BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 14:27 گرينويچ - پنج شنبه 25 ژانويه 2007 - 05 بهمن 1385
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
'دخالت' ايران در عراق؛ غلبه ملی گرایی بر علایق مذهبی؟
 

 
 
سرباز  در عراق
تاکنون آمریکا مدرک محکمه پسندی از دخالت ایران در شورش های عراق ارائه نکرده است
شان مک کورمک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده است که کشورش به زودی اسناد و مدارک مربوط به دخالت ایران در نا آرامی های عراق را منتشر خواهد کرد.

زلمی خلیلزاد سفیر آمریکا در عراق نیز سخنانی مشابه آقای مک کورمک بیان کرده و مدعی شده است که پنج ایرانی دستگیر شده در کنسولگری ایران در اربیل از اعضای سپاه قدس وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران هستند و آمریکا به زودی مدارکی را مبنی بر کمک آنان به شورشیان عراق افشا خواهد کرد.

تا زمانی که اسناد مورد ادعای آمریکا افشا نشود، قاعدتا نمی توان در باره ارزش آنها داوری کرد، اما اگر واقعا آمریکا طبق ادعای خود مدارک غیر قابل انکاری از دخالت ایران در نا آرامی های عراق در دست داشته باشد، افشای آنها می تواند روابط ایران و دولت شیعه عراق را دگرگون کند.

آقای خلیلزاد اذعان کرده است که گروههای شیعه ای که در زمان حکومت صدام حسین در ایران آموزش دیده اند، بویژه مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق به رهبری عبدالعزیز حکیم، اینک بر دولت عراق مسلطند. اما وی در عین حال تاکید کرده است که روابط این گروهها با دولت ایران باید "تصحیح" شود.

منظور آقای خلیلزاد از "تصحیح" روابط گروههای شیعه حاکم بر عراق با دولت ایران، کمابیش روشن است. او در واقع خواستار فاصله گرفتن گروههای شیعه عراقی از ایران شده است.

فاصله گرفتن احتمالی شیعیان عراق از ایران، امکان بروز رقابت بین دو مکتب فقهی نجف و قم را هم زنده خواهد کرد یعنی همان چیزی که برخی محافل سیاسی بین المللی پس از سقوط رژیم صدام حسین انتظار آن را داشتند

در ابتدای سقوط صدام حسین، گزارش های مطبوعاتی فراوانی درباره نوع روابط شیعیان عراق با ایران در مطبوعات بین المللی انتشار یافت. عمده سخن این گزارش ها این بود که با سقوط رژیم صدام حسین، حوزه های علمیه شیعه در عراق از حوزه نفوذ دولت خارج می شوند و با به دست آوردن استقلال مدیریتی و آزادی فکری، در برابر حوزه های علمیه شیعه در ایران که تحت کنترل شدید حکومت از ازادی عمل و اندیشه محرومند، به صورتی بدیلی تازه ظاهر می شوند.

در گزارش های فوق، بویژه بر مکتب فقهی آیت الله علی سیستانی که گفته می شود به الگوی حکومت مذهبی ایران یعنی ولایت فقیه باور ندارد، به عنوان چالشی در برابر مشی فقهی روحانیون قم تاکید می شد.

به عبارت دیگر، انتظار محافل سیاسی غرب این بود که مکتب فقهی نجف با اعلام استقلال از دولت و بدون ادعای حکومت توسط روحانیون شیعه، به صورت الگویی برای جذب شیعیان ایران و برانگیختن انتقاد آنها علیه مکتب فقهی قم در آید.

زلمی خليلزاد
آقای خلیلزاد اذعان کرده است که گروههای شیعه ای که در زمان حکومت صدام حسین در ایران آموزش دیده اند

روند تحولات عراق اما طبق این انتظارات رقم نخورد. چند ماه پس از سقوط صدام، عملیات انتحاری علیه اهداف شیعی در شهرهای نجف و کربلا، مجال بالندگی فقهی را از حوزه های علمیه شیعه عراق گرفت. حوزه های علمیه شیعه درعراق در واقع خود را با دشمنی در داخل کشورشان روبرو دیدند که چالش آنها با مکتب فقهی قم را بلا موضوع می کرد.

بنابراین، بروز شورش های خونین در عراق، نه فقط شیعیان این کشور را به سمت رقابت با ایران سوق نداد، بلکه آنان را به ایران به عنوان یک حامی منطقه ای نزدیک کرد.

نزدیکی گروههای حاکم شیعه بر عراق به ایران از همان ابتدا مورد نارضایتی آمریکا قرار گرفت، زیرا به تصور پنتاگون این نزدیکی باعث گسترش نفوذ جمهوری اسلامی در عراق و به تبع آن در کل خاورمیانه می شد.

رهبران آمریکا در عین حال بر این باورند که آنچه سبب نزدیکی گروههای شیعه عراق به ایران شده، شورش های روزمره در عراق است. از همین رو، به ادعای آنان ایران برای گسترش نفوذ خود در بین شیعیان عراق، به نحوی پنهان به شورش ها دامن می زند.

تاکنون آمریکا مدرک محکمه پسندی از دخالت ایران در شورش های عراق ارائه نکرده و نتوانسته است شیعیان عراق را نسبت به چنین دخالتی متقاعد کند. اما اگر آمریکا آنگونه که مدعی است بتواند اسناد و مدارک قابل توجهی از دخالت ایران در نا آرامی های عراق ارائه دهد، در آن صورت وجهه جمهوری اسلامی در بین شیعیان عراق آسیب جدی خواهد دید.

قاعدتا شیعیان عراق، به رغم اشتراک مذهبی خود با ایران، انتظار ندارند که ایران برای منافع خاص خود، سیاستی در عراق در پیش بگیرد که زندگی را بر مردم آن کشور سخت تر کند. به نظر می رسد که منظور آمریکا از ادعای دخالت ایران در نا آرامی های عراق نیز دامن زدن به همین موضوع باشد.

به عبارت روشن تر آمریکا قصد دارد گروههای شیعه عراق را متقاعد کند که دخالت ایران در عراق نه به منظور کمک به شیعیان بلکه با هدف پیگیری منافع خاص خود از طریق به هرج و مرج کشاندن عراق است.

مسلما اثبات چنین ادعایی نیاز به مدارک متقن دارد. اگر آمریکایی ها نتوانند چنین مدارکی ارائه کنند، قاعدتا تلاش آنها برای تخریب روابط ایران و دولت شیعه عراق به جایی نخواهد رسید، اما اگر چنین مدارکی به واقع وجود داشته باشد، در آن صورت احساسات ملی گرایانه شیعیان عراق بر علایق مذهبی آنان غلبه پیدا خواهد کرد و آنها را به فاصله گرفتن از ایران وادار خواهد ساخت.

فاصله گرفتن احتمالی شیعیان عراق از ایران، امکان بروز رقابت بین دو مکتب فقهی نجف و قم را هم زنده خواهد کرد یعنی همان چیزی که برخی محافل سیاسی بین المللی پس از سقوط رژیم صدام حسین انتظار آن را داشتند.

 
 
خاورميانه ايران، عراق و اعراب
توازن قوا، پایه سیاست منطقه
 
 
مطالب مرتبط
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران