روزنامه‌های تهران: آغاز اجرای برجام و پایان رکود، تورم و گرانی

روزنامه‌های امروز شنبه ۲۶ دی از نزدیک بودن اعلام اجرای برجام و لغو تحریم ها نوشته و ابراز امیدواری کرده اند که به این ترتیب کشور از فشارهای اقتصادی نجات یابد. در همین زمان روزنامه های تندرو و اصولگرا نگرانی خود را از فروکش کردن شعارهای ضد آمریکایی ابراز داشته و خواستار جلوگیری از ورود میانه رو ها به مجلس شده اند.

تجلیل و انتقاد از پایان آرام و بی تنش بحران دستگیری تفنگداران آمریکایی موضوعی است که دو جناح سیاسی بر سر آن مجادله کرده اند. در عین حال وعده های انتخاباتی هم موضوعی است که روزنامه ها در اول هفته بسیار از آن نوشته‌اند.

راه بی‌بازگشت اجرای برجام

حق نشر عکس Vaghaye Etefaghieh
Image caption تیتر و عکس صفحه اول وقایع اتفاقیه

حسن بهشتی‌پور در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: با عملیاتی شدن برجام بسیاری از پول‌ها و سرمایه‌های بلوکه شده ملت ایران در خارج از کشور بویژه در کشورهایی که اصلاً انتظار نمی‌رفت (نظیر هند، چین، کره جنوبی)، به کشور باز می‌گردد حال آنکه بازگشت این پول‌ها می‌تواند دست دولت را برای بازپرداخت بخشی از بدهی‌های خود باز بگذارد و رونق جدیدی را در اقتصاد ایران به وجود آورد زیرا برای بسیاری از مقاطعه‌کاران و پیمانکارانی که پروژه‌های مختلفی را برای کشور انجام دادند و به هر دلیل هنوز بدهی‌شان را دریافت نکردند، امکانی فراهم می‌شود که بتوانند با دریافت طلب خود، فعالیت‌های جدیدی را شروع کنند.

دومین موضوعی که این مقاله با اهمیت دیده آن جاست که: بعد از اجرایی شدن تعهدات هسته‌ای از سوی هر دو طرف، ایران از این پس با قدرت و قوت فعالیت‌های هسته‌ای خود را ادامه خواهد داد. برخی از منتقدان در اجرای یکی از تعهدات کشورمان درباره «رآکتور اراک» مدعی هستند که قلب این رآکتور خارج می‌شود‌ و ضرری سنگین را متوجه تأسیسات هسته‌ای ایران می‌کند حال آنکه توافقات صورت گرفته درباره «رآکتور اراک» ثمراتی بهتر و فنی‌تر برای پیشبرد برنامه‌های هسته‌ای ایران دارد.

مقاله روزنامه دولت با اشاره به این که استفاده ایران از اورانیوم خارج از کشور در درازمدت به نفع کشور خواهد بود زیرا اورانیوم غنی یک ارزش افزوده محسوب می‌شود نوشته: این مجموعه موارد در کنار هم بدون شک به عنوان یک موفقیت برای ایران در نظر گرفته می‌شود که می‌تواند بسترساز لغو تحریم‌ها و همکاری‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران با سایر کشورهای دنیا شود تا همکاری‌های هسته‌ای کشور فقط معطوف به روسیه نباشد.

محمدعلی وکیلی در سرمقاله ابتکار نوشته: روز موعد اجرای برجام فرا رسید برغم فراز و فرودها و تلاش های مذبوحانه برای ناکام گذاشتن آن اما با اراده طرفین موانع بر طرف شد و تا به اینجا تعهدات طرفین مهر تایید گرفته است. طرفین در حال انجام تشریفات اعلام اجرایی شدن برجام هستند. آنچه بناست امروز اتفاق بیافتد برداشتن تمام تحریم های اروپایی، لغو قطعنامه های شش گانه شورای امنیت، لغو قطعنامه های دوازده گانه شورای حکام، انتقال ذخائر ارزی کشور به داخل، لغو (محدودیت هاب انجام غنی سازی، پس از ده سال و مختومه شدن احتمال نظامی بودن صنعت هسته ای ایران با مختومه شدن پی ام پی است.

