هشدار چهار وزیر به روحانی: جلو تبدیل رکود به بحران را بگیرید

حق نشر عکس MEHR
Image caption علی طیب‌نیا، محمدرضا نعمت‌زاده، حسین دهقان و علی ربیعی، وزرای اقتصاد، صنعت، دفاع و تعاون نویسندگان این نامه هستند

چهار وزیر دولت ایران در نامه‌ای به حسن روحانی هشدار داده‌اند که اگر "به صورت ضرب‌الاجل و بر اساس قواعد حاکم در شرایط بحران" درباره وضعیت اقتصادی و بازار سرمایه کشور تصمیم‌گیری نکند، رکود فعلی به بحران تبدیل خواهد شد.

این وزرا هشدار داده‌اند که چنین بحرانی باعث بی‌اعتمادی خواهد شد "که برای زدودن آثار آن شاید مدت‌ها وقت لازم لاشد".

نامه مشترک علی طیب‌نیا، محمدرضا نعمت‌زاده، علی ربیعی و حسین دهقان، وزیران اقتصاد، صنعت، تعاون و دفاع که خبرگزاری مهر آن را منتشر کرده در تاریخ ۱۸ شهریور امسال نوشته شده است.

در نامه وزرا "تصمیم‌ها و سیاست‌های ناهماهنگ دستگاه‌ها" از جمله عوامل اصلی وضع موجود عنوان شده بود.

دستور رئیس جمهور ایران

حق نشر عکس MEHR

آقای طیب‌نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی ساعاتی بعد از انتشار این نامه به خبرگزاری صدا و سیما گفت که بعد از ارسال این نامه، رئیس جمهور به هیئت دولت دستور داده "مسائل بازار سرمایه و بخش واقعی اقتصاد به صورت جدی مجددا مورد بررسی قرار گیرد و در صورت لزوم سیاست های جدیدی تهیه شود".

به گفته آقای طیب‌نیا بعد از دستور رئیس جمهوری ایران "یک بسته سیاستی هماهنگ" در دولت تهیه شده است.

نویسندگان این نامه به طور خاص درباره کاهش شدید ارزش بازار سرمایه طی دو سال اخیر به شدت ابراز نگرانی کرده‌اند.

در این نامه هشت عامل اصلی خارجی و داخلی از جمله کاهش قیمت نفت و کالاهای اساسی و همین طور تحریم‌های بین‌المللی عامل این "افت کم‌سابقه" معرفی شده است.

صنعت خودرو در معرض توقف

در بند مربوط به صنایع مهم و اثرگذار، جدولی ارائه شده که نشان از کاهش ۱۸۰ هزار میلیارد تومانی (۴۲ درصدی) بازار سرمایه در فاصله زمانی دی ماه ۱۳۹۲ تا مرداد ۱۳۹۴ دارد.

در حوزه داخلی "نبود تقاضای کافی برای محصولات، مشکل حاکم بر فعالیت‌های اقتصادی و افزایش انباشت موجودی" از جمله عوامل اصلی کاهش ارزش بازار سرمایه معرفی شده است.

______________________

تحلیل امیر پایور، بی‌بی‌سی

عواملی که باعث رکود شدید در بازار سرمایه ایران شده‌اند دو دسته‌اند: عوامل خارجی که دولت ایران تاثیر زیادی در رفع آنها نمی تواند داشته باشد و عوامل داخلی که شاید با هماهنگی بتوان حل کرد. کاهش قیمت نفت و قیمت فلزات اساسی مثل مس و آلومینیوم که ایران از تولیدکنندگان عمده آنهاست روندی جهانی است و به تصمیم های دولت ایران ربطی ندارد. بیشتر اقتصادهای نوظهور و تولیدکنندگان مواد خام در جهان از این وضع آسیب دیده اند. اما بخشی که به سیاستهای داخلی برمی گردد بین بعضی وزرا محل اختلاف است و شاید برای همین شکایت و هشدار را به مافوق برده اند. از جمله اختلاف درباره کاهش ندادن نرخ پایه بهره که هرچند به کنترل تورم کمک کرده، اما باعث رکود در بازار بورس شده است. یا اختلاف بر سر قیمت گاز خوراک پتروشیمی ها که سهم بزرگی در بورس دارند. پتروشیمی ها هنوز خواستار کاهش این قیمت هستند تا حاشیه سودشان بالا برود ولی وزیر نفت مخالف است. جالب است که در این نامه اثری از امضای بیژن زنگنه دیده نمی شود.

______________________

در این نامه آمده است که صنعت خودرو زیانی معادل ۴ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان را تجربه کرده "این در حالی است که به دلیل بحران نقدینگی، صنعت مزبور در معرض توقف است و موجودی انبار محصول خودروسازان به متجاوز از صدهزار خودرو کف کارخانه رسیده است".

انتظار هسته‌ای

علاوه بر عوامل داخلی، کاهش جهانی قیمت نفت و کالاهای پایه‌ای از جمله افت ۶۰ درصدی قیمت نفت و کاهش ۵۳ درصدی بهای فولاد از جمله عوامل افت بازار سرمایه معرفی شده است.

در نامه وزاری اقتصاد، صنعت، تعاون و دفاع به رئیس جمهور ایران با وجود استقبال از "دستاوردهای بزرگ هسته‌ای"، از کاهش تقاضا در بازار به دلیل انتظار کاهش قیمت‌ها ابراز نگرانی شده است.

همچنین گفته شده است که ورود احتمالی رقبای خارجی و نبود سیاست شفاف در این زمینه، به چالشی برای صنایع داخلی تبدیل شده است.

در بند دیگری از نامه، کاهش چشمگیر سود بانک‌ها و موسسات اعتباری به عنوان نشانه‌ای دیگر برای نگرانی عنوان شده و پیش‌بینی شده است که تا ۵ سال آینده بهبودی در این زمینه حاصل نشود.

به گزارش خبرگزاری مهر که تصاویر نامه وزرا به رئیس جمهور ایران را منتشر کرده، هنوز از پاسخ حسن روحانی به این نامه خبری در دست نیست.