پومپئو: 'مادورو آماده ترک ونزوئلا شده بود اما روسیه نگذاشت'

خوآن گوایدو در حال دست دادن با یک سرباز حق نشر عکس Reuters
Image caption خوان گوآیدو امروز تصاویری از خود در کنار کسانی که یونیفورم ارتش ونزوئلا را بر تن داشتند مخابره کرد

مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا می‌گوید در پی تحولات امروز ونزوئلا نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری آماده ترک خاک این کشور شده بوده اما روسیه مانع این کار شده است.

وزیر خارجه آمریکا عصر سه‌شنبه (دهم اردیبهشت) در گفتگو با شبکه سی‌ان‌ان گفت: "ما تمام تحولات امروز را به دقت زیر نظر داشتیم. مادورو خیلی وقت است که در انظار عمومی دیده نشده... هواپیمای او امروز صبح روی باند فرودگاه آماده پرواز بود اما آن طور که ما متوجه شدیم روسیه او را متقاعد کرده که باید در کشور بماند."

آن طور که آقای پومپئو می‌گوید آمریکا خبر دارد که قرار بوده نیکلاس مادورو پس از ترک ونزوئلا به کوبا برود اما روسیه مانع این کار شده است.

همزمان مقام های آمریکایی می گویند که سه عضو محفل داخلی قدرت در ونزوئلا با مخالفان موافقت کرده بودند که نیکلاس مادورو "باید برود" اما بعد از این موضع عقب نشینی کردند.

جان بولتون، مشاور امنیت ملی آمریکا، اما شواهدی ارائه نکرد که نشان دهد وفاداران آماده ترک آقای مادورو هستند. بعد از او الیوت آبرامز فرستاده آمریکا در ونزوئلا همین ادعا را تکرار کرد.

روز سه شنبه ولادیمیر پادرینو، وزیر دفاع ونزوئلا، درحالی که سربازان دور او حلقه زده بودند در تلویزیون ظاهر شد و بر حمایت از آقای مادورو تاکید کرد.

اما به گفته جان بولتون آقای پادرینو یکی از سه نفری است که در مذاکرات سه ماهه با مخالفان شرکت داشته است.

او همچنین از مایکل مورنو قاضی دیوان عالی و ایوان رافائل هرناندز دالا فرمانده گارد ریاست جمهوری نام برد.

آقای بولتون گفت که آنها "به انتقال مسالمت آمیز قدرت از دار و دسته مادورو" به آقای گوایدو متعهد شده بودند.

آقای بولتون در واشنگتن به خبرنگاران گفت: "همه آنها موافق بودند که مادرو باید برود."

"کودتای مختصر"

دولت ونزوئلا روز سه شنبه گفت توانسته یک کودتای "مختصر" را سرکوب کند. اما خوان گوآیدو، رهبر مخالفان از مردم خواسته در خیابان‌ها بمانند.

دولت نیکلاس مادورو این ادعا را پس از آن طرح کرد که امروز خوآن گوآیدو، رهبر مخالفان در حالی که در کنار چند نیروی نظامی دیده می‌شد ادعا کرد توانسته حمایت بخشی از نظامیان را جلب کند و از مردم خواست به خیابان‌ها بیایند.

آقای گوآیدو، صبح سه‌شنبه (دهم آوریل) در حالی دیده شد که اطراف او را افرادی با یونیفورم ارتشی گرفته بودند.

خوآن گوآیدو، رئیس مجلس ملی ونزوئلا پس از آن که سه ماه پیش ریاست‌جمهوری نیکلاس مادورو را غیرقانونی خواند در میان ده‌ها هزار معترض سوگند یاد کرد و گفت مطابق قانون اساسی کشورش موظف است ریاست دولت انتقالی را بر عهده بگیرد.

تاکنون ۵۰ کشور که در راس آنها آمریکا و اتحادیه اروپا قرار دارند ریاست‌جمهوری موقت آقای گوآیدو را به رسمیت شناخته‌اند اما چین، روسیه، ایران، کوبا، ترکیه، مکزیک با حمایت قاطع از آقای مادورو ادعاهای آقای گوآیدو را رد کرده‌اند.

بیشتر بخوانید:

درگیری های خیابانی

روز سه‌شنبه تصاویر متعددی از حضور هزاران نفر در خیابان‌های کاراکاس و درگیری میان آنها با نیروهای امنیتی مخابره شد.

در همین حال، وزیر دفاع این کشور با متهم کردن مخالفان به دزدی از انبارهای تسلیحاتی ارتش، ناآرامی‌های امروز را تلاشی "مذبوحانه و تروریستی" خواند و بر حمایت کامل ارتش از نیکلاس مادورو تاکید کرد.

ونزوئلا از تورم لجام گسیخته، بی‌برقی و قحطی دارو و برخی اقلام ضروری رنج می‌برد و بیش از ۱۰ درصد مردم این کشور برای فرار از وخامت اوضاع به کشورهای مجاور گریخته‌اند.

