پخش تلویزیونی فوتبال و مجادله صدا و سیما و فدراسیون

حق نشر عکس Isna

به نظر می‌رسد نزاع چند هفته‌ای میان سازمان صدا و سیما و فدراسیون فوتبال بر سر پخش تلویزیونی مسابقات ظاهرا با خبر مهدی تاج، رئیس سازمان لیگ رو به پایان است.

آقای تاج روز یکشنبه ۱۱ آبان به خبرگزاری فارس گفت: "با تاکید رئیس جمهور کارگروهی در هیئت دولت متشکل از وزیر ورزش و وزیر کشور با رئیس صدا و سیما تشکیل شد" که "قرار داد حق پخش تلویزیونی با ۳۰ درصد افزایش همراه بود که شرایط مطلوب ماست."

اما خبرگزاری تسنیم نوشت که "توافق صورت گرفته به صورت مشروط است و طرفین باید تفاهم نامه‌هایی امضا کنند که در صورت عملی شدن این موضوع دیدارهای هفته چهاردهم لیگ برتر در پنجشنبه و جمعه این هفته پخش می‌شود"

شرایط مطلوب فدراسیون چه بود؟

اگر چه آقای تاج چنین افزایشی را مطلوب فدراسیون می‌داند، اما با توجه به قیمت پیشنهادی صدا و سیما به نظر می‌رسد حداقل در این مرحله و در سال جاری برنده این پیکار نفس‌گیر سازمان صدا و سیما است.

چون پیشنهاد فدراسیون ۱۶۰ میلیارد تومان بود که بعدها به نصف این مبلغ (۸۰ میلیارد تومان) راضی شد، اما صدا و سیما با ۲۲ میلیارد تومان موافقت کرد. این یعنی رقمی یک هفتم رقم پیشنهادی فدراسیون فوتبال. اکنون مبنای افزایش حق پخش همان رقم صدا و سیما است و اگر سی درصد به این رقم اضافه شود (۶ و نیم میلیارد تومان)، کل رقم پرداختی به ۲۹ میلیارد تومان هم نمی‌رسد که حتی با رقم تعدیل‌شده فدراسیون نیز فاصله ۵۱ میلیارد تومانی دارد.

یک سال بی‌اعتنایی صدا و سیما به نامه‌های فدراسیون فوتبال

ماه گذشته علی کفاشیان، رئیس فدراسیون فوتبال ایران در نامه‌ای به مصوبه "هیات رئیسه فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ برتر و شرایط مالی بوجود آمده پیش روی باشگاه‌ها" اشاره کرد و نوشت" با توجه به عدم انعقاد قرارداد جهت پخش تلویزیونی این مسابقات" باید از "ورود هر گونه دوربین و تجهیزات مربوطه صدا و سیما جهت ضبط و پخش مستقیم و غیرمسقیم مسابقات فوتبال، تهیه گزارش و خبر از روند برگزاری مسابقات جلوگیری به عمل آید."

این اقدام صدا و سیما را در موضعی تدافعی قرار داد چرا که بخشی مهم از درآمدهای آگهی صدا و سیما از ناحیه پخش آگهی در زمان‌های پخش مسابقات فوتبال داخلی لیگ به دست می‌آید. این درآمد‌ها تنها به شبکه ۳ محدود نیست، بلکه شبکه‌های استانی نیز با پخش فوتبال‌های جام حذفی و لیگ برتر و لیگ دسته اول ضمن پرکردن بخشی از کنداکتور برنامه‌های خود، از درآمدهای آگهی قابل توجهی برخوردار می‌شوند.

چرا فدراسیون به دنبال دریافت حق پخش اگهی‌هاست؟

حق نشر عکس Isna
Image caption مهدی تاج، رئیس سازمان لیگ

از سال‌‌های پایانی دهه هفتاد و در دوره ریاست محسن صفایی فراهانی بر فدراسیون فوتبال الزاماتی از سوی فیفا (فدراسیون جهانی فوتبال) برای حرفه‌ای شدن فوتبال در آسیا درنظر گرفته شد که دریافت حق پخش آگهی از تلویزیون یکی از مهمترین سرفصل‌های آن بود.

پی‌گیری‌ها به تصویب قانونی در مجلس انجامید که صدا و سیما را ملزم به دادن حق پخش آگهی به فدراسیون می‌کرد، اما مخالفت علی لاریجانی (رئیس وقت صدا و سیما) و نیز مخالفت شورای نگهبان با آن و اصرار مجلس سبب شد تا مصوبه به مجمع تشخیص مصلحت نظام برود.

