گروه ۲۰ چیست و رهبران جهان در این اجلاس چه می‌کنند؟

رییس جمهور آمریکا در کنار نخست وزیر ژاپن و رییس جمهور چین حق نشر عکس Getty Images

نشست سالانه رهبران ۱۹ کشور جهان به علاوه اتحادیه اروپا از امروز در شهر اوزاکای ژاپن آغاز شده است.

شرکت کنندگان در این نشست که به گروه ۲۰ معروفند، دقیقا قرار است چه کاری انجام دهند و چرا این اجلاس مهم است؟

گروه ۲۰ چیست؟

هر ساله نشستی با حضور رهبران بیست کشوری که بزرگترین و سریعترین اقتصاد در حال رشد دنیا را دارند تشکیل می‌شود که به اختصار گروه ۲۰ گفته می‌شود.

اعضا گروه ۲۰ در مجموع ۸۵ درصد تولید ناخالص داخلی دنیا و دو سوم جمعیت دنیا را در بر می‌گیرند.

این گروه دبیرخانه دائمی‌ ندارد و هر ساله در ماه دسامبر یکی از اعضا گروه ۲۰ به صورت چرخشی ریاست آن را برعهده می‌گیرد.

کشوری که ریاست را برعهده می‌گیرد، مسئول سازماندهی و برگزاری نشست بعدی رهبران خواهد بود و نشست‌های متفرقه دیگری را نیز باید برگزار نماید.

اعضای گروه ۲۰ می‌توانند کشوری را هم که عضو این گروه نیست به نشست دعوت کنند، اسپانیا همیشه به نشست‌های گروه ۲۰ دعوت می‌شود.

اولین نشست گروه ۲۰ در سال ۱۹۹۹ در شهر برلین آلمان برگزار شد. این نشست پس از بحران اقتصادی شرق آسیا برگزار شد و تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر اکثریت کشورهای جهان گذاشت.

گروه کشورهای ۸، هشت کشور ثروتمند دنیا، با اضافه کردن کشورهایی که سریعترین اقتصاد در حال رشد را داشتند، مانند چین، برزیل و عربستان سعودی گروه ۲۰ را تشکیل دادند. گروه ۸ از آن پس روسیه را کنار گذاشت و پس از آن، با عنوان گروه ۷ شناخته می‌شود.

در ابتدا نشست‌های گروه ۲۰ تنها با حضور وزیران اقتصاد و روسای بانک مرکزی تشکیل می‌شد اما پس از بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸ و ورشکستگی بانک‌ها و بالا رفتن آمار بیکاری و رکود دستمزدها، گروه ۲۰ نشستی اضطراری را با حضور روسای جمهور و نخست‌وزیران تشکیل داد.

از آن پس مسولان ارشد کشورها در جلسه سالانه شرکت می‌کنند.

در این نشست در باره چه چیزی تبادل نظر می‌شود؟

در نشست گروه ۲۰، رهبران کشورها در خصوص مهمترین مسائل اقتصادی و مالی روز دنیا تبادل نظر و تلاش می‌کنند تا برنامه‌هایشان با هم هماهنگ باشد.

انتظار می‌رود در نشست امسال مهمترین موضوعات تجارت، تغییرات اقلیمی و بحران رابطه آمریکا با ایران باشد.

اقتصاد جهان همیشه یکی از مهمترین نکات مورد بحث در نشست‌های گروه ۲۰ است، به عنوان مثال در نشست سال ۲۰۰۹ که در شهر لندن برگزار شد، رهبران جهان تصمیم گرفتند تا برای محدود کردن اثرات بحران اقتصادی، ۵ تریلیون دلار به اقتصاد دنیا تزریق کنند.

گاهی اوقات موضوعات دیگری نیز تبدیل به موضوع اصلی این نشست‌ها می‌شود، مانند نشست سال ۲۰۱۷ که به موضوع آتش بس در سوریه پرداخت.

رهبران کشورهای شرکت کننده در حاشیه این نشست‌ها دیدارهای مهمی با هم خواهند داشت.

چرا عکس یادگاری گرفته می‌شود؟

رهبران کشورها در این نشست معمولا عکس دسته‌جمعی می‌گیرند. یکی از کاربردهای این عکس نشان دادن همراهی رهبران با همدیگر است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption در نشست سال گذشته گروه ۲۰،‌ محمد بن سلمان مدت طولانی‌ای به تنهایی ایستاد و مورد بی‌توجهی قرار گرفت

در نشست سال گذشته، تعداد کمی از رهبران برای دست دادن به سمت محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی رفتند و او مدتی طولانی‌ در گوشه جایگاه به تنهایی ایستاده بود و توجهی به او نمی‌شد.

این اولین باری بود که محمد بن‌سلمان پس از قتل جمال خاشقچی در یک نشست بین‌المللی حضور پیدا می‌کرد.

آیا گروه ۲۰ موفق است؟

یکی از راهکارهایی که به این گروه پیشنهاد شده این است که شاید حضور کم‌شمارتر رهبران کشورها ممکن است نتیجه‌گیریرا سریعتر و تصمیمات را موثرتر کند.

از طرف دیگر، غیبت شمار زیادی از کشورهای دنیا در تصمیمات مهمی که در این نشست گرفته می‌شود نیز ناعادلانه خوانده شده است.

حدود ۱۷۰ کشور به نشست‌های گروه ۲۰ دعوت نمی‌شوند.

حق نشر عکس Getty Images

برخی هم معتقدند که این نشست‌ها فایده‌ای نداشته و در واقعیت بیرونی تاثیر کمی می‌گذارد.

در نشست‌ رهبران کشورها، هیچگونه رای‌ گیری صورت نمی‌گیرد و تصمیمات و توافقات نشست هم الزام‌آور نیستند.

با وجود این انتقادات گفته می‌شود که اگر چنین گروهی امروز وجود خارجی نداشت، نیاز به تشکیل آن در هر صورت وجود داشت.

همیشه در زمان برگزاری نشست‌های این گروه، تظاهرات کنندگان و معترضان در اطراف محل برگزاری تجمع‌های مختلفی برگزار می‌کنند.

در نشست سال ۲۰۰۹ لندن یک نفر که در میانه معترضان گیر افتاده بود کشته شد.

در نشست سال گذشته گروه ۲۰ در بوئنوس‌آیرس پایتخت آرژانتین هزاران نفر در اعتراض به تصمیمات محیط زیستی رهبران جهان تظاهرات و تجمع کردند.

اعضا اصلی گروه ۲۰ شامل آرژانتین، استرالیا، برزیل، کانادا، چین، فرانسه، آلمان، هند، اندونزی، ایتالیا، ژاپن، مکزیک، روسیه، عربستان سعودی، آفریقای جنوبی، کره جنوبی، ترکیه، بریتانیا، آمریکا و اتحادیه اروپا هستند.