حق نشر عکس EPA
Image caption تصاویر متعددی از رویارویی موتورسواران و نفربرهای ضدشورش که برابر مخالفان صف کشیده‌اند مخابره شده است

واکنش‌های جهانی

تحولات امروز در کاراکاس خیلی زود به صدر اخبار جهانی راه یافته و با واکنش کشورهای مختلف روبرو شده است.

در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا گفته به دقت اوضاع ونزوئلا را زیر نظر دارد، جان بولتون، مشاور امنیت ملی این کشور از وزیر دفاع، رئیس دیوان عالی و فرمانده گارد ملی این کشور خواسته با پیوستن به مخالفان و خوآن گوایدو زمینه تغییر رژیم در ونزوئلا را فراهم کنند و به آنها هشدار داده که به "فردای بدون نیکلاس مادورو" توجه کنند.

آقای بولتون همچنین مدعی شده کوبا برای در قدرت نگه داشتن نیکلاس مادورو تلاش بسیاری ترتیب داده و حتی صدها موتورسواری که امروز در تصاویر ارسالی از کاراکاس دیده شدند را هاوانا سازمان‌دهی کرده است.

در همین حال، عباس موسوی، سخنگوی جدید وزارت امورخارجه ایران در واکنش به تحولات امروز در ونزوئلا گفته: "آشوب و هرج ومرج به هیچ وجه نمی‌تواند راه حل اختلافات سیاسی در ونزوئلا باشد."

ایران به همراه روسیه، چین و ترکیه از متحدان اصلی نیکلاس مادورو، رئیس جمهوری چپ‌گرای ونزوئلا هستند.

وزارت امور خارجه روسیه هم در بیانیه‌ای مخالفان ونزوئلا را به تحریک به درگیری متهم کرده است.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد خواستار توقف درگیری‌ها و خویشتن داری طرفین شده است.

مکزیک که همچنان از نیکلاس مادورو حمایت می‌کند نسبت به اوضاع در این کشور ابراز نگرانی کرده اما دولت برزیل که حامی خوان گوآیدو است برای بررسی اوضاع در کاراکاس جلسه فوری تشکیل داده است.

اسپانیا خواستار پرهیز از خشونت شده و گفته از کودتا و اقدام نظامی حمایت نمی‌کند.

حق نشر عکس AFP
Image caption آمار دقیقی از مجروحان درگیری‌های امروز منتشر نشده است

تازه‌ترین تحولات

امروز از کاراکاس گزارش شد که مخالفان و حامیان دولت هر دو به خیابان‌های پایتخت رفته‌اند.

تصاویر متعددی از درگیری میان معترضان و نیروهای ضدشورش مخابره شده که در آنها اتوبوس‌های آتش گرفته، نفربرهایی که معترضان به سوی انها کوکتل مولوتوف پرتاب می‌کنند و خودروهای آب‌پاش و پرتاب گاز اشک‌آور و صدای شلیک به فراوان دیده می‌‎شود.

در این تصاویر نفربر پلیس دیده می‌شود که به میان جمع معترضان می‌راند هر چند معلوم نیست که کسی در جریان این واقعه مجروح شده باشد.

یک روزنامه محلی از زخمی شدن ۳۷ نفر خبر داده است.

گزارشگر بی‌بی‌سی در کاراکاس، گویلرمو اولمو می‌گوید امروز شاهد خشن‌ترین روز اعتراضات ضددولتی در کاراکاس بوده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption گزارش شده جمعی از نیروهای گارد ملی ونزوئلا هم به حمایت از خوان گوآیدو پیوسته‌اند و در این عکس مشغول شلیک تیر هوایی هستند

در همین حال ولادیمیر پادرینو، وزیردفاع ونزوئلا ضمن تاکید بر حمایت ارتش از نیکلاس مادورو گفته کودتا نافرجام بوده و "سلاح‌های کشور در خدمت حفظ استقلال و تمامیت ارضی ونزوئلا هستند."

او مدعی شده که یک سرباز ارتش گلوله خورده و زخمی شده و هشدار داده که ارتش در برابر خشونت و آشوب آرام نخواهد ماند.

ماجرا چگونه آغاز شد؟

صبح امروز (سه‌شنبه دهم اردیبهشت) ابتدا ویدئویی سه دقیقه‌ای منتشر شد که در آن خوآن گوآیدو، رهبر مخالفان اعلام می‌کرد توانسته "حمایت سربازان دلیر" کشورش در کاراکاس را جلب کند.

او در این ویدئو که گفته شده در داخل یا حوالی یک پایگاه نظامی در حومه کاراکاس تهیه شده می‌گوید: "نیروهای نظامی ملی تصمیم درستی گرفته‌اند و بنا دارند در سمت درست تاریخ بایستند."

آقای گوآیدو در این ویدئو در حالی سخن می‌گوید که لئوپولدو لوپز، رهبر برجسته مخالف نیکلاس مادورو در کنار او دیده می‌شود.