نویسنده این مقاله تاکید کرده: مهمترین فرصت پیش رو اینکه انرژی کشور پیش از آنکه صرف دفع و رفع اتهامات واهی شود صرف ساختن ایران خواهد شد. پرونده هسته ای تا به اکنون مهمترین بهانه ایران هراسی و باج گیری دلالان سیاسی، اقتصادی بوده است؛ منابع کشور هدر می رفت و امکان سرمایه گذاری فراهم نبود اما این بهانه بر چیده شد و دست دنیا برای دوستی با ایران دراز است. راههای سوءاستفاده همسایه ها بسته خواهد شد و حقوق نسل های آینده در دعوای مصنوعی از بین نمی رود.

سرمقاله ابتکار در نهایت به این جا رسیده که: با فراغت دستگاه دیپلماسی کشور از شر پرونده هسته ای امکان تمرکز بر مسائل منطقه ای و فرا منطقه ای فراهم می آید و با تجربه موفق چانه زنی، قدرت حل دیگر منازعات مهیا خواهد شد. موفقیت در پرونده هسته ای جایگاه دیپلماسی را در جهان ارتقاء داد و خوشبینی زایدالوصفی نسبت به معجزه دیپلماسی ایجاد گردید.

حالا نوبت انجام وعده‌هاست

حق نشر عکس Javan
Image caption تیتر و عکس صفحه اول جوان

جوان در گزارش اصلی صفحه اول خود سرعت دولت برای انجام تعهدات برجام را مثال‌زدنی خوانده و نوشته تحلیلگران در این باره دو نظر بدبینانه و خوشبینانه دارند. برخی بر این باورند که سرعت اجرای برجام از سوی دولت به خاطر مشکلات کشور و نهایتاً مشکلات مردم است که سرعت در اجرا می‌تواند به کاهش سریع‌تر آلام مردم و مشکلات اداره کشور منجر شود. دیدگاه دوم سرعت اجرای برجام را با انتخابات گره می‌زند که دولت تلاش می‌کند با نشان دادن اثرات اجرای برجام جهت‌گیری رأی و سازمان رأی را به صورت طبیعی در دست گیرد و مجلس همسو با دولت شکل گیرد.

به نظر روزنامه سپاه پاسداران: برچیدن سانتریفیوژها در نطنز و پر کردن قلب رآکتور اراک از سیمان نمونه‌هایی است که ایران با هدف گشایش اقتصادی انجام می‌دهد. مردم انتظار دارند تلخی پرکردن رآکتور اراک را همراه با شیرینی پر شدن سفره خود ببینند و آن خدشه به غرور ملی را با ارتقای معیشت خود تسکین دهند. بنابراین سخن گفتن دولت پایان یافت و در عمل نیز دولت فراتر از آنچه غرب توقع داشت به تعهدات خود عمل کرد.

جوان با گلایه نوشته: حتی تحریم‌‌های جدید امریکا که به ظاهر بی‌ارتباط با هسته‌ای هستند، دولتمردان ما را ناامید نکرد بلکه همچنان تلاش کردند تعهدات را اجرا کنند و دشمن را به حوزه اعتمادسازی بکشانند. امروز این فرآیند معنی دیگری نیز دارد و آن پایان کم‌کاری، کم‌تحرکی و سردرگمی دولت است. از امروز بهانه‌ها رخت برمی‌بندد و چشمان در انتظار، مطالبات خود را علناً و عملاً خواستار خواهند شد.