در مصوبه مجمع در مرداد ماه ۸۱ نکته‌ای که مورد توجه قرار گرفته بود تاکید بر توسعه ورزش بود اما در همین مصوبه آمده بود که "صدا و سیما از بابت پخش مسابقات ورزشی درآمدی کسب نمی کند و هرگونه پرداخت به فدراسیون ها ضرورتاً از محل بودجه های دولتی تأمین خواهد شد" اگر چه در بخشی دیگر از این مصوبه ، با " توجه به تفاهم میان صدا و سیما و باشگاه‌ها" از صدا و سیما خواسته شده بود" همکاری و مساعدت بیشتری به عمل آورد.

همین مصوبه مستمسکی شد برای دست‌اندرکاران صدا و سیما و دو نماینده مجلس که عضو شورای نظارت سازمان صدا و سیما هستند تا عملا به هواداری از صدا و سیما به اعتراضات فدراسیون فوتبال اعتنایی نکنند.

نکته‌‌ای که مورد غفلت قرار گرفت و شرایط ۱۲ سال قبل با وضعیت کنونی قابل قیاس نیست همانا کسب در‌آمدهای کلان از پخش مسابقات فوتبال از سوی شبکه‌های مختلف صدا و سیماست.مسئله‌ای که در دنیای واقعی با آن بخش از مصوبه مجمع تشخیص مصلحت که "صدا و سیما از بابت پخش مسابقات ورزشی در‌آمدی کسب نمی‌کند" در تضاد کامل قرار دارد.

درآمدهای بالای ۱۰۰ میلیارد تومانی صدا و سیما از فوتبال

حق نشر عکس Isna

برابر تعرفه‌ آگهی‌های سال ۱۳۹۳ سازمان صدا و سیما، قیمت هر ثانیه آگهی در ساعات پربیننده و مخاطب نزدیک به ۹ میلیون تومان در ثانیه است که اگر نصف چنین رقمی در نظر گرفته شود، برابر محاسبات گزارشی در روزنامه دنیای اقتصاد برنامه پربیننده‌ای همانند ۹۰ که مختص فوتبال است "با ۳۷ برنامه در سال درآمد حدود ۳۷۰ میلیارد تومان" را نصیب این سازمان خواهد کرد

عزیز محمدی ریاست اتحادیه فوتبال ایران نیز در گفت وگویی با خبرآنلاین گفت: "ما حساب کردیم تلویزیون بیش ۲۷۰ میلیارد تومان در سال از فوتبال پول درمی‌آورد. این درآمد حاصل از پخش ۷۰ بازی زنده از شبکه سراسری در لیگ و جام حذفی است و البته نزدیک به ۲۰۰ بازی در سیمای استانی."

اگرچه به نظر می‌رسد مجادله و طناب‌کشی صدا و سیما و فدراسیون فوتبال به تفاهمی مقطعی رسیده باشد، اما به نظر می‌رسد با عزم جدی‌ای که فدراسیون فوتبال دارد و نیز حمایت قاطع تمامی اهالی فوتبال از این حرکت فدراسیون و نیز در پیش‌بودن فصل بودجه نزاع بین صدا و سیما و اهالی فوتبال فصل تازه‌ای را تجربه کند.

به خصوص که آقای تاج درهمان برنامه ۹۰ گفت" اگر دولت و صدا و سیما نخواهند فکری برای این ماجرا بکنند، فوتبال کشور به سمت آماتوری حرکت خواهد کرد و فیفا اجازه نخواهد داد چنین شرایطی بیش از این استمرار داشته باشد."

در همین حال مسئولان فدراسیون والیبال نیز گوش‌های خود را تیزکرده‌اند و اخیرا انتقاداتی به عدم پرداخت طلب خود از صدا و سیما کرده اند.

محمود افشار دوست، دبیر فدراسیون والیبال روز نهم آبان به روزنامه شرق گفت: "صدا و سیما رابطه خوبی با ما دارد،‌ اما هنوز حق پخش لیگ جهانی را که ۳۵۰هزاردلار است، به فدراسیون جهانی پرداخت نکرده و آنها هم پاداش‌های بچه‌ها را در این رقابت‌ها به ما نداده‌اند."