اعضای شورای امنیت از ترکیه خواستند عملیات سوریه را متوقف کند

حق نشر عکس Reuters
Image caption ده ها هزار غیرنظامی کرد سوری پس از شروع عملیات ترکیه درحال گریز از نواحی مرزی هستند

نمایندگان کشورهای اروپایی عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد از عملیات ارتش ترکیه در مناطق کردنشین شمال شرقی سوریه اظهار "نگرانی" کرده و از دولت ترکیه خواسته اند که به این اقدام "یکجانبه" خاتمه بدهد.

در دومین روز این عملیات، ده ها هزار کرد از خانه های خود فرار کرده اند و چند شهر و آبادی مرزی خالی از سکنه شده است؛ بنا بر گزارش ها، حداقل چهار غیرنظامی کشته و ۷۰ نفر زخمی شده اند. این در حالیست که ترکیه می گوید بیش از ۱۰۰ "تروریست" در این عملیات کشته شده‌اند.

آلمان، بلژیک، فرانسه، لهستان، بریتانیا و استونی پس از برگزاری یک جلسه غیرعلنی شورای امنیت در نیویورک در بیانیه روز پنجشنبه، ١٨ مهر (١٠ اکتبر) خود همچنین هشدار دادند که علمیات ترکیه نه فقط دستاوردهای ائتلاف جهانی علیه گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) را تضعیف می کند بلکه "امنیت متحدان محلی ائتلاف از جمله نیروهای دموکراتیک سوریه را به خطر می اندازد."

این کشورهای غربی در عین حال بعید دانسته اند آنچه ترکیه به عنوان "منطقه امن" برای اسکان پناهجویان سوری مد نظر دارد بتواند با استانداردهای بین المللی تطابق داشته باشد.

کلی کرفت، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، نیز گفت که اگر ترکیه در عملیات خود در خصوص غیرنظامیان و نیز زندانیان داعش قصور کند می تواند با پیامدهایی مواجه شود.

کردهای سوری می گویند که دونالد ترامپ با خارج کردن نظامیان آمریکایی از منطقه مجاور مرز ترکیه در شمال شرق سوریه، در عمل چراغ سبز حمله را به ترکیه داد - اقدامی که با واکنش های گسترده ای در آمریکا مواجه شده از جمله متحدان محافظه کار آقای ترامپ در کنگره که طرح تحریم اقتصادی ترکیه را تهیه کرده اند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، هم روز پنجشنبه ترکیه را به تحریم اقتصادی تهدید کرد. او در شبکه توییتر نوشت: "منطقه و آغاز دوباره جنگی تازه. ترکیه عضو ناتو است. دیگران می‌گویند بیرون بایست و بگذار کردها ولو با کمک‌های مالی ما جنگ خود را بکنند. من می‌گویم اگر ترکیه قوانین بازی را رعایت نمی‌کند باید با آن به شدت از نظر مالی و با تحریم‌ها مقابله کرد. من از نزدیک در حال مشاهده هستم."

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، نیز حمله نظامی ترکیه را محکوم کرد و درباره "احتمال پاکسازی قومی" هشدار داد. او گفت: "اسرائیل به شدت تجاوز ترکیه را به مناطق کردنشین محکوم می‌کند و پاکسازی قومی را توسط ترکیه و وابستگانشان را هشدار می‌دهد."

از طرف دیگر، رهبران کرد سوریه خواهان بازگشتن 'سفیران اروپا در ترکیه' به کشورهایشان شدند. هیاتی از نمایندگان شورای دموکراتیک سوریه که شاخه سیاسی نیروهای دموکراتیک سوریه است با سفر به بروکسل از اتحادیه اروپا خواستند تا سفیرانشان را از آنکارا فرا بخوانند.

در همین رابطه، ایتالیا سفیرش را از ترکیه فراخوانده است. ایتالیا پیش از این اقدام، حمله نظامی ترکیه را "غیرقابل قبول" دانسته بود و خواستار"توقف فوری" آن شده بود.

حق نشر عکس EPA
Image caption ازدوغان منتقدان حمله به سوریه را مورد حملات لفظی قرار داده است

هشدار اردوغان

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، طی یک سخنرانی در نشست حزب حاکم عدالت و توسعه، اتحادیه اروپا و عربستان سعودی و مصر را به خاطر ابراز مخالفت با حمله ارتش ترکیه به سوریه به "بی صداقتی" متهم کرد. او گفت که منتقدان عملیات ترکیه "صداقت ندارند، و فقط کلماتی را سر هم می‌کنند در حالیکه ما هر جا که لازم باشد، اقدام عملی می‌کنیم و تفاوت ما با آنها در همین است."

او همچنین هشدارداد که در صورتیکه کشورهای اروپایی همچنان ترکیه را به "تجاوز به سوریه" متهم کنند، ترکیه دیگر برای جلوگیری از حرکت پناهجویان سوری به سوی اروپا تلاش نخواهد کرد.

ترکیه مانند اکثر کشورهای اروپایی و آمریکا عضو پیمان ناتو است. دولت ترکیه هدف از عملیات جاری در مناطق تحت اختیار نیروهای دموکراتیک سوریه را ایجاد یک منطقه امن و بی‌طرف برای اسکان چند میلیون مهاجر سوری قلمداد کرده که در نتیجه جنگ داخلی سوری از کشورشان گریخته و در ترکیه به سر می‌برند.

حق نشر عکس AFP
Image caption ستون‌ دود بر فراز شهر راس‌العین در شمال سوریه - عملیات نظامