BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 11:56 گرينويچ - دوشنبه 16 مه 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
بيانيه ۶۰۰ فعال سياسی، چالشی تازه برای انتخابات رياست جمهوری
 

 
 
انتخابات
هنوز بخش هايی از نيروهای اصلاح طلب داخل کشور معتقدند با استفاده از ظرفيت های قانون اساسی موجود، می توان مسير آغاز شده در ۱۹۹۷ را به سامانی مطلوب رساند
با پايان نام نويسی نامزدهای انتخابات رياست جمهوری در ايران، آرايش نيروهای سياسی، سمت و سويی ديگر يافته و در تازه ترين تحول، صدها تن از فعالان سياسی و دانشجويی داخل و خارج ايران با انتشار بيانيه ای اعلام کردند که در انتخابات رای نمی دهند و نامزدی را نيز تاييد نمی کنند.

در حالی که برخی فعالان سياسی همچنان به اعمال نظارت استصوابی شورای نگهبان معترضند و به اين شورا در خصوص تبعات رد صلاحيت گسترده نامزدها هشدار می دهند، گروهی ديگر از فعالان سياسی، اساتيد دانشگاه ها و دانشجويان از طيف های مختلف سياسی ترجيح داده اند منتظر اعلام نظر نهايی شورای نگهبان در مورد کانديداها نمانده و از هم اکنون اعلام کنند که در شرايط موجود، به چيزی کمتر از اعمال تغييرات بنيادين در ساختار قدرت رضايت نمی دهند.

علی اکبر معين فر، وزير نفت دولت موقت و از امضا کنندگان اين بيانيه رای دادن را "تقويت دستگاه موجود" توصيف کرده و می گويد: "حتی در صورت تاييد صلاحيت دکتر ابراهيم يزدی، در انتخابات شرکت نخواهم کرد."

' انتصابات یا انتخابات '

اهميت انتشار چنين بيانيه ای هنگامی بيشتر می شود که چند روز پيش علی يونسی، وزير اطلاعات جمهوری اسلامی، دوری گزيدن مردم از انتخابات را نوعی "براندازی نرم" توصيف کرده بود که "آمريکايی ها به دنبال آن هستند".

آقای يونسی گفته بود که آمريکايی ها با استفاده از روش هايی چون تخريب کارگزاران دولت و چهره حکومت اسلامی ، سعی در ناکارآمد نشان دادن کليت نظام جمهوری اسلامی دارند.

در چنين شرايطی بيانيه اخير که به امضای بيش از ۶۰۰ فعال سياسی رسيده، هر نوع انتخاباتی که فرصت رقابت برابر را برای همه نيروها و جريان های سياسی برقرار نکند، نوعی "انتصابات" توصيف می کند که در نتيجه آن، جايگاه رييس جمهور منتخب مردم، به نظر امضا کنندگان، تا حد يک "تدارکاتچی" کاهش پيدا می کند.

' نهاد پاسخگو '
انتخابات (اثر نیک آهنگ کوثر)
 قدر مسلم بايد قانون اساسی تغيير يافته و به صورتی درآيد که همه افراد دارای مسئوليت، پاسخگو هم باشند و نهاد غير پاسخگو، وجود نداشته باشد
 
علی اکبر معين فر، فعال سياسی

' تغييرات بنيادين '

هنوز بخش هايی از نيروهای اصلاح طلب داخل کشور معتقدند با استفاده از ظرفيت های قانون اساسی موجود، می توان مسير آغاز شده در ۱۹۹۷ را به سامانی مطلوب رساند، اما امضاکنندگان اين بيانيه اعمال تغييرات بنيادين در ساختار قدرت را تنها راه تامين مشارکت عمومی و گسترده مردم در مسائل کشور دانسته اند.

علی اکبر معين فر با اشاره به وجود برخی نهادها در ساختار سياسی ايران می گويد: "هر کسی بخواهد رئيس جمهور (ايران) شود، عملا اسير اين نهادها خواهد بود."

وی اعطای اختيارات خاص به برخی نهادها در قانون جمهوری اسلامی را مانعی پيش روی مردم سالاری و آزادی می داند و می گويد: "قدر مسلم بايد قانون اساسی تغيير يافته و به صورتی درآيد که همه افراد دارای مسئوليت، پاسخگو هم باشند و نهاد غير پاسخگو، وجود نداشته باشد."

' تابع افکار عمومی '

داود هرميداس باوند، حقوقدان و استاد دانشگاه و از ديگر امضاکنندگان اين بيانيه، تصميم به عدم شرکت در انتخابات از سوی خود و همفکرانش را، بازتابی از روح کلی حاکم بر جامعه توصيف می کند.

آقای باوند ضمن تاکيد بر توسل به روش های مسالمت آميز، اشاره می کند که وقتی تلاش های مردم ايران برای نيل به اهداف خود راه به جايی نبرده است، امضا کنندگان اين بيانيه به اين نتيجه رسيده اند که چاره ای جز رويگردانی از مشارکت در انتخابات وجود ندارد.

