عجیب‎ترین اتفاقات جام جهانی: از مرده‌ای که گل زد تا داور مست

تیم ملی برزیل هرگز بعد از جام جهانی 1950 با لباس سفید بازی نکرد حق نشر عکس Getty Images
Image caption تیم ملی برزیل هرگز بعد از جام جهانی 1950 با لباس سفید بازی نکرد

هر چهار سال یک بار، میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا به تماشای جام جهانی و مبارزه تیم‌های ملی کشورشان در زمین بازی می‌نشینند. این رقابت‌ها اما نه فقط تلاش چند کشور برای رسیدن به جام طلایی که رویدادی انسانی در مقیاسی بسیار بزرگ است.

انسان‌ها هر جا که بروند، داستان‌هایشان را هم با خود می‌برند. در طول جام جهانی باید منتظر هر پیشامدی باشیم؛ از اتفاقات پنهان گرفته تا آن‌هایی که جلوی چشم همه و حتی وسط ورزشگاه روی می‌دهند. این مطلب نگاهی دارد به عجیب‌ترین اتفاقات فوتبالی از نگاه لوسیانو ورنیکه، خبرنگار آرژانتینی که از سال ۱۹۹۳ به این طرف به ثبت این لحظات پرداخته:جام جهانی یکی از رویداهای ورزشی است که جهان مشتاقانه انتظارش را می‌کشد. رویدادی که تنها در چند مسابقه خلاصه نمی‌شود و مجموعه‌ایست از داستان‌های عجیب و سرگرم‌کننده.

۱. بازیکنی که بعد از زدن دو گل "مرد" و دوباره به بازی ادامه دارد

حق نشر عکس Getty Images
Image caption تیم ملی فوتبال اروگوئه در جام جهانی 1954

جام جهانی ۱۹۵۴ بود. خوان خوبر، مهاجم تیم ملی اروگوئه در اولین بازی ملی خود دو گل زد و تیمش را از خطر حذف شدن از جام جهانی نجات داد. گلی هیجان‌انگیز که در دقیقه ۸۶ بازی به ثمر رسید و دیداری که داشت با باخت اروگوئه به پایان می‌رسید را به تساوی کشاند.

بازیکنان اروگوئه سرمست از این گل به سوی خوبر دویدند و او را سخت در آغوش کشیدند. فشار، هیجان و کمبود اکسیژن اما کار خودش را کرد و به اتفاقی منجر شد که هیچ‌کس انتظارش را نداشت: خوبر به زمین افتاد و از هوش رفت.

کارلوس آباته، پزشک تیم فورا به او "نیکتامید" ( که آن زمان به نام کورامین شناخته می‌شد) داد و این بازیکن در نهایت به هوش آمد.

ورنیکه می‌گوید، منابع آگاه در آن زمان از حمله قلبی و مرگ این بازیکن " از نظر پزشکی" خبر داده بودند. مهاجم اروگوئه‌ای بعد از به هوش آمدن در وقت اضافه دوباره به زمین رفت و تا زمانی که داور سوت پایان را زد به بازی ادامه داد.

۲. روحیه مبارزه‌طلب اروگوئه‌ای‌ها

حق نشر عکس Getty Images
Image caption "پنجه چارروا" خصیصه‌ای که گویا تیم ملی اروگوئه از گذشتگان خود به ارث برده

برای فهم این مورد باید با مفهوم "پنجه چارروا" آشنا شوید، روحیه مبارزه‌‌طلبی اعضای یک قبیله‌ سرخپوست که پیش از ورود اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها به آمریکا، در منطقه‌ای که امروزه اروگوئه نام گرفته زندگی می‌کردند.

خصیصه‌ای که گویا تیم ملی اروگوئه از گذشتگان خود به ارث برده و بی شک به ما در درک این موضوع که چطور این تیم در طول تاریخ از پس حریفانی به مراتب قدرتمندتر از خود برآمده، کمک خواهد کرد.

دو مورد از معروف‌ترین نمونه‌ها از روحیه مبارزه‌طلبی تیم ملی اروگوئه از این قرارند:

در ۱۶ ژوئیه ۱۹۵۰، اروگوئه در ورزشگاه ماراکانا در ریو‌دو‌ژانیرو همسایه قدرتمند شمالی‌ خود یعنی تیم ملی برزیل را شکست داد. اروگوئه که تیم ضعیف میدان به حساب می‌آمد، جام قهرمانی را بالای سر برد و جز شرم وخجالت چیزی نصیب برزیلی‌ها نشد؛ اتفاقی که در تاریخ با نام "ماراکانازو" شناخته می‌شود.

