پناهجویان سوری؛ بذر امید، بهار پشت سیم خاردار

اوین اسماعیل در کنار باغچه‌اش حق نشر عکس Marvin J Willis Viola Vale Ltd
Image caption اوین اسماعیل در کنار باغچه‌اش

"سوریه سرسبز است، اما اینجا مثل بیابان برهوت بود؛ تا اینکه ما پرورش گل و گیاه را شروع کردیم". این‌ها توصیف اوین اسماعیل، پناهجوی اهل سوریه، از وضعیت اردوگاه پناهندگان در شمال عراق است.

اوین اسماعیل که سال ۲۰۱۲ به اتفاق خانواده‌اش دمشق را ترک کرده و از جنگ داخلی سوریه گریخته است حالا در اردوگاه پناهندگان "دومیز" در سلیمانیه عراق زندگی می‌کند؛ جایی که گل‌های سرخ و درختان لیمو از میان گرد و غبار و خاک و سیمان جوانه زده.

او می‌گوید که کاشت و پرورش گل و گیاه برای آنها راهی بود برای درمان دردهایشان؛ نشانی است از خانه‌هایشان.

آلفونسو مونتیل از موسسه "تراست درخت لیمو" که بسیاری از این باغچه‌ها را دیده است می‌گوید: اولین سوالی که ذهنت را مشغول می‌کند این است که به جای پرورش گل چرا گیاهان خوراکی نمی‌کارند؟ او معتقد است که گل‌ها حسی از گذر زمان را به ما القاء می‌کنند و به پناهجوها احساس امیدواری و داشتن کنترل بر محیط می‌دهد.

موسسه خیریه "تراست درخت لیمو" در سه سال گذشته در اردوگاه‌های پناهجویان در شمال عراق فعال بوده و با برگزاری مسابقات باغبانی برای ساکنین اردوگاه و فراهم کردن بذر گل و گیاه آنها را تشویق به ایجاد فضای سبز می‌کند.

موسسه غیرانتفاعی "تراست درخت لیمو" آنطور که در وبسایت خود نوشته با هدف "ساخت و توسعه فضای سبز در بین مهاجران اجباری" فعالیت خود را در سال ۲۰۱۴ آغاز کرده است.

حق نشر عکس Dirk-Jan Visser
Image caption یکی از باغچه‌های دومیز

اردوگاه دومیز یکی از بزرگ‌ترین اردوگاه‌های پناهجویان در شمال عراق است که ۳۰ هزار پناهنده که بیشتر آن‌ها اهل سوریه هستند در آن زندگی‌می‌کنند.

آلفونسو مونتیل می‌گوید یکی از چیز‌هایی که سوری‌ها موقع ترک کشورشان در بار و اقلام همراه خود می‌پیچند، بذر گیاهان است. او می‌گوید که آنها بذر گل و گیاه خود را می‌خواهند که از محیط زندگی خودشان آمده باشد از خانواده‌های خودشان.

تکرار تاریخ

باغ‌بان‌های اردوگاه گل و گیاهی را پرورش می‌دهند که فامیلشان با خود از سوریه آورده‌اند. آنها با همکاری هم باغچه‌های معلق طبقاتی را ساخته‌اند که هر طبقه از گل، گیاه یا سبزیجات خوراکی سبز است.

همین اواخر ساکنان اردوگاه در انتخاب گل و گیاه و طراحی اولین باغچه الهام گرفته از پناهجویان با تراست درخت لیمو همکاری کرده‌اند. این باغچه قرار است در نمایشگاه گل چلسی در غرب لندن نمایش داده شود.

حق نشر عکس Ruhleben Horticultural Society
Image caption ساکنان اردوگاه روبیلن در آلمان
حق نشر عکس Dirk-Jan Visser
Image caption ساکنان اردوگاه دومیز در سلیمانیه عراق

"سامی که دکترای گیاهشناسی دارد یکی از پناهندگانی است که در طراحی این باغچه نقش زیادی داشته است. او برای رسیدن به اردوگاه ۱۰ روز پیاده‌روی کرده است؛ در حالی که هرکدام از دو پسرش را روی یک دست حمل می‌کرده". آلفونسو مونتیل می‌گوید که سامی یکی از دستیاران اصلی تام مسی، طراح این پروژه بود که در طراحی هم با او هم‌فکری می‌کرد. این باغچه چه در مرحله طراحی چه اجرا واقعا با کمک پناهنده به انجام رسید.

اما این داستان برای سو بیگز که ریاست جامعه سلطنتی باغبانی بریتانیا را به عهده دارد یادآور بخشی از تاریخ ۱۰۰ سال پیش این موسسه بود؛ زمانی بریتانیا درگیر جنگ جهانی اول بود و این سازمان با ارسال بذر برای شهروندان بریتانیایی که در آلمان زندانی بودند به آنها برای ادامه دادن به زندگی و مقابله با سختی‌ها کمک می‌کرده‌اند.

حق نشر عکس Dirk-Jan Visser
Image caption عکس‌هایی از اردوگاه روبیلن آلمان در اردوگاه دومیز

خانم بیگز می‌گوید فعالیت امروز ما در شمال عراق عین کاری است که در اردوگاه‌‌های آلمان در سال ۱۹۱۸ می‌کردیم.

جامعه سلطنتی باغبانی بریتانیا در ماه گذشته دو هزار بسته بذر گیاه را به اردوگاه دومیز در عراق فرستاده است که در میان آنها از بذر فلفل و خیار تا گل آفتابگردان پیدا می‌شود.

خانم بیگز می‌گوید: "از یک بذر خشک و بی‌جان است که زندگی جوانه می‌زند."

موضوعات مرتبط