در انتخابات دور دوم شوراها و در نبود "نظارت استصوابی" شورای نگهبان، بسياری از گروه های سياسی توانستند با معرفی نامزد، خود را در معرض انتخاب مردم قرار دهند، اما رويگردانی مردم از صندوق های رای، باعث شد طيف جديدی از نيروهای وفادار به انقلاب، تحت عنوان اصولگرايان، شوراها در اختيار بگيرند.

اختلاف نظر
اجرای تغييرات بنيادين به شيوه مسالمت آميز، اين روزها ديگر تبديل به خواسته ای همگانی در ميان مخالفان روند سياسی حاکم بر ايران شده است، هرچند که هنوز در تعيين راه های رسيدن به اين هدف، اختلاف نظرهايی بين فعالان سياسی وجود دارد

عدم مشارکت گسترده مردم در انتخابات مجلس هفتم نيز به نوعی به تکرار تجربه انتخابات شوراها منجر شد.

داود هرميداس باوند، مردم را به مثابه هيئت منصفه ای می داند که در دو انتخابات گذشته، با اتخاذ موضعی نسبتا واحد، تصميم به ترک حوزه های رای گيری گرفت.

اين حقوقدان می گويد رای هيئت منصفه، همواره به عدالت نزديکتر است و در اين موضوع خاص نيز وقتی افکار عمومی در مقام هئيت منصفه ای که عملکرد نظام را به داوری گذاشته است، در اعتراض به اين عملکرد از حضور در انتخابات خودداری می کند، بايد به اين رای احترام گذاشت و از آن تبعيت کرد.

'تنها راه برون رفت'

اجرای تغييرات بنيادين به شيوه مسالمت آميز، اين روزها ديگر تبديل به خواسته ای همگانی در ميان مخالفان روند سياسی حاکم بر ايران شده است، هرچند که هنوز در تعيين راه های رسيدن به اين هدف، اختلاف نظرهايی بين فعالان سياسی وجود دارد.

فرخ نگهدار، تحليلگر سياسی مقيم لندن، بيانيه اخير را امضا نکرده، ولی در عين موافقت با برخی مفاد آن، تنها راه برون رفت از "بحران ساختاری نظام" در دراز مدت را اجرای انتخابات می داند.

البته آقای نگهدار تاکيد می کند که "در اين انتخابات، انسجام کافی در درون جامعه برای پس زدن حاکميت و برگزاری انتخابات آزاد وجود ندارد" و او علت اين امر را "عدم تدارک نيروی کافی از سوی مخالفان، برای پس زدن حاکميت" توصيف می کند.

' برخورد قهريه '
نام نویسی برای انتخابات
 نظر به تشتت مفرطی که در نظام سياسی ايران وجود دارد، امکان تعرض قهرآميز حکومت در برابر تعرض مسالمت آميز مخالفان، وجود ندارد
 
فرخ نگهدار، تحليلگر سياسی

برخی منتقدان معتقدند نظام سياسی ايران انعطافی در مقابل تغييرات از خود نشان نمی دهد و تاکنون نيز تلاش های مسالمت آميز برای ايجاد هرگونه تغيير را با اعمال خشونت پاسخ داده است، اما فرخ نگهدار نظر ديگری دارد.

وی معتقد است "نظر به تشتت مفرطی که در نظام سياسی ايران وجود دارد، امکان تعرض قهرآميز حکومت در برابر تعرض مسالمت آميز مخالفان، وجود ندارد."

پس از وقايع گرجستان و اوکراين، استفاده از اهرم انتخابات برای ايجاد تغييرات در فضای سياسی ايران از سوی برخی فعالان سياسی نيز مطرح شده است.

فرخ نگهدار با اشاره به اين نظريه ها می گويد در همه اين انقلاب های مخملی (بدون خون ريزی)، نيروهای دموکراسی خواه، از طريق شرکت در انتخابات توانستند در مبارزه برای آزاد کردن انتخابات به پيروزی برسند.

با اين وجود، برخی تحليلگران می گويند در اين کشورها، محروميتی برای نامزدی وجود نداشت و تنها وقوع تخلفات و تقلب های احتمالی در شمارش آرا بود که عکس العمل های اجتماعی شديدی را ايجاد کرد.

اين تحليلگران معتقدند در مورد ايران به دليل تقسيم بندی جامعه به دو گروه "خودی و غير خودی"، گروهی از شهروندان از حضور در انتخابات محرومند و به همين دليل عملا مجالی برای ايجاد تغييرات پيدا نمی کنند.

 
 
66روزنگار انتخابات: 25 ارديبهشت
ارزيابی صلاحيت داوطلبان و بيانيه انتقادی 600 فعال سياسی
 
 
66روزنگار انتخابات: 24 ارديبهشت
پايان ثبت نام نامزدها با ترانه طلاق
 
 
66روزنگار انتخابات: 23 ارديبهشت
پر رونقترين روز ثبت نام
 
 
66روزنگار انتخابات: 22 ارديبهشت
25 زن، 275 مرد؛ ثبت نام همچنان ادامه دارد
 
 
66روزنگار انتخابات: 21 ارديبهشت
معين و هاشمی و رضايی آمدند؛ ولايتی نمی آيد
 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران