روزنامه های تهران: انتخابات خاص و آلودگی هوای عام

روزنامه های امروز صبح تهران سه شنبه اول دی، در گزارش های اصلی خود از گزارش حضور هاشمی رفسنجانی، روحانی و مصباح یزدی برای نامزدی در انتخابات خبرگان فرصتی یافته اند تا درباره این دور از انتخابات خبرگان و اهمیت آن بنویسند. در همین فرصت هر دو جناح مردم را از رقیب ترسانده و خواستار شرکت هر چه بیشتر هواداران خود در انتخابات آینده شده اند.

ادامه آلودگی هوای شهرهای بزرگ که به تعطیل مدارس انجامید و ماجرای محدودیت ویزا برای ایرانیان و اروپاییان سفر کرده به ایران و مخالفت ها با آن، موضوع دیگر مطالب این روزنامه هاست.

حق نشر عکس Sharq
Image caption تیتر و عکس امیرجدیدی، شرق

وعده های دروغ می دهند

هر روز که به انتخابات مجلس خبرگان و مجلس شورای اسلامی نزدیک تر می شویم شدت حملات تهدید کننده و تیترهایی با صفت های تند در روزنامه های تندرو بیشتر می شود آنان به زبان های مختلف از دستگاه های ناظر و شورای نگهبان می خواهند مانع از حضور اصلاح طلبان و هواداران جنبش سبز در انتخابات شوند. از سوی مقابل اصلاح طلبان و هواداران دولت با اشاره به اختلافات درون جناح اصولگرا از هواداران خود می خواهند برای حمایت از طرح های میانه روانه و آشتی جویانه دولت در انتخابات حاضر شوند.

کیهان در ابتدای مقاله ای درباره انتخابات سخنی از رهبر جمهوری اسلامی را نقل کرده که ده سال قبل گفته: با انتخابات شما اینها دشمنند؛ با اصل انتخابات دشمنند؛ با حضور پرشور و گسترده مردم در انتخابات دشمنند؛ با انتخاب آدم‌های اصلح و طرفدار حقوق مردم و متعبد و پایبند به مبانی اسلامی و ارزش‌های اسلامی مخالفند، دشمنند؛ چرا؟

گالیا توانگر بر همین اساس نوشته: یکی از رودخانه‌ها مایه می‌گذارد و دیگری از جاده‌ها! یکی وعده می‌دهد که فلان رودخانه را از لیست سیاه رودخانه‌های آلوده بیرون می‌کشد و احیایش می‌کند و دیگری می‌خواهد از دل کوه‌های صعب‌العبور برای فلان منطقه که ده‌ها سال به دلیل موقعیت جغرافیایی دور از دسترس بوده و بکر مانده‌، جاده بکشد. انگار همه عناصر را به کار گرفته‌اند تا در این رقابت انتخاباتی گوی سبقت را از رقیبان به هر قیمتی بربایند.

به نوشته این روزنامه تندرو: وقتی دغدغه به هر قیمتی جایگزین هدف و غایت خدمت‌رسانی بی‌تکلف می‌شود، همه معادلات انتخاب اصلح برای نمایندگی در جامعه اسلامی به هم می‌ریزد. اتفاقا تهدیدات و آفت‌ها هم از همین شکاف «به هر قیمتی» وارد شده و در پی آن انواع و اقسام وعده‌های کذب و شعارهای پرطمطراق مثل قارچ سر برمی‌آورند.

مقاله کیهان به تکرار نظریه دشمن شناسی می رسد: دشمن هم از تولد نامیمون شعارهای کذب نهایت سوء استفاده را کرده و حداقلش این است که می‌خواهد از حضور مردم در صحنه بکاهد. به عبارتی مردم را از صادقانه بودن وعده‌های انتخاباتی مایوس و با این حربه از حضور پر‌شور بکاهد. تنها راه برون‌رفت از این قبیل آسیب‌ها هوشیاری و بصیرت مردمی است.

امیریوسفی در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: انتخابات با کشمکش نقد و اثباتش زیباست همان طور که بهار با کشاکش ابر و آفتابش دیدنی و خواستنی است. آنچه مایه نگرانی است، استمرار زمستان دیرپا یا آوار تابستان زودرس است وگرنه رعد و رگبار نامزدان انتخابات هراسی نخواهد آفرید.