آلبرت بغزیان در مقاله ای در وقایع اتفاقیه به اثرات تحریم‌ها بر کشور اشاره کرده و نوشته: اولین اثر تحریم‌ها، نا امن شدن فضای کسب و کار در ایران بود. به تعبیر دیگر، ریسک سرمایه گذاری در ایران افزایش یافت. دومین اثر آن محدود شدن بازارهای صادراتی ایران بود. صنعت و تجارت ایران به دلیل گسترش روز افزون تحریم‌ها، امکان حضور و رقابت در بازارهای جهانی را نداشت و به تعبیر درست‌تر، در اثر تحریم‌های بانکی، بیمه‌ای و نفتی، عمده صنعت و تجارت ما از گردونه جهانی عقب ماند. حال انتظار می‌رود با اجرایی شدن برجام؛ زمینه برای حضور جدی ایران در بازارهای جهانی فراهم شود.

این اقتصاددان سومین اثر تحریم ها را افزایش هزینه واردات دانسته و نوشته: در دوره تحریم‌ها اقتصاد ایران با افزایش هزینه واردات روبرو بود. ما در دوره تحریم‌ها با افزایش گسترده اقتصاد واسطه‌گری روبرو شدیم. در دوره تحریم ها؛ اقتصاد واسطه‌گری، تا ۲۵ درصد هزینه واردات کالا و خدمات را در اقتصاد ایران افزایش داد. با برقرار شدن شرایط جدید در مبادلات تجاری ایران به واسطه رفع تحریم‌ها، می‌توان گفت که اکنون می‌توان شاهد رونق واردات در کشور بود.

چهارمین عامل؛ بلوکه شدن درآمدهای نفتی ایران بود. می‌توان ادعا کرد بلوکه شدن درآمدهای نفتی ایران، بیشترین اثر را در کسری بودجه و درآمدهای نفتی ایران داشت. هرچند نمی‌توان گفت با افزایش صادرات نفت می‌توان امید این را داشت که اقتصاد ایران متحول شود، چرا که قیمت نفت در طول سال‌های گذشته به شدت پایین آمده است. اما باید دانست پس از تحریم‌ها، شرایط ویژه‌ای برای اقتصاد ایران به صورت بالقوه ایجاد می‌شود.

مهم‌تر از برجام

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption کارتون محمدرضا ثقفی، شهروند

علی میرفتاح در ستون کرگدن اعتماد با اشاره به نزدیک بودن آغاز اجرای برجام نوشته: عده زیادی نشسته‌اند تا گاف بگیرند و همه آنچه را قرار است بشود و نمی‌شود سر برجام و دولت و طرفداران دولت خراب کنند. یعنی مترصد این نشسته‌اند که از ندانم‌کاری کنگره امریکا تا رکود مسکن در تهران را تمام و کمال سر برجام و خوش‌خیالی طرف‌های ایرانی بشکنند. مردم خوب یا بد، پنهانی یا آشکار به برجام امید بسته‌اند و حتی ذوق دارند که زودتر برجام عملیاتی شود اما از آن طرف مخالفان جدی برجام حاضر به یراقند تا از روز اول برجام حتی قبلش آیه یأس بخوانند.

به نظر نویسنده حداکثر دستاورد برجام این است که: ما تا حدودی از شر تحریم‌ها خلاص می‌شویم و از این بایکوت ناجوانمردانه درمی‌آییم. خیلی هم خوب. خوش شانس باشیم شرکت‌های درست و حسابی پشت مرز بخوابند برای سرمایه‌گذاری. آمدن مقدار معتنابهی پول از حیث ظاهر هم شده تغییراتی در زندگی‌مان ایجاد خواهد کرد. و اگر خوش‌شانس اگر باشیم، دست دلال‌ها از سرمان کوتاه خواهد شد. هرچند به همین آسانی‌ها هم نیست.