حق نشر عکس Reuters
Image caption آقای لوپز (وسط) از ۵ سال پیش در بازداشت خانگی به سر می‌برد

از لئوپولدو لوپز، محبوب ترین رهبر مخالفان در ونزوئلا به عنوان کسی که باعث اوج گرفتن آقای گوایدو در صحنه سیاسی این کشور شده، نام برده می‌شود.

آقای لوپز تا امروز در بازداشت خانگی بود و حامیانش او را زندانی سیاسی می‌دانند اما آن طور که به نظر می‌رسد آقای گوآیدو توانسته او را از حصر خانگی برهاند.

آقای لوپز از سال ۲۰۱۴ در بازداشت به سر می‌برد. او امروز گفته توسط نیروهای ارتشی حامی خوآن گوآیدو آزاد شده است.

او امروز خطاب به مردم ونزوئلا گفت: "همه ونزوئلایی‌هایی که آزادی می‌خواهند باید بیرون بیایند؛ نافرمانی کنند و به سربازان دلیر و سایر مردم بپیوندند."

علاوه بر کاراکاس که کانون درگیری و ناآرامی‌های امروز بوده مخالفان می‌گویند در سایر شهرهای ونزوئلا هم هزاران نفر به خیابان‌ها آمده‌اند.

ویدئو منتشر شده از آقایان گوآیدو و لوپز به نظر می‌رسد در نزدیکی پایگاه هوایی کارلوتا کاراکاس که یکی از بزرگترین پایگاه‌های هوایی ونزوئلا است تهیه شده است.

حق نشر عکس AFP

واکنش دولت ونزوئلا

خورخه رودریگز، وزیر اطلاعات ونزوئلا در توییتر نوشته دولت در حال سرکوب گروه کوچکی از "نظامیان خائن" است که به گفته او قصد کودتا دارند.

در همین حال، نیکلاس مادورو با فرماندهان ارتش صحبت کرده و آنها هم "وفاداری کامل خود به مردم، قانون اساسی و وطن‌شان" را اعلام کرده‌اند.

در همین حال، دیاسدادو کابلو، یکی از رهبران حزب سوسیالیست حاکم از حامیان دولت خواسته به خیابان‌ها بریزند و از کاخ ریاست‌جمهوری محافظت‌کنند. او تحولات امروز در کاراکاس را توطئه "جناح راست" خوانده است.

خورخه آریزا، به خبرگزاری رویترز گفته "تلاش برای کودتا" مستقیما از "واشنگتن برنامه‌ریزی و هدایت شده و به رهبری جان بولتون در داخل پنتاگون و وزارت خارجه اداره می‌شود."

جان بولتون هم عصر سه‌شنبه ضمن ابراز امیدواری از تغییر نظام در ونزوئلا گفت کوبا نقش مهمی در نگه داشتن نیکلاس مادورو در قدرت دارد و برای سرکوب معترضان موتورسوارانی را در کاراکاس بسیج کرده است.

آقای بولتون گفت: "مادورو باید برود. آمریکا همه گزینه‌ها را روی میز دارد و همان طور که سه ماه پیش تاکید کردیم از نظر آمریکا اشتباه خیلی بزرگی خواهد بود اگر مادورو از خشونت علیه مردم کشورش استفاده کند."

مشاور امنیت ملی کاخ سفید در این کنفرانس خبری مستقیما از وزیر دفاع، رئیس دیوان عالی و رئیس گارد ملی ونزوئلا نام برد و به آنها توصیه کرد که "زمان رفتن مادورو فرا رسیده است."

حق نشر عکس AFP
Image caption تصاویر متعددی از سنگربندی مخالفان در خیابان‌ها و آتش زدن خودروها مخابره شده است

واکنش‌های جهانی به تحولات امروز ونزوئلا

  • دبیرکل سازمان ملل خواستار خویشتن‌داری هر دو طرف شده است
  • مایک پومپئو در توییتر ضمن حمایت از خوآن گوآیدو نوشته واشنگتن از مردم ونزوئلا "در راه کسب آزادی" حمایت می‌کند.
  • جان بولتون نسبت به استفاده از خشونت علیه معترضان هشدار داده است
  • اسپانیا گفته از کودتا حمایت نمی‌کند و نگران به راه افتادن "حمام خون" است
  • ژائیر بولسورانو، رئیس جمهوری برزیل که حامی گوآیدو است خواستار جلسه اضطراری هیات دولت شده و از وزیر خارجه، وزیر دفاع و معاون رئیس‌جمهور خواسته نزد او بروند
  • ایوان دوکه، رئیس‌جمهور کلمبیا از ارتش ونزوئلا خواسته به حمایت از گوآیدو بروند
  • اوا مورالس، رئیس‌جمهور بولیوی و برونو رودریگز با ارسال پیامی به نیکلاس مادورو از او حمایت کرده و "کودتاچیان" را محکوم کرده‌اند.