روزنامه دولت با این مقاله به سخنان روز قبل رییس جمهور روحانی اشاره کرده و نوشته: روحانی بخوبی می‌داند هر صندوقی که به تعداد صندوق‌های رأی اضافه شود، یکی از صندوق‌های خشونت و خودکامگی کاسته می‌شود. اینجا قانون ظروف مرتبطه حاکم است. معنای سخن رئیس جمهوری آن است که حکم فیصله‌بخش در بگومگوها، اختلاف‌ها و مناقشات، چیزی نیست جز سخن صریح و بی‌ابهام قانون.

نویسنده مقاله با اشاره به مطلوبیت مشارکت گسترده مردم که می تواند بشارت دهنده وضعیت بهتری برای کشور باشد نوشته روحانی دیروز به نکته‌ای بسیار اساسی نیز اشاره کرد که اگرچه در ظاهر عبارتی کوتاه و چه بسا فرعی بود، اما نکته‌ای به غایت بنیادین به شمار می‌آید: «هیچ امری در این کشور برمبنای جنسیت نیست بلکه برمبنای شایستگی است.» او با این جمله، بانوان را به حضور در صحنه انتخابات خبرگان و مجلس شورای اسلامی دعوت کرد.

مقاله ایران با اشاره به منازعه درازدامن که این سو و آن سو پیرامون امکان حضور در عرصه سیاست و نمایندگی درگرفته نوشته روحانی لکنت و گردگویی را کنار نهاد و صاف و سرراست، بطلان بنیان نگاه جنسیتی به جهان سیاست را اعلام کرد.

اسفند امسال، نه قرار است زیری زبر شود و نه قرار است هنجاری بشکند یا چارچوبی فرو بریزد. دعوت دولت اعتدال به قانون است.

محسن غرویان هم در سرمقاله فرهیختگان نوشته: اگرچه چهره‌هایی که در این دور از انتخابات خبرگان کاندیدا شده‌اند همه از چهره‌های برجسته و مورد اطمینان مردم هستند، امروزه ملت ایران طالب نمایندگانی معتدل، نواندیش و در عین حال معتقد به اصول انقلاب و قانون اساسی هستند تا به همراه کارآمدی این افراد، ایران بار دیگر در عرصه جهانی سرافراز باشد. این انتخابات ویژگی‌های خاص خود را دارد که با هیچ‌یک از ادوار قبل قابل قیاس نیست.

این روحانی استاد حوزه علمیه قم افزوده: با توجه به حوادثی که در یک ماه اخیر رقم خورد و برهم زدن جلسات سخنرانی نمایندگان در شهرهای مختلف، بهتر است دولت و دستگاه‌های نظارتی دقت بیشتری داشته باشند تا انتخابات به دور از حواشی و در سلامت کامل برگزار شود. ملت ایران روزبه‌روز آگاه‌تر می‌شوند و تنفر و انزجار بیشتری نسبت به حرکت‌های ضداخلاقی و افراطی پیدا می‌کنند.

در ادامه مقاله فرهیختگان آمده: اقدامات تندروها کار روی افکار و اذهان عمومی است، اما مردم با آگاهی خود بحمدالله نشان خواهند داد که توجهی به تندروها و بازی سیاسی آنها ندارند؛ چرا که اعمال آنها ضداخلاقی است و هیچ‌یک از مقامات کشوری و مسئولان نظام از این اقدامات راضی نیستند. اینها گروهی اقلیت، افراطی و بداخلاق هستند که بیشتر از آنچه بتوانند بر افکار مردم چیره شوند و مملکت را دچار تشویش کنند، آبروی خود را برده‌اند.

