فصل بارش آینده ایران؛ پاییز زودرس، زمستان خشک، بهار بارانی

زاگرس حق نشر عکس iSna
Image caption از بارش آبان شروع می کنیم. زاگرس مرتفع، این نام را به خاطر داشته باشید: زاگرس مرتفع. انگار قرار است عمده خبرها از آنجا بیاید. کمابیش سراسر ایران باران خواهد داشت در آبان. اما بیشترین و سنگین ترین بارشها در زاگرس مرکزی و هم چنین یک چهارم جنوب غرب ایران رخ خواهد داد

درباره مدل های پیش بینی اقلیمی، همواره گفته می شود که همه این مدلها کمابیش نادرستند، اما ما ناچار به استفاده از آنها هستیم چون هنوز ماشین زمان درست نشده که ما را به آینده ببرد از وضعیت آینده مطلعمان کند و دوباره ما را برگرداند به هم اکنون.

این قاعده حتی در باره پیش بینی های فصلی و نه چندان بلندمدت هم راست است. حتی پیش بینی های هفتگی هواشناسی هم کم دقت تر از پیش بینی های روزانه هستند. کلا پیش بینی ها از دو روز که فراتر بروند با شیب ملایمی درصد خطا دارند. از پنج روز که بگذرد درصد خطا شیبناک تر می شود. اما به هر رو همچنانکه گفته شد شاغلان بسیاری از امور ناچارند که برای برنامه ریزی در باره آینده تصوری از روندهای اقلیمی داشته باشند.

این یادداشت مروری دارد بر جمع بستی از پیش بینی های اقلیمی در باره فصل آتی بارش در ایران. به طور معمول این فصل از نیمه آبان شروع می‌شود تا نیمه اردیبهشت. حتی الامکان سعی شده جمع بستی ساده و مختصر از پیش بینی های موجود ارائه شود.

اگر چه سه مآخذ معتبر پیش‌بینی اقلیمی WMO و EC.EUROPE و ECMWF مبنای این مطلب قرار گرفته اند، اما همچنانکه گفته شد پیش‌بینی‌های بلندمدت اقلیمی برای تحلیل های کلی بیشتر کاربرد دارند و برای محاسبات دقیق در بازه های مشخص زمان بعید است قابل اعتماد باشند. خلاصه اینکه بر مبنای این پیش بینی شما نمی توانید مثلا تصمیم بگیرید مراسم عروسی تان را روز یکم اسفند آینده در فضای باز برگزار کنید. اما پیش بینی بارش های سیلابی در فروردین می تواند دست اندرکاران را آگاه سازد که از هم اکنون در پی لایروبی رودها و آزادسازی مسیل ها باشند.

پاییز و زاگرس مرتفع

از بارش آبان شروع می کنیم. "زاگرس مرتفع". این نام را به خاطر داشته باشید: "زاگرس مرتفع". انگار قرار است عمده خبرها از آنجا بیاید. کمابیش سراسر ایران باران خواهد داشت در آبان. اما بیشترین و سنگین ترین بارشها در زاگرس مرکزی و هم چنین یک چهارم جنوب غرب ایران رخ خواهد داد. بارشها در آذر هم ادامه دارد. اما هسته سنگین بارشها از زاگرس مرکزی کمی بالاتر رفته و به زاگرس شمالی نزدیک می شود. احتمالا آذر ماهی سرد و برفی در انتظار کردستان و همدان و استان های مرکزی و قزوین و زنجان است.

زمستان، خبر خوب برای جنوب

پاییز زودرس اما به زمستانی پرباران ختم نخواهد شد. زمستان کم باران تر از پاییز خواهد بود. دی ماه احتمالا چندان خبری از بارش در شمال ایران نیست. اما زاگرس مرکزی همچنان بارانی خواهد بود. تداوم بارشها در این منطقه ممکن است به اشباع دوباره رودخانه ها و مسیلها بینجامد. این یعنی به ویژه احتمال سیل در مناطقی همچون بختیاری و کهگیلویه و فارس. بهمن ماه خشک پیش بینی می شود. شاید فقط تحت تاثیر موسمی های هند جنوب شرق ایران در این ماه بارش هایی نزدیک به نرمال داشته باشد. لااقل خبر خوب برای سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان.

بیشتر بخوانید:

در اسفند هجوم موسمی ها بیشتر می شود. زمستان گذشته شبه قاره هند موج شدید گرما و ریزگرد به جنوب غرب ایران تحمیل کرد. این زمستان و به خصوص در اسفند ماه انگار قرار است با بارش های شدید جبران کند. میزان بارشها در جنوب غرب ایران در اسفند بیشتر از نرمال خواهد بود و بارش های سیلابی و شدید هم قابل پیش بینی است. به جز بارش هایی نزدیک به نرمال در البرز مرکزی، بقیه ایران با اسفندماهی خشک رودررو خواهد بود.

بهار سیلابی

فروردین پرباران و سیلابی تقریبا برای سراسر ایران پیش بینی می شود. شدت بارشها در شمال غرب ایران بیشتر خواهد بود. به خاطر آبگیری سطح زمین در طول زمستان و کاهش امکان جذب بارش شدت سیلابها معمولا در فروردین بیشتر است.

به همین خاطر پیش بینی یک فروردین پربارش باید همه را وادارد که در اندیشه مهار اثرات سیلاب های محتمل باشند. بارش های فروردین کمابیش در اردیبهشت هم ادامه دارد. اگرچه از شدت آن کاسته می شود. بارش های اردیبهشت در نیمه های شمالی و غربی کشور افزون تر خواهد بود.

تحلیل کلی:

می توان امیدوار بود که یک فصل بارش نرمال در انتظار ایران است. به ترسالی پارسال نخواهد بود اما قطعا بسیار بیشتر از متوسط دو سال پیش و همچنین متوسط ده سال اخیر خواهد بارید. خبر خوب به خصوص برای زیستگاههای طبیعی که شاید این بارانها باعث شود نفس تازه کنند.