نویسنده ستون کرگدن در عین حال یادآور کرده که اصلاح همه چیز منوط به برجام نیست: به عنوان مثال اتفاقاتی که در استانداری تهران افتاد ربطی به برجام ندارد و هر لحظه در اکثر شهرهای بزرگ نظیر آنچه در تهران و مشهد اتفاق افتد ممکن است اتفاق بیفتد و هزینه روی دست ملت بگذارد. بعضی مدیران چیزی از کاری که بر مصدرش نشسته‌اند نمی‌دانند ربطی به برجام ندارد. اگر آموزش و پرورش عیب و ایراد دارد گناه امریکایی‌ها و اروپایی‌ها نیست، توافق با آنها هم چیزی را عوض نمی‌کند. بعضی عادت‌های زشت اداری ما چه دخلی به برجام دارد؟

ایران آمریکا را تحقیر کرد

کیهان با تیتر بزرگ «ایران، آمریکا را تحقیر کرد» به عنوان بازتاب جهانی بازداشت تفنگداران آمریکایی نوشته: با گذشت چند روز از آزادی ۱۰ نظامی آمریکایی که این هفته در آب‌های ایران بازداشت شدند، این مسئله هنوز در رأس اظهار نظرهای مقامات آمریکایی قرار دارد و حتی بخش زیادی از مناظره روز گذشته جمهوری‌خواهان را هم که می‌گفتند ایران «واشنگتن را تحقیر کرده»، به خود اختصاص داد.

به گزارش این روزنامه سناتور تد کروز که در نظرسنجی‌ها در رده سوم یا چهارم رقابت‌های درون حزبی قرار دارد، در حالی که باید به سوالی در مورد تولید شغل در آمریکا پاسخ می‌داد، بحث را به سمت حادثه اخیر در خلیج فارس سوق داد و گفت «از دیدن اینکه ۱۰ ملوان آمریکایی دستشان را پشت سرشان گرفته‌اند و زانو زدند»، وحشت زده شده است.

کیهان در زیر عکس هایی از تفنگداران آمریکایی اسیر در قایق نوشته: دونالد ترامپ در مورد این تصاویر که لحظاتی بعد از محاصره دو قایق آمریکایی در نزدیکی جزیره فارسی ضبط شده‌اند، گفت که این ویدئو را در بین گروهی از کارگران ساختمانی دیده و مشاهده کرده است که پس از دیدن زانو زدن آمریکایی‌ها، «اشک تمام صورت آن‌ها (کارگران) را گرفت.»

جوان روزنامه سپاه پاسداران هم با عکس هایی از روزنامه های اسراییلی از قول جمهوریخواهان آمریکا نوشته ایران ما را به زانو درآورد.

به نوشته این روزنامه: در شرایطی که مقامات دولت امریکا از ایران به خاطر آزادی ملوان‌های این کشور تقدیر و تشکر کردند ولی نامزدهای جمهوریخواه انتخابات ریاست جمهوری امریکا بازداشت و آزادی ۱۰ ملوان امریکایی را به دست ایران به شدت محکوم کردند. سناتور تد کروز گفت: لزومی نداشت امریکا در برابر ایران زانو بزند.

نشان آرامش و عقلانیت

آرمین منتظری در مقاله ای در شهروند پرسیده چه باعث شد تا حادثه ای که می توانست تبدیل به یک بحران شود، به‌سرعت حل‌وفصل شد. ماجرای تفنگداران آمریکایی، به فاصله کوتاهی پس از حادثه حمله به سفارت عربستان در تهران رخ داد؛ حمله‌ای که موجب وارد آمدن خساراتی به سیاست خارجی ایران شد و موجب شد گوشه‌ای از منافع ملی ما مورد تهدید واقع شود. درخصوص حادثه حمله به سفارت عربستان بر تمامی گروه‌های سیاسی داخل کشور حجت تمام شد که آتش افراطی‌گری دهان را می‌سوزاند.

به نوشته این مقاله: درخصوص تفنگداران آمریکایی سپاه پاسداران به آرامش و با عقلانیت تمام موضوع را مدیریت کرده و با همکاری نزدیک با وزارت امورخارجه این مسأله بدون ایجاد تنش و بحرانی غیرضرروی برای کشور به پایان رسید. نحوه مدیریت این مسأله توسط دستگاه‌های ذیربط نشان می‌دهد که با وجود برخی تندروی‌ها از سوی برخی جریانات، مجموعه مدیریتی کلان کشور به خوبی توان کنترل رخدادها را دارد و اگر بخواهد می‌تواند اجازه تولد تنش و بحران را از دل رخدادهای عادی ندهد.