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption کارتون سلمان طاهری، شهروند

پایتخت را آلوده کردید؟

پیمان مقدم در ستون طنز روزنامه ایران از قول یک دلواپس نوشته: جناب روحانی از جان ملت چه می‌خواهد؟ دوباره نامزد شده که چه بشود؟ همین‌ها باعث می‌شوند هوای پایتخت آلوده شود! خب کلی خدم و حشم و اتومبیل حفاظت و گارد امنیتی باید از پاستور برود فاطمی. بعد خیابان‌ها بند می‌آید و در نتیجه ترافیک فاطمی پس می‌زند. به خدا از دود خفه شدیم. مسئولان به جای اینکه به فکر سیاسی کاری باشند و دغدغه پست و مقام را داشته باشند، کمی به فکر مردم باشند. مدرسه‌ها را تعطیل می‌کنند تا خودشان راحت به فاطمی بروند و ثبت نام کنند.

طنزنویس پرسیده: به فرض که محدوده پاستور تا فاطمی هم به خاطر ثبت نام رئیس جمهوری کمی شلوغ شود. باقی تهران را چه کسی آلوده کرده است؟ چطور دولت مهرورزی که نفت را ۱۲۰ دلار هم فروخته بود بعد از ۸ سال نتوانست به حال آلودگی فکری بکند، بعد حالا با نفتی که دارد به زیر ۲۰ دلار هم نزدیک می‌شود، چه کارش می‌شود کرد آن‌هم با ۳۸۰ هزار میلیارد بدهی که دوستان ولنجک روی دست دولت فعلی گذاشته‌اند؟

ستون طنز روزنامه ایران از قول همان دلواپس افزوده: «چرا کاری نکرد! یادتان رفته آن همه دور کاری؟ آن همه سهام عدالت؟ آن همه یارانه؟ آن همه روزهای بین تعطیلی که تعطیل می‌شدند؟ آن همه کاغذپاره هایی که به هیچ جا محاسبه نشدند؟ مردم وقتی توی صف یارانه و سهام عدالت می‌ایستادند، فرصت نداشتند سوار ماشین بشوند و با دور دور الکی هوا را آلوده کنند. بعد هم وقتی تحریم‌ها کاغذپاره‌ای بیش نبودند، مردم حواس شان به استهلاک ماشین شان بود و زمان‌های مرده را در خانه می‌گذراندند و بیرون نمی‌رفتند. حالا شما تمام فکر و ذکرتان این است که یکسری بنجل را به مجلس بفرستید و در این راه از هیچ کاری فروگذار نمی‌کنید.»

آلودگی مانند مساله هسته ای

شهروند در ادامه مقالات و گزارش های خود درباره آلودگی ها و به ویژه آلودگی هوای شهرها که امروز هم برای سومین روز مدارس را تعطیل کرده نوشته: پیش از هر چیز دولت باید گزارشی رسمی، مستند و مستدل تهیه شده از سوی نهادهای بی‌طرف در خصوص آلودگی هوا منتشر کند و در اختیار افكار عمومی قرار دهد. در واقع مردم باید بدانند علت بروز این پدیده ناخوشایند و خطرناك چیست؟ تا چه حد به وجود سوخت‌های غیراستاندارد مربوط می‌شود و تا چه حد به وضعیت آب و هوایی از جمله پدیده اینورژن؟ به علاوه خسارت‌های روانی و اقتصادی و بهداشتی آن چیست؟ چه مدت از‌ سال با آن درگیر هستیم؟ و كشورهای دیگر از این نظر چه وضعی دارند و برای حل آن چه اقداماتی را انجام داده‌اند؟

نویسنده مقاله پرسیده: آیا شهرداری مسئول است یا محیط‌ زیست؟ استانداری و فرمانداری چه جایگاهی دارند؟ دولت و وزارت كشور در این میان چه اختیار یا مسئولیتی دارند؟ آیا تناسبی میان قدرت این نهاد مسئول با مسئولیت آن وجود دارد؟ گمان نمی‌رود كه به این پرسش به ظاهر ساده در ایران پاسخ روشنی داده شده باشد. چگونه ممكن است مسأله‌ای به این مهمی در جامعه باشد، ولی مردم نخواهند یا نتوانند درباره آن اظهارنظر یا در زمینه كشف راه‌حل آن مشاركت كنند؟ آیا جز این است كه مردم از دایره چنین موضوعاتی بركنار مانده‌اند؟

مقاله شهروند به این جا رسیده که: یكی از دلایل بی‌توجهی به این‌گونه مسائل ناشی از بی‌توجهی‌های گذشته است که در ابتدا قابل حل بود، اهمیت داده نشد و كم‌كم مشكل بزرگ و بزرگتر شد. اكنون به مرحله‌ای رسیده‌ كه گمان می‌ رود مشكل غیرقابل حل است یا هزینه سرسام‌آوری لازم دارد كه تامین آن در توان و قدرت دولت نیست. آیا در قضیه هسته‌ای به‌جز این رفتار را داشتیم؟ از این موارد باز هم می‌توان نام برد.

