رئیس جمهوری قزاقستان بعد از سه دهه کناره‌گیری کرد

حق نشر عکس Reuters
Image caption نورسلطان نظربایف در یک سخنرانی تلویزیونی از تصمیم خود برای کناره گیری از مقام ریاست جمهوری خبر داد

روز سه‌‌شنبه، ٢٨ اسفند (١٩ مارس) نورسلطان نظربایف، رئیس جمهوری ٧٨ ساله قزاقستان اعلام کرد که از این سمت کناره‌گیری کرده است.

آقای نظربایف در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که "تصمیمی گرفته‌ام که برای من آسان نبود و اعلام می‌کنم که از مقام ریاست جمهوری استعفا می‌دهم." در مورد علت اتخاذ این تصمیم جزئیات بیشتری در دست نیست.

به نظر می‌رسد تصمیم غیرمنتظره رئیس جمهوری قزاقستان به کناره‌گیری فورا عملی می‌شود. آقای نظربایف گفت که طبق قانون اساسی، رئیس سنای قزاقستان برای باقیمانده دوره ریاست جمهوری او به عنوان کفیل ریاست جمهوری انجام وظیقه خواهد کرد. دوره کنونی ریاست جمهوری نورسلطان نظربایف در ماه مارس سال ٢٠٢٠، یک سال دیگر، پایان می‌یابد.

طی سه دهه گذشته، نورسلطان نظربایف قدرت را در این جمهوری اتحاد شوروی سابق در دست داشته است. او که از سال ١٩٨٤ مقام نخست وزیری جمهوری شوروی قزاقستان را در دست داشت، در سال ١٩٨٩، به سمت دبیر حزب کمونیست شعبه این جمهوری منصوب شد و در سال ١٩٩٠ از سوی شورایعالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالستی به مقام ریاست جمهوری قزاقستان رسید.

از زمان فروپاشی اتحاد شوروی و استقلال جمهوری‌های آن در سال ١٩٩١ هم مقام ریاست جمهوری را در دست داشته است. به همین دلیل به نظر می‌رسید که قرار است او نیز یکی از رهبران مادام‌العمر منطقه باشد تا پایان عمر در این سمت باقی بماند.

مشخص نیست که تصمیم وی انگیزه شخصی دارد یا بنا بر ملاحظات سیاسی اتخاذ شده اما کناره‌گیری از مقام رئیس جمهوری لزوما به معنی پایان حضور قدرتمند او در صحنه سیاسی قزاقستان نخواهد بود.

فرمان نظربایف؛ دلیل گذار به خط لاتین در قزاقستان

حق نشر عکس Getty Images
Image caption نظریایف روابط نزدیکی با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه داشته است

براساس قانون اساسی کنونی، وی عنوان دایمی "رهبر ملت" را دارد و اخیرا پارلمان ریاست دایمی شورای امنیت ملی را به او داد. آقای نظربایف همچنین رهبری حزب نوراوتان را حفظ خواهد کرد. این حزب دارای اکثریت قابل توجه در پارلمان است.

برخی منابع غربی آقای نظربایف و "خودی‌های" حکومتی را به فساد گسترده متهم کرده‌اند اما پارلمان قزاقستان با مصوبه‌ای، هرگونه پیگرد قضایی او را ممنوع اعلام کرد. در سال ٢٠٠٧ نیز پارلمان با اصلاح قانون اساسی، نورسلطان نظربایف را از محدودیت دوره ریاست جمهوری معاف کرد.

قزاقستان از کشورهای نفت خیز آسیای میانه است و آقای نظربایف چند هفته پیش برنامه‌ای به ارزش چند میلیارد دلار را برای گسترش خدمات اجتماعی و همچنین افزایش حقوق و مزایای کارکنان دولت اعلام کرد. او همچنین وعده داد که برای تقویت زیرساخت‌های اقتصادی، سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی صورت خواهد گرفت.

قزاقستان از اعضای کشورهای مستقل همسود، متشکل از شماری از جمهوری‌های اتحاد شوروی سابق است و آقای نظربایف روابط بسیار نزدیک و دوستانه‌ای با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه دارد.

نورسلطان نظربایف از اعضای سابق دفتر سیاسی حزب کمونیست شوروی است که از سال ۱۹۸۹، یعنی قبل از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ و استقلال قزاقستان زمام امور این کشور را در دست داشته است.

قزاستان بزرگ ترین کشور آسیای میانه از لحاظ قلمرو است و با روسیه و چین مرزهای طولانی دارد.