یک مثال دیگر به جام جهانی ۱۹۶۲ شیلی و بازی آن‌ها مقابل تیم ملی شوروی سابق برمی‌گردد. پای الیسئو آلوارس، هافبک تیم در پی تکل خشن بازیکن حریف، شکست. اما الیسئو حاضر به ترک زمین نشد و به بازی ادامه داد؛ تصمیمی که او را تا مرز از دست دادن پایش هم پیش برد.

۳. ماجرای رنگ و نسلی که از خاطره‌ها پاک شد

حق نشر عکس Getty Images
Image caption جام جهانی 1950، یکی از گل‌های تیم ملی اروگوئه در ماراکانازو

یکی از اتفاقاتی که دوباره هرگز در فوتبال روی نخواهد داد این است که برزیل را با پیراهن سفید در زمین ببینیم.

آن‌ها برای این کارشان دلیل خودشان را دارند. یادتان می‌آید کمی پیش‌تر از ماراکانازو به عنوان یکی از شرم‌آورترین اتفافات تاریخ فوتبال برزیل حرف زدیم؟ درست حدس زدید. برزیلی‌ها در فینال جام جهانی ۱۹۵۰ در خانه خود با پیراهن سفید به زمین رفتند و همه دنیا دیدند که چه اتفاقی افتاد.

هیچ‌کس حتی فکرش را هم نمی‌کرد که جام قهرمانی به تیمی غیر از میزبان برسد؛ اما در عوض اروگوئه‌ای‌ها با بازی شجاعانه خود همه را شگفت‌زده کردند و برای دومین بار قهرمان جهان شدند. از آن تاریخ به بعد تیم ملی برزیل دیگر هرگز سفید نپوشید و زرد و آبی به ترتیب به عنوان رنگ لباس اول و دوم آن‌ها انتخاب شد.

اما رنگ سفید تنها چیزی نبود که ناپدید شد؛ برزیلی‌ها همه بازیکنان آن تیم نفرین شده را از صحنه فوتبال کشور حذف کردند. بازیکنانی که نماد بدشانسی بودند، از دنیای فوتبال بیرون انداخته شدند و تا سال‌ها برای آن شکست تاوان دادند. حتی ۴۳ سال بعد از ماراکانازو، در سال ۱۹۹۳ به مواسیر باربوسا، دروازه‌بان برزیل در آن فینال اجازه ملاقات با بازیکنان جوانان که آن سال قهرمان جهان شدند، داده نشد.

برزیل سال ۲۰۱۴ یک بار دیگر به عنوان میزبان شکستی شرم‌آور را تجربه کرد. در دیدار نیمه نهایی جام جهانی گذشته این تیم ۱-۷ به آلمان باخت و حدس بزنید چه کسی مقصر دانسته شد؟ درست فهمیدید، همان تیم قدیمی ماراکانازو.

۴. داور مست

حق نشر عکس Getty Images
Image caption داوری والتر اشویلر آلمانی در جام جهانی 1982 اسپانیا

در جریان بازی‌های فوتبال معمولا نوشیدنی‌های الکی مصرف می‌شود، البته توسط تماشاگرانی که می‌خواهند همزمان با لذت بردن از مسابقه لبی هم تر کنند. این نوع نوشیدنی‌ها اما فقط در موارد خاص از زمین بازی سردر می‌آوردند.

ورنیکه از والتر اشویلر حرف می‌زند. داور آلمانی که به گفته او در جریان یکی از مسابقات جام جهانی "غیرعادی" رفتار می‌کرد و به نظر می‎رسید حتی قوانین بازی را هم فراموش کرده. حقیقت زمانی مشخص شد که یک خبرنگار با یکی از کارکنان هتل محل اقامت این داور صحبت کرد. او گفت: "اصلا تعجب نکردم که نتوانست بازی را کنترل کند. چند ساعت قبل از آن با ناهارش دست کم ۳ لیتر شراب را به تنهایی خورد."

در گذشته شاید دنیای فوتبال در مورد نوشیدن الکل چندان سخت‌گیر نبود، اما اوضاع دیگر عوض شده و به شدت غیرطبیعی است اگر یک نفر چند ساعت قبل از رفتن به زمین بازی الکل مصرف کند.