حشمت الله بسطامی در مقاله ای روزنامه اقتصادی تعادل نوشته: درباره میزان خسارت آلودگی هوا چه در حوزه سلامت و چه در حوزه محیط زیست تحقیق، اطلاعات و هیچ برآورد دقیق داخلی نیست در حالی كه رقم این خسارت‌ها به قدری رقم بزرگ است كه قطعا همه مردم و مسوولان را به حركت وا می‌دارد تا این هزینه را كاهش دهند. تنها مرجع خسارت‌های آلودگی هوا تحلیلی است كه بانك جهانی ۱۰ سال پیش انجام داده است اما نیاز هست كه در این زمینه تحقیقات گسترده‌یی انجام شود.

عدد خسارت ناشی از مرگ پدر خانواده به دلیل همجواری با جایگاه بنزین را چگونه می‌توان با برآورد ریالی به دست بیاوریم درحالی كه بحث روانی آن هم مطرح است. بنابراین آلودگی هوا ضرر و زیانی دارد كه برآورد كردن آنها در برخی بخش‌ها تقریبا غیرممكن است. ما برای جلوگیری از خسارت‌ها دو راه داریم؛ اول اینكه برای كاهش آلودگی هوا سرمایه‌گذاری كنیم یا برای وارد كردن داروهای شیمی درمانی بیماران متاثر از آلودگی هوا هزینه كنیم. كدام یك منطقی‌تر است؟

نویسنده در پایان اظهار نظر کرده: مسوولان تخصیص بودجه، منابع و مدیریت در این حوزه هنوز به عمق فاجعه پی نبرده‌اند درحالی كه زیان آلودگی هوا در دنیا اثبات شده است. بنزین ۱۰۰ درصد سرطان‌زاست و سازمان بهداشت جهانی هم آن را تایید كرده است ولی این جا هنوز آن را از تولیدات حذف نكرده اند. بحث كنترل و هدایت بخارات بنزین در جایگاه‌های سوخت پروژه‌یی بود كه باید خیلی زودتر انجام می‌شد اما آیا به طور كامل انجام شد و ما برآورد دقیق ریالی در مورد خسارات ناشی از این مایع خطرناك داریم؟

روزنامه اصولگرای سیاست روز در میان انتقادهای خود از دولت در گزارشی نوشته: علیرغم اینکه کارشناسان سازمان هواشناسی پیش‌تر وعده هوای بارانی و برفی را داده بودند اما هوای تهران دیروز دوشنبه هم از مرز هشدار بالاتر رفت و شرایط ناسالم برای تمامی گروه‌های سنی ایجاد شد.

این روزنامه از قول یک کارشناس سازمان هواشناسی، آلودگی هوای تهران را ناشی از پدیده وارونگی هوا دانسته و نوشته: پیش‌بینی می‌شود از سه‌شنبه با بارش باران و برف به همراه وزش باد شاهد کاهش آلودگی هوا در تهران و کلانشهرها باشیم.

وظیفه رفع این آلودگی و هوای ناسالم را در گرو بارش‌های ساعت‌های آتی دانست و گفت: این بارش‌ها که از امروز (سه‌شنبه) آغاز می‌شود به صورت پراکنده ادامه پیدا می‌کند و شرایط آب و هوایی مناسب خواهد شد.

سیاست روز در نهایت افزوده: سوالی که همچنان بی‌پاسخ می‌ماند این است که تا چه زمانی باید ابر و باد و مه و خورشید کمک کنند تا حال هوا خوب شود؟ چرا وعده معاون رئیس‌جمهور درباره اینکه اعلام کرده بودند تصویب برجام روی کاهش آلودگی تاثیر می‌گذارد محقق نشده است؟!

