تازه‌ترین یافته‌ها از گذر تاریخی نیوهورایزنز از نزدیک پلوتو

حق نشر عکس Getty Images
Image caption پلوتو و بزرگترین قمرش، کرون

فضاپیمای نیوهورایزنز امروز (سه شنبه ۲۳ تیر، ۱۴ ژوئیه) به نزدیکترین فاصله از پلوتو رسید تا پرده از رازهای دنیای یخ زده این سیاره کوتوله بردارد.

ماموریتی بلندپروازانه که بیش از نه سال پیش آغاز شد و حالا به مهمترین مرحله رسیده است.

همچنان که نیوهورایزنز به پلوتو نزدیک می‌شود و یافته‌ها کم کم به زمین می‌رسند، دانش بشر از پلوتو هم کامل‌تر می‌شود، سطحی از دانش که بدون ماموریت نیوهورایزنز قابل تصور هم نبود.

تازه‌ترین یافته‌ها

بر اساس تازه‌ترین یافته‌های این فضاپیما، قطر پلوتو ۲۳۷۰ کیلومتر است، این یعنی پایانی بر سال‌ها گمانه زنی درباره اندازه دقیق این سیاره کوتوله.

به این ترتیب تایید شد که پلوتو بزرگترین جرم ورای مدار نپتون و بزرگترین جرم مدار کایپر است. تا پیش از این بر اساس بعضی تخمین‌ها به نظر می‌آمد اریس – یکی دیگر از سیاره‌های کوتوله – از پلوتو بزرگتر است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption تصویری از پلوتو که ناسا آن را بهترین تصویر از این سیاره کوتوله خوانده

علاوه بر این روشن شده چگالی آن هم از آنچه تصور می‌شد کمتر است.

یافته های تازه این ماموریت به همین‌ها خلاصه نمی‌شود در روزها و ماههای آینده مرتب از دستاوردهای این ماموریت خواهید شنید.

تام کرس از رصدخانه گرینویچ می‌گوید بررسی یافته‌های نیوهورایزنز ماهها طول می‌کشد و هدف اصلی ماموریت، به دست آوردن اطلاعات درباره جو پلوتو و بزرگترین قمرش است و اینکه این اجرام دقیقا از چه موادی تشکیل شده‌اند.

آغاز ماموریت نیوهورایزنز (افقهای نو)

سفر نیوهورایزنز به فضا از پایگاه فضایی کیپ کاناورال آغاز شد. این فضاپیما را ناسا، سازمان فضایی آمریکا، ژانویه سال ۲۰۰۶ با موشک اطلس ۵ به فضا پرتاب کرد.

اطلس ۵ معمولا برای ارسال فضاپیماهای سنگین‌تر استفاده می شود در حالیکه نیوهورایزنز فضاپیمایی سبک است و کمتر از نیم تن وزن دارد.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption پرتاب نیوهورایزنز با اطلس پنج

دلیل به کار‌گیری اطلس ۵، افزودن بر شتاب نیوهورایزنز هنگام پرتاب بود، سرعتی رکورد شکن که به ۵۸۵۳۶ کیلومتر بر ساعت رسید.

تا پیش از آن برای شناسایی تمام سیارات کلاسیک منظومه شمسی یا برنامه‌ریزی شده بود یا فضاپیما پرتاب شده بود اما ماموریت نیوهوراینزنز، اولین سفر برای شناسایی این سیاره کوتوله بود.

این فضاپیما در ۷۸ روز به مریخ رسید. در طول سفرش اطلاعات و عکسهایی هم از دیگر سیارات منظومه شمسی فرستاد.

با نزدیک شدن به پلوتو، از سرعت نیوهورایزنز کاسته شد تا زمانی که از کنار پلوتو می‌گذرد، امکان تصویربرداری از سطح آن بهتر شود.

نیوهورایزنز در مدار پلوتو قرار نمی‌گیرد و بعد از حدود یک روز دوباره فاصله‌اش از پلوتو افزایش پیدا می‌کند. . در نزدیکترین حالت نیوهورایزنز به فاصله ۱۲۵۰۰ کیلومتری از سطح پلوتو می رسد.

به این ترتیب وقتی که این فضاپیما منظومه شمسی را ترک می‌کند دیگر سریعترین نخواهد بود و ویجر ۱ همچنان رکوردار خواهد ماند.

حق نشر عکس Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory.PA

این فضاپیما یک دستگاه منحصر به فرد هم دارد، سنجشگری برای اندازه‌گیری میزان گرد و غبار منظومه شمسی که گروهی از دانشجویان دانشگاه کارولینا آن را ساخته‌اند، این اولین بار بود که بخشی از یک فضاپیما را دانشجویان می‌ساختند.

این دستگاه غلظت، اندازه و تراکم غبار را اندازه می‌گیرد. وظیفه اولش ترسیم نقشه ای از پراکندگی غبار در منظومه شمسی است. وظیفه دوم هم اینکه مشخص کند در کمربند کایپر غبار با چه سرعتی به وجود می‌آید.

تام کرس از رصدخانه گرینویچ می‌گوید این سنجشگر ذرات گرد و غبار را در راه جمع آوری می‌کند و این امکان شناسایی بهتر منظومه شمسی را فراهم می‌کند.

پیش از نیوهورایزنز از پلوتو چه می دانستیم:

پلوتو در اوایل سال ۱۹۳۰ میلادی کشف شد. این سیاره کوتوله که در فاصله ۷.۵ میلیارد کیلومتری از زمین قرار دارد تا سالها نهمین سیاره منظومه به حساب می‌آمد.

حق نشر عکس NASA.AP
Image caption نیوهورایزنز، پلوتو و سه قمر از پنج قمرش

اما اوایل قرن بیست و یکم منجمان دریافتند که پلوتو در مجموعه آنچه بعدا مجموعه سیارات فرا نپوتونی نام گرفت تنها نیست. این مجموعه به سیارات و اجرامی گفته می‌شود که ورای نپتون به دور خورشید می‌گردند.

وقتی پلوتو کشف شد اولین جرم از این مجموعه بود که شناسایی می شد. تام کرس از رصدخانه گرینویچ می‌گوید منجمان تصمیم گرفتند جرمی را سیاره بنامند که مدار منظمی به دور خورشید داشته باشد در حالی که مدار پلوتو متفاوت است، بنابراین پلوتو در دسته دیگری به نام سیارات کوتوله قرار گرفت.

ادامه سفر به انتهای منظومه شمسی:

پلوتو در کمربند کایپر قرار دارد و نیوهورایزنز در ادامه سفرش وارد این کمربند می‌شود. به کمک یافته‌هایی که نیوهورایزنز مخابره خواهد کرد دانشمندان می‌توانند به شباهتهای پلوتو با دیگر سیارات کوتوله پی ببرند. این اطلاعات بی‌تردید به فهم بهتری از شکل‌گیری منظومه شمسی کمک خواهد کرد.

حق نشر عکس nasa