زهرا امیرابراهیمی؛ 'چرا سکوتم را شکستم'

حق نشر عکس Carole Bellaice

حدود ۱۳ سال پیش ماجرایی پیش آمد که سرنوشت بازیگر سریال محبوب آن روزها را ناگهان و کاملا تغییر داد. زهرا امیرابراهیمی، بازیگر تئاتر و تلویزیون سریال نرگس را روی آنتن تلویزیون ایران داشت، اما ناگهان نامش در رابطه با پخش یک فیلم از رابطه خصوصی او مطرح شد. کار به مراجع قضایی هم کشید، زهرا امیرابراهیمی کارش را از دست داد و نهایتا مجبور شد ایران را ترک کند.

در طول این ۱۳ سال از او بارها درباره این فیلم و حاشیه‌هایش پرسیده شده و هر بار بخشی از ماجرا ناگفته مانده است. در رابطه با ماجرا این سوال همواره مطرح بوده که چگونه این ویدئو منتشر شده است؛ ویدئویی که روی سی‌دی در خیابان‌های شهرهای ایران دستفروشی می‎شد و بسیاری از آن سود می‎بردند، بدون آنکه بدانند یا برای‌‍شان مهم باشد که کسی یا کسانی قربانی می‌شوند.

هفته پیش گفت‌وگوی زهرا امیرابراهیمی که در برنامه تلویزیونی "چند شنبه با سینا" پخش شد، بار دیگر نام این بازیگر را مطرح کرد و این بار هم در رابطه با همان ویدئو؛ با این تفاوت که این بار از کسی هم که ویدئو را منتشر کرده بود، نام برده شد.

خانم امیرابراهیمی در ا‌ین گفت‌وگو می‌گوید که مجید بهرامی، دوست و همکار سابقش این ویدئو را منتشر کرد. نام بردن به صورت عمومی از کسی که این ویدئو را منتشر کرده برای خانم امیرابراهیمی بسیار سخت بوده و حتی هنگام این ‌گفت‌وگو هم هنوز مطمئن نبوده که نامی از او ببرد یا نه.

زهرا امیرابراهیمی در پی پخش این گفت‌وگو در پاسخ به این سوال که دلیلش برای سکوت چه بوده است به بی‌بی‌سی فارسی گفت: "مجموع شرایط ۱۳ سال گذشته من را وارد بازی‌ای کرد که به ناچار و برای حفظ امنیت و آرامش خودم و خانواده‌ام موضوعی را انکار کنم که به خودی خود از آن ابایی نداشتم."

خانم امیرابراهیمی می‌گوید که برای بازگویی ناگفته‌های آن ماجرا در گفت‌وگوی تلویزیونی‌اش با برنامه "چند شنبه با سینا" حین مصاحبه تصمیم گرفته است.

"از پیش تصمیم نگرفته بودم. گفتن این مطالب در برنامه چندشنبه با سینا هم برنامه‌ریزی نشده بود. اما در تمام این سال‌ها کم‌ کم بیش از پیش احساس کردم که باید حرف‌هایی زده شود و در تاریخ گم نشود."

"هر چه بیشتر فاصله گرفتم بیشتر احساس کردم که مسئولیت اجتماعی و انسانی من حکم می‎کند دیر یا زود روشنگری کنم. چند سال است که با جزئیات آنچه گذشته را نوشته‎ام و دلم می‎خواهد به زبان سینما تعریفش کنم."

خانم امیرابراهیمی در پاسخ به این سوال من که حالا که مهر سکوت را شکستی چه حسی داری؟ گفت: "از اینکه واقعیت را با صدای بلند برای مردم ایران گفتم احساس رضایت می‌کنم."

او سال‌ها بود که می‌دانسته که چه کسی و چرا این ویدئو را منتشر کرده است، اما به هر دلیل تا زمان گفت‌وگو هفته پیش تصمیم نداشته که نام مجید بهرامی را برملا کند.

مجید بهرامی، بازیگر تئاتر و سینمای ایران که دادگاه او را به جرم انتشار و توزیع این ویدئو مجرم شناخت، پس از از یک دوره طولانی بیماری، پنج سال پیش، روز شنبه ۲۴ آبان در بیمارستانی در تهران درگذشت.

آقای بهرامی که هنگام مرگ ۳۷ سال داشت، چند سال با بیماری سرطان مبارزه کرد و برای درمان، مدتی را نیز در آلمان گذراند.

خانم امیرابراهیمی به بی‎بی‌سی فارسی می‌گوید: "اگر در مسیر درمان مجید بهرامی سنگ می‌انداختم خودم را هرگز نمی‌بخشیدم. هر چند انتقادات خود را به نحوه برخورد دستگاه قضا، همکاران و مردم در کل این داستان داشتم."

بر اساس حکم دادگاه مجید بهرامی، متهم اول پرونده، پیشتر نیز برای به دست آوردن تصاویر برهنه زنان دیگری تلاش کرده و "تصاویر متعدد و مستهجن از دختران دیگر در چت روم " به دست آمده است.

'هنوز ناگفته‎هایی هست'

Image caption مجید بهرامی شش سال پیش به دلیل بیماری سرطان درگذشت

خانم امیرابراهیمی می‌گوید تا مدتها فکر می‌کرده که دوست پسر سابق که در آن فیلم بوده، این ویدئو را منتشر کرده است، اما چندی بعد متوجه شده که ویدئو را شخص سومی به دست آورده و منتشر کرده است.

