قدرت‌های غربی و ایران ممکن است 'مسئول جنایات جنگ یمن شناخته شوند'

اتوبوسی در صنعا حق نشر عکس Getty Images
Image caption کارشناسان سازمان ملل در مورد حمله اوت ۲۰۱۸ ائتلاف به اتوبوسی در صنعا که حامل کودکان بود تحقیق کردند

کارشناسان سازمان ملل می گویند بریتانیا، آمریکا، فرانسه و ایران ممکن است شریک جرم جنایات واقع شده در یمن شناخته شوند که به حمایت آنها از طرف های درگیر در این جنگ مربوط می شود.

یک گزارش تازه هشدار می دهد که این کشورها ممکن است به خاطر کمک یا یاری رساندن به ارتکاب موارد نقض حقوق بشر مسئول شناخته شوند.

این گروه از قدرت های غربی سلاح و کمک های لجستیکی در اختیار عربستان - که هدایت ائتلافی نظامی در حمایت از دولت رسمی یمن را به عهده دارد - می گذارند و در مقابل ایران متهم به حمایت از شورشیان حوثی است که با نیروهای دولتی می جنگند.

کارشناسان سازمان ملل می گویند هر دو طرف بدون ترس از مجازات به ارتکاب جرایم ادامه می دهند.

این گزارش شواهدی از حملات هوایی به مراکز غیرنظامی، گلوله باران بدون تبعیض، فعالیت تک تیراندازان، مین گذاری، و همچنین کشتار و بازداشت های خودسرانه، شکنجه، خشونت جنسی و ممانعت از دسترسی به کمک های انساندوستانه در خلال بدترین بحران انسانی جهان ارائه می کند.

سازمان ملل می گوید که این جنگ چهار ساله تاکنون جان ۷۲۹۰ غیرنظامی را گرفته و ۸۰ درصد جمعیت یمن - ۲۴ میلیون نفر - را به کمک ها یا حمایت انساندوستانه محتاج کرده است که از جمله ۱۰ میلیون نفر آنها برای بقا نیازمند کمک غذایی هستند.

"گروه کارشناسان ممتاز بین المللی و منطقه ای یمن" برای تهیه دومین گزارش خود برای شورای حقوق بشر سازمان ملل با قربانیان و شاهدان عینی ۶۰۰ مصاحبه انجام دادند، و اطلاعات مستند و منابع علنی را بررسی کردند.

آنها دلایل کافی یافتند دایر بر اینکه دولت یمن و ائتلاف تحت رهبری عربستان، و همچنین حوثی ها، به خاطر ارتکاب موارد نقض حقوق بشر و انسانی مردم از "فقدان گسترده حسابرسی" بهره می برند.

کارشناسان در مورد شماری از حملات هوایی ائتلاف عربستان به نواحی تحت کنترل شورشیان که به مرگ غیرنظامیان منجر شد تحقیق کردند. به گفته آنها چنین حملاتی باعث نگرانی درباره شناسایی اهداف نظامی و محترم شمردن اصول تناسب و احتیاط در حمله می شود. اگر این موارد نقض شده باشد، که کارشناسان کاملا محتمل می دانند، معادل نقض جدی قوانین بین المللی خواهد بود.

کارشناسان همچنین شواهد کافی یافتند دایر بر این که حوثی ها مسئول موارد نقض جدی قوانین انساندوستانه بین المللی هستند که به حملات بدون تبعیض که به مرگ یا جراحت غیرنظامیان منجر شده و در برخی موارد با هدف گرفتن غیرنظامیان همراه بوده، مربوط می شود.

همه طرف ها همچنین ممکن است از گرسنگی دادن به عنوان یک سلاح جنگی استفاده کرده باشند.

کارشناسان خواستار پایان فوری همه اقدامات خشونت بار علیه غیرنظامیان هستند و سایر کشورها را به خودداری از ارائه سلاح به طرف ها ترغیب می کنند.

آنها اشاره می کنند: "کشورها متعهد هستند کلیه تدابیر معقول را برای اطمینان از حفظ احترام قوانین انساندوستانه بین المللی توسط سایر کشورها در پیش گیرند. به علاوه، معاهده تجارت تسلیحاتی که فرانسه و بریتانیا اعضای آن هستند، فروش سلاح با آگاهی از این مساله که از آنها برای ارتکاب جنایات جنگی استفاده خواهد شد را منع می کند."

حق نشر عکس AFP
Image caption تعز سومین شهر بزرگ یمن از 2015 تحت محاصره شورشیان بوده است

آنها افزودند: "قانونی بودن انتقال سلاح توسط فرانسه، بریتانیا، ایالات متحده و سایر کشورها سوال برانگیز و موضوع فرآیندهای مختلف در دادگاه های ملی است."

ملیسا پارک، عضو استرالیایی گروه کارشناسان، در ژنو به خبرنگاران گفت: "روشن است که ادامه عرضه سلاح به طرف های مناقشه باعث به داراز کشیدن آن و درد و رنج مردم یمن می شود."

این کارشناسان هر جا که امکان داشته "افرادی که ممکن است مسئول جنایات جنگی باشند" را شناسایی کرده و فهرستی محرمانه از اسامی آنها را در اختیار کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل گذاشته اند.

به گزارش شبکه سی ان ان چارلز گاراوی از اعضای گروه کارشناسان به آمریکا، بریتانیا، فرانسه و ایران به عنوان تامین کنندگان "شناخته شده" سلاح های یمن اشاره کرد.

علیرضا میریوسفی سخنگوی دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل به سی ان ان گفت: "این ادعا که ایران به نوعی مسئول "جنایات جنگی" است، به نهایت مضحک است. ائتلاف سعودی، با کمک غرب، مشغول جنگ علیه یمن است و مرتکب جنایات جنگی که شواهد آن موجود است می شود، در حالی که ایران مکررا خواستار مذاکره برای پایان جنگ شده."

ائتلاف تحت رهبری عربستان، دولت یمن یا حوثی ها واکنشی به این گزارش نشان نداده اند. اما آنها جملگی ارتکاب جنایات جنگی را تکذیب کرده اند.

وزارت خارجه بریتانیا در مورد این گزارش اظهار نظر نکرده اما وزرای دولت قبلا گفته اند نمی توانند نتیجه گیری کنند که بمب ها یا هواپیماهای ساخت بریتانیا به مرگ غیرنظامیان منجر شده چون ائتلاف عربستان استفاده از آنها را ثبت نمی کند.

آمریکا قبلا علیه منع فروش تسلیحات یا کمک رسانی به ائتلاف عربستان استدلال کرده چون می گوید ادامه این کمک ها احتمالا به محدودتر کردن مرگ غیرنظامیان کمک خواهد کرد.

موضوعات مرتبط