شهروند در نهایت نوشته: پس از مذاکرات هسته‌ای در وین، نوعی درک متقابل میان ایران و آمریکا به وجود آمده است. به‌هرحال مذاکرات طولانی و متعدد وزرای خارجه ایران و آمریکا فضایی را میان دو کشور ایجاد کرده که در صورت بروز ابهام یا نشانه‌های تنش، می‌توان از آن برای حل‌وفصل مسائل استفاده کرد. البته همه ماجراها به این معنا نیست که دو کشور کاملا در شرایط صلح به سر می‌برند. هنوز موضوعات اختلافی زیادی میان ایران و آمریکا وجود دارد. پشت سر گذاشتن سابقه ٣٥ ساله دشمنی میان ایران و آمریکا کاری بسیار بسیار دشوار است.

آمریکای دشمن و آمریکا

کیهان در ادامه مخالفت خود با راه یافتن اصلاح طلبان به مجلس آینده در یادداشت روز خود این جناح را چنین توصیف کرده: از یک کلام بودن آنان می‌توان فهمید از یک نقطه معین و هوشمند خط و ربط می‌گیرند، دوره افتاده و در این دانشگاه و آن دانشگاه، این روزنامه و آن روزنامه، این مرکز حساس متعلق به نظام و آن مرکز حساس متعلق به نظام، دنبال اثبات این نکته هستند که اسرائیل و عربستان از گرایش آمریکا به ایران نگران شده‌اند و دنبال تنش‌آفرینی و برهم زدن وضع در حال شکل‌گیری میان ایران و آمریکا هستند.

این روزنامه تندرو تاکید کرده: این ادعاها از هیچ پایه قابل قبولی برخوردار نیست و این در حالی است که میزان خصومت آمریکا - اعم از دولت و مجلس آن - علیه جمهوری اسلامی بعد از توافق هسته‌ای ایران - آمریکا افزایش یافته است. در همین ماههای اخیر که برجام به تصویب رسیده است دستکم ۳۴ اقدام ضد ایرانی از سوی آمریکا به وقوع پیوسته و از حجم تبلیغات ضدایرانی که مقامات رسمی کاخ‌سفید، وزارت خارجه و وزارت دفاع آمریکا بعد از برجام پشت آن بوده‌اند، به هیچ‌وجه کم نشده است.

از دید یادداشت روز کیهان: یک عده‌ای در ایران که متاسفانه بعضا جایگاههای حساسی از نظام را در اختیار دارند و از امکانات وسیعی - متعلق به بیت‌المال مسلمین - برخوردار می‌باشند، مشغول دروغ‌پراکنی و بزک کردن چهره‌ دشمن اصلی ایران هستند. این در حالی است که در روزی که دولت ایران قلب راکتور اراک - که به منزله قلب ملت ایران بود - را از جا درآورد و جای آن را بتن ریخت، مقامات آمریکا از یک سو این را یک پیروزی بزرگ برای خود معرفی کردند و به پایکوبی پرداختند و از سوی دیگر بدون از دست دادن حتی یک لحظه، برای آنکه احساسات ضدایرانی در آمریکا کاهش پیدا نکند اعلام کردند نگرانی‌های ما از امکانات تسلیحاتی ایران و حمایت آن از تروریزم و تهدید هم‌پیمان اسرائیلی ما از سوی عوامل ایران به قوت خود باقی است و تا رفع آنها صحبت اعتماد به ایران نیست!