در حکم دادگاه عمومی جزایی تهران به تاریخ اسفند ۱۳۸۶ هم آمده که تصور آنکه "این فیلم توسط شهریار شهامت (مردی که در ویدئو حضور دارد) یا متهم ردیف دوم (زهرا امیرابراهیمی) منتشر شده باشد به جهت موقیعت اجتماعی آنان مردود است".

نام شهریار شهامت اخیرا در رابطه با این پرونده مطرح شد و در بخشی از حکم دادگاه که بر روی شبکه‌های اجتماعی هست، دیده می‌شود.

آقای شهامت که آن دوره دستیار کارگردان بود، بدون هیچ اتهامی در رابطه با پرونده تولید و پخش فیلم از این محاکمه کنار گذاشته شد. او نیز اکنون در خارج از ایران زندگی می‌کند.

براساس حکم دادگاه آقای بهرامی اقرار کرده که زمانی که خانم امیرابراهیمی مدتی در منزل خواهر آقای شهامت زندگی می‌کرده، در یک مهمانی در خانه خانم شهامت اتفاقی فایلی تصویری را روی کامپیوتر شخصی خانم امیرابراهیمی پیدا می‌کند و آن را روی یک سی دی ذخیره می‌کند و مخفیانه آن را با خود می‌برد.

بنا بر حکم، او حتی این فایل را با خود به آلمان می‌برد و باز می‌گرداند. نتیجه‌گیری دادگاه این بوده که با توجه به اقرار او و ابراز ندامتش در این رابطه و همچنین اقرارش در رابطه با "اغفال و فریب دختران با وعده‎های واهی" مجرم است.

"آیا اکنون حس بهتری دارد؟" این سوال دیگری بود که از او پرسیدم و پاسخش مثبت بود. از اینکه درباره مجید بهرامی روشنگری کرده راضی است، اما می‌گوید هنوز "راه زیادی مانده" تا کاملا از زیر بار سنگین ۱۳ ساله‌ای که بر دوش می‌کشد، سبک شود.

"آنچه گذشته به دلیل سیاست مقامهای مسئول رسانهای نشده و ما هم هر کدام به دلایلی سکوت کردیم. امیدوارم امروز این بار از روی شانه آقای شهامت هم برداشته شده باشد. وگرنه هنوز معنی سبک شدن را خیلی نمی‎فهمم، فکر می‌کنم برای سبک شدن به معنای سبک شدن از حرف‌هایی که باید زده شوند هنوز خیلی راه است."

خانم امیرابراهیمی می‌گوید که حتی هنگام گفت‌وگو با سینا ولی‌الله در شبکه تلویزیونی ام‌بی‌سی پرشیا همچنان شک داشته که ماجرا را بازگو کند.

اما در پاسخ به این سوال که این سکوت آزارش نمی‌داده به بی‎بی‌سی فارسی گفت که برای اتفاقی که برایش افتاده و سکوت چندین ساله‎اش خود را آزار نداده، اما به دلیل ضربه روحی که به او وارد شده، در این سال‌ها بسیار آزرده بود و "ترومای این داستان که برابر با ترومای تجاوز هزاران باره است" سالها با او بوده، اما "نیمه پر لیوان" را دیده بجای آنکه بخواهد فکر کند دارد "فداکاری" می‌کند یا صرفا خود را "قربانی" بداند، سعی کرده که "از گذشته عبور" کند و "زندگی را از نو" بسازد.

حکم دادگاه چه بود؟

حق نشر عکس Carole Bellaice
Image caption زهرا امیرابراهیمی اکنون در فرانسه مشغول بازیگری و فیلمسازی است

۱۳ سال پیش پخش ویدئوی رابطه خصوصی یا "سکس تیپ" زهرا امیرابراهیمی با دوست پسرش به یکی از جنجالی‌ترین موضوعات اجتماعی روز تبدیل شد. پخش گسترده فیلم در بازار زیرزمینی جنجال بزرگی که به راه انداخت نهایتا پای دو نفری که در ویدئو بودند و کسی که مظنون به انتشار آن بود را به مراجع قضایی کشاند.

در دادگاه مجید بهرامی، متهم ردیف اول پرونده به جرم "انتشار فیلم مستهجن و خصوصی" زهرا امیرابراهیمی و شهریار شهامت، به یک سال حبس، جریمه نقدی و تحمل ۷۴ ضربه شلاق و بابت "تشویق به فساد و فحشا و فراهم کردن موجبات آن" به تحمل ۵ سال حبس محکوم شد که پس از گذراندن چند ماه زندان آزاد شد و به فعالیت حرفه‌ای خود ادامه داد.

زهرا امیرابراهیمی، متهم ردیف دوم پرونده با اتهام "موجبات فساد از طریق برقراری روابط نامشروع" محاکمه شد .او که ممنوع الخروج شده بود و به قید وثیقه آزاد بود، صبح روزی که قرار دادگاه داشت و احتمال می‌داد که بازداشت شود، از ایران خارج شد و غیابا بابت "روابط نامشروع غیر از زنا" به تحمل ۹۰ ضربه شلاق و ده سال ممنوعیت از فعالیت در تمام عرصه‌های هنری و بازیگری محکوم شد. خانم امیرابراهیمی اکنون در فرانسه مشغول بازیگری و فیلمسازی است.

این ماجرا پای چهار نفر دیگر را هم به پرونده باز کرد که سه نفر بابت "رابطه نامشروع غیر از زنا" به تحمل ۹۰ ضربه شلاق متهم شدند و یک نفر هم تبرئه شد.