ و قدرت آقای علم‌الهدی کار را برای تبلیغ حامیان او سخت‌تر می‌کند.