بحران آب در کمین اقتصاد و امنیت

حق نشر عکس Qanoon
Image caption کارتون احسان گنجی، بی قانون

مجید سلیمی‌بروجنی در مقاله ای در شهروند نوشته: تجارب جهانی ثابت کرده که برخورداری صحیح از مواهب گیاهی و جانوری موجب بهبود وضعیت جسمی و روحی آحاد جامعه خواهد شد. اگر منابع آب و خاک سالم باشند، مواد غذایی تولید شده از آنها نیز کیفیتی بهتر و در نتیجه مردم نیز رفاه بیشتری خواهند داشت. در چنین شرایطی است که ارتباط میان مردم و حاکمیت نیز بهتر خواهد شد، ریسک سرمایه‌گذاری کاهش پیدا خواهد کرد و نهایتا رشد اقتصادی و توسعه همه‌جانبه و پایدار به ارمغان می‌آید.

نویسنده با اشاره به این که: ایران در کمربند جغرافیایی خشک جهان قرار دارد. با وجود این، در مقایسه با دیگر کشورهایی که در شرق و غرب ما واقع هستند، وضعیت منابع آب در دسترس ما به مراتب بهتر است. کل ریزش‌های آسمانی آب در ایران حدود ٤٠٠میلیارد مترمکعب است که ١٠٠ تا ١٢٠ میلیارد مترمکعب از آن قابل استحصال است. وضعیت بغرنج فعلی منابع آبی بیشتر به دلیل بارگذاری اشتباه جمعیت و عدم تناسب طراحی توسعه با توانمندی‌های اکولوژیکی سرزمین است.

مقاله شهروند به یک مثال اشاره کرده و نوشته: دریاچه ارومیه نمادی از وضعیتی است که بر سر منابع آبی کشور آمده است. برآوردهای سازمان زمین‌شناسی نشان می‌دهد وضعیت این دریاچه طی دست‌کم ٢٥ تا ٤٠هزار سال گذشته بی‌سابقه بوده است. فقط در حوضه آبخیز دریاچه ارومیه حدود ١٠٠هزار چاه غیرمجاز وجود دارد. به این رقم، ٧٢ سد احداث شده بر رودخانه‌های منطقه را نیز باید افزود. با چنین آمارهایی نمی‌توان مقصر اصلی را تغییر اقلیم یا خشکسالی یا کاهش ریزش‌های آسمانی یا گرما دانست..

آزادی بیان

شهرام شکیبا در ستون طنز وقایع اتفاقیه نوشته: خوشبختانه آزادی بیان این روزها غوغا می‌کند. مدافع راستین آزادی بیان، آقای حسین الله‌کرم که تاکنون هزینه‌های فراوانی متحمل شده‌است، جدیدترین عملیات آزادی بیان را به شایستگی به انجام رساند. این عملیات، با ادب‌فشانی ویژه گروه حمایت از آزادی بیان، بحمدالله، باوجود موانع ایذایی فراوان به سرانجام رسید. در این عملیات، آزادی بیان تا حد گفتن «س...» به معاون رئیس‌جمهور پیشروی کرد.

طنزنویس بر این مقدمه افزوده: قرار بود یک مطلب فرهنگی درباره هفته‌نامه «لثارات» و دفاع آقای الله‌کرم از آزادی بیان در گفت‌وگو با «وقایع اتفاقیه» بنویسم. نمی‌دانم چرا این‌طوری شد. اساسا نوع فعالیت‌های مطبوعاتی و فرهنگی بعضی‌ها یک‌جور خاصی است که وقتی درباره‌شان می‌نویسی به‌ناچار نوشته‌ات مانند گزارش عملیات جنگی برای فرمانده از آب درمی‌آید؟

در ادامه ستون طنز وقایع اتفاقیه آمده: حالا خودمانیم، خوب است دیگران هم بروند معنی لغوی چند فحش عامیانه را از لغت‌نامه‌ها دربیاورند و براساس «آزادی بیان» خرج جماعت رقیب کنند؟ در آن صورت آیا علاوه‌بر نگرانی برای سلامت گوینده، نباید حتی نگران سلامت جسمی مرحوم علی‌اکبرخان دهخدا هم باشیم که خدای‌ناکرده به‌صورت خودجوش، دچار جرخوردگی از چهار جهت مختلف نشود؟

مطالب مرتبط