حق نشر عکس NoAvaran
Image caption کارتون محمد طحانی، نوآوران

قانون ویزا و پی آمدهایش

رضا نصری در مقاله ای در شرق از دید کسی که از نزدیک فضای واشنگتن و دینامیسم روابط قدرت در ایالات متحده را دنبال می کند از کارکرد مثبت برجام در مقابله و مهار برنامه‌های جریان ایران‌ستیز نوشته و افزوده: پیش از برجام، کنگره آمریکا، نهادی که به‌شدت تحت‌تأثیر لابی‌های خاص قرار دارد، قادر بود بدون کوچک‌ترین مقاومتی سخت‌ترین محدودیت‌ها را به صورت مستقیم علیه ایران به تصویب برساند. حال اینکه این‌بار، به دلیل وجود برجام، اقدامات این کنگره علیه ایران از جانب بازیگران چنان به چالش کشیده شده که به احتمال زیاد تأثیر آن نیز چندان باقی نخواهد ماند.

این حقوق‌دان و عضو مرکز مطالعات بین‌الملل ژنو ابراز عقیده کرده که: امروز فعالان مدنی و کنشگران ایرانی مقیم آمریکا نیز می‌توانند با استناد به برجام و با به‌کارگیری این اهرم جدید، برای تعدیل و مهار اقدامات خصمانه کنگره علیه سرزمین‌ مادری‌شان وارد عمل شوند. اگر برجام نبود، چه‌بسا ‌هزاران ایرانی‌ که امروز، به اتکای آن، برای لغو این قانون جدید، در فضای عمومی و شبکه‌های اجتماعی تلاش می‌کنند، دست خالی می‌ماندند.

در پایان مقاله شرق نتیجه گیری شده که: اگر برجامی در کار نبود، توازن قوا و برایند نیروها در واشنگتن همچنان به نفع جریان ایران‌ستیز باقی می‌‌ماند و چه‌بسا همچنان شاهد یکه‌تازی‌های این جریان در دستگاه‌های مقننه و مجریه‌ آمریکا بودیم. امروز، به‌ خاطر برجام، می‌توان هم رسانه‌ها، هم متحدان غربی آمریکا و - همان‌طور که نامه اخیر جان کری نشان داد - حتی بخشی از دستگاه حاکمیت آمریکا را در مسیر منافع ایران -ولو با تحمیل- همسو کرد و چه‌بسا با استفاده‌ صحیح از این سند حقوقی بشود در آینده به خروج ایران از فهرست «کشورهای حامی تروریسم» نیز اقدام کرد.

اعتماد در اشاره به نامه جان کری و و نامه ۲۸ عضو اتحادیه اروپا علیه تصمیم تازه کنگره نوشته: لایجه بودجه آمریکا در حالی ایران پسابرجام را نشانه رفته است كه پس از اقدام اولیه كنگره آمریکا در تصویب آن، اروپایی‌ ها كه خود را برای بازگشت به بازار ایران مهیا می‌كنند تندترین واكنش‌ها را نشان دادند. آنان با برشمردن ویژگی‌های برنامه لغو روادید دوجانبه و تاكید بر اهمیت آن بر گردشگری و تجارت بین آمریکا و اتحادیه اروپا، گفته‌اند كه با وجود این برنامه، اتحادیه اروپا پیش از صدور مجوز سفر افراد به آمریکا به طور كامل پیشینه آنها را بررسی می‌كند و لغو روادید به این مفهوم نیست كه افراد بدون هرگونه بررسی امنیتی راهی آمریکا می‌شوند.

اعتماد به رسانه های تندرو که از تصمیم کنگره آمریکا بهانه ای برای حمله به برجام و دولت ساخته اند نوشته: در فضایی كه اروپایی‌ها سرگرم تلاش برای نزدیكی سیاسی به ایران برای حل مسائل منطقه‌ای هستند به نظر می‌رسد كه اقدام‌های مخرب آمریکا می‌تواند كاسه صبر اروپایی‌ها در قبال یكه‌تازی‌های واشنگتن را لبریز كند.

