کشمکش تازه بر سر تماس تلفنی امیر قطر با ولیعهد عربستان

حق نشر عکس AFP
Image caption در سه ماه گذشته علاوه بر قطع روابط دیپلماتیک، مرزهای هوایی و زمینی عربستان، امارات و مصر بروی قطر بسته شده است

تنها ساعتی پس از گفتگوی تلفنی امیر قطر با ولیعهد عربستان، انتشار روایت‌های مختلف از محتوای این گفتگو به کشمکشی تازه میان دوحه و ریاض بدل گشته و یک بار دیگر روزنه امید برای شکستن قفل این بحران را مسدود کرده است.

عصر جمعه (هشتم سپتامبر - ۱۴ شهریور) ابتدا گزارش شد که تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر قطر در تماسی تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی از ابراز تمایل کشورش برای حل بحران به وجود آمده میان دوحه و چهار کشور عربی سخن گفته است.

بنابر این گزارش‌ها در این تماس تلفنی که می‌توانست تلاشی تازه برای شکستن گره تحریم قطر از سوی عربستان سعودی، امارات متحده عربی، مصر و بحرین تلقی شود، آقای آل ثانی به ولیعهد عربستان گفته بود دوحه آماده مذاکره بر سر خواسته‌های تحریم‌کنندگان این کشور است.

اما ساعتی بعد آژانس خبری سعودی (اس‌پی‌ای) خبر داد که به علت درج تحریف‌آمیز محتوای این مکالمه در رسانه‌های قطری، تمام تماس‌ها با دوحه "تعلیق" می‌شود.

آژانس خبری سعودی ابتدا محتوای گفتگوی تلفنی میان امیر قطر و ولیعهد عربستان را چنین نقل کرده بود: "در خلال این گفتگو، امیر قطر از تمایل خود برای نشستن بر سر میز مذاکره و گفتگو درباره مطالبات طرفین به نحوی که برای هر دو طرف سودمند باشد، سخن گفت."

این خبرگزاری همچنین نوشته بود که قرار است ریاض پس از گفتگو و جلب موافق امارات متحده عربی، مصر و بحرین درباره جزئیات بیشتر سخن خواهد گفت.

اما ساعتی بعد همین وبسایت خبری با انتشار اطلاعیه‌ای نوشت: "از آنجا که تلاش قطر برای تحریف محتوای این گفتگو نشان از جدی نبودن این کشور برای حل بحران دارد، تمام گفتگوها میان ریاض و سه کشور عربی دیگر و دوحه معلق خواهد شد تا زمانی که قطر رسما و در بیانیه‌ای علنی از موضع خود سخن بگوید.

هم‌زمان کاخ‌سفید گزارش کرده دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در تماس‌های تلفنی جداگانه با رهبران عربستان، امارات و قطر گفتگو کرده است. آقای ترامپ که دیروز در دیدار با امیر کویت از آمادگی‌اش برای میانجی‌گری میان دوحه و ریاض و متحدانش خبر داده بود در این تماس تلفنی بر اهمیت وحدت و انسجام میان کشورهای عربی تاکید کرده و آن را برای مقابله با ایران ضروری دانسته است.

اگرچه به نظر می‌رسید پا در میانی رئیس جمهوری آمریکا خیلی زود به نتیجه رسیده و منجر به تماس تلفنی امیر قطر با ولیعهد عربستان شده است، اما اکنون با موضع گیری جدید ریاض و متهم کردن دوحه به "قلب واقعیات" به نظر می‌رسد یکبار دیگر روزنه امید برای حل این بحران مسدود شده است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption قطر ماه گذشته خواستار اقدام سازمان تجارت جهانی علیه کشورهای تحریم‌کننده شده است

بیش از سه ماه از قطع روابط سیاسی، تجاری و امنیتی میان قطر و چهار کشور عربستان، امارات، بحرین و مصر می‌گذرد.

روز ۵ ژوئن، دولت‌های عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی و مصر با متهم کردن قطر به حمایت از تروریسم و نادیده گرفتن تعهد مشترک اعضای کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در سال ۲۰۱۴، روابط سیاسی خود با این امیرنشین را قطع کردند و آن را هدف تحریم تجاری و اقتصادی قرار دادند. چند کشور دیگر از جمله یمن و مالدیو نیز روابط سیاسی خود را با قطر قطع کردند.

کشورهای تحریم‌کننده بعدا شرایط سیزده گانه‌ای را برای پایان دادن به تحریم مطرح کردند که از جمله شامل قطع حمایت مالی قطر از "سازمان‌های تروریستی"، کاهش روابط با ایران، متوقف کردن فعالیت شبکه خبری الجزیره و بستن یک پایگاه نظامی ترکیه در این کشور بود. قطر این شرایط را نپذیرفته و براساس برخی گزارش‌ها، کشورهای تحریم‌کننده نیز گفته‌اند که بر اجرای تمامی این خواست‌ها اصرار ندارد. با اینهمه، نشانی از پایان این اختلاف دیده نمی‌شود.

حق نشر عکس Reuters
Image caption آقای ترامپ میزبان صباح احمد جابر صباح، امیر کویت بود

روز گذشته (پنجشنبه هفتم سپتامبر) آقای ترامپ در نشست خبری مشترک با امیر کویت گفت: "اگر بتوانم بین قطر و مشخصا امارات متحده عربی و عربستان سعودی میانجیگری کنم، آماده این کار هستم. و فکر می‌کنم بتوانیم خیلی سریع به توافقی برسیم."

در همین حال، صباح احمد جابر صباح، امیر کویت، که در کاخ سفید با آقای ترامپ دیدار می‌کرد گفت به کمک رئیس جمهور آمریکا برای حل بحران قطر بسیار امیدوار است.

دونالد ترامپ پیش از این قطر را به حمایت مالی تروریسم "در سطح بالا" معرفی کرده و کمی پس از قطع رابطه همسایگان قطر با آن کشور، گفته بود این اقدام نتیجه مذاکرات او در ریاض بوده است.

امیر کویت گفت نامه‌ای از قطر دریافت کرده که در آن قطر می‌گوید حاضر است برای بحث درباره ١٣ خواسته کشورهای عرب پای میز مذاکره بیاید.

بیشتر بخوانید