مقاله این روزنامه در عین حال یادآوری کرده: ایران در معادلات منطقه‌ای نخستین كشوری بود كه به مبارزه عملی و نه لفاظی با داعش پرداخت قرار گرفتن نام ایران در این لیست نشان از تداوم بی توجهی آمریکا به واقعیت‌های میدانی در منطقه دارد. نام ایران در حالی در این مربع قرار گرفته كه نام كشورهای عربی منطقه‌ای كه ١١ شهروند آنها در ماجرای ١١ سپتامبر ٢٠٠١ آمریکا دست داشتند در این لیست به چشم نمی‌خورد.

دنیای اقتصاد در گزارشی این موضوع را بررسی کرده که آیا تبصره قانون بودجه آمریکا به جلب سرمایه گذاری خارجی به ایران لطمه می زند و در جواب نوشته: بسیاری از کارشناسان نسبت به تاثیرگذاری این مصوبه بر حضور سرمایه‌گذاران خارجی در کشورمان ابراز نگرانی می‌کنند. در این بین ۳۸ کشوری که توافقنامه لغو ویزا با آمریکا دارند کشورهای تاثیرگذار اروپایی هستند که تمایل دارند در دوره پساتحریم با ایران تعامل نزدیک اقتصادی داشته باشند که بنا به گفته کارشناسان مصوبه اخیر کنگره آمریکا می‌تواند مانع جدی در این زمینه ایجاد کند.

به نوشته این روزنامه اقتصادی: این قانون در شرایطی مصوب شده است که اولین چراغ سبز سرمایه‌گذاران خارجی پس از توافق‌هسته‌ای ایران با قدرت‌های جهانی به خودروسازان داخلی نشان داده شد و به‌دنبال این موضوع برخی از خودروسازان معتبر جهانی به‌عنوان گزینه‌های جدی برای سرمایه‌گذاری در صنعت خودرو ایران مطرح شدند. دو غول بزرگ خودروسازی کشور نیز همسو با روند خوشبینانه در حال تدارک قراردادها برای امضا با شرکای خود بودند و حالا با امضای این قانون توسط رئیس‌جمهوری آمریکا، نگرانی‌هایشان نسبت به آینده این قراردادها نیز افزایش یافته است.

گزارش دنیای اقتصاد در نهایت به این جا رسیده که: اگر سرمایه‌گذاران خارجی که به ایران سفر می‌کنند، نتوانند به آمریکا بروند چالش بزرگی در روابط اقتصادی ایران و اروپا ایجاد می‌شود، به‌خصوص این موضوع در بحث شرکای خارجی خودروسازان داخلی اثرگذار است و اینکه اکثر این شرکا اروپایی هستند و یکی از شرکا نیز تابعیت ایتالیایی و آمریکایی دارد.

تفسیر وقایع روز

حق نشر عکس Qanoon
Image caption کارتون مهدی عزیزی، بی قانون

شهرام شهید‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی در ستون طنز شهروند نوشته: پیشنهاد می‌دهم چنین سازمان‌های سوسیالیستی و مارکسیستی منحل شود. فکر می‌کنید این جمله را چه کسی و در مورد چه سازمانی گفته؟ وزیر کشور و در مورد حزب توده؟ یا وزیر ارشاد و درباره کانون نویسندگان؟ نچ! این جمله را وزیر راه و شهرسازی مطرح کرده و در مورد سازمان حمایت از مصرف‌ کنندگان اینها را گفته. من واقعا نمی‌دانستم حمایت از ما مصرف‌کنندگان نوعی فعالیت سیاسی زیرزمینی است. آقا اصلا من از مصرف‌کننده بودن انصراف می‌دهم و قول می‌دهم از این پس فرد مفیدی برای جامعه باشم.

در بخش دیگری از طنز نوشته شهروند آمده: در استرالیا اپلیکیشنی برای تلفن‌های همراه هوشمند طراحی شده که علت مرگ را تعیین می‌کند. به نظرم اگر این اپلیکیشن به ایران وارد شود و روی تلفن‌ همراه شهروندان نصب و اجرا شود دلیل مرگ اکثر مردم را این طور اعلام می‌کند: دق به علت کندی اینترنت!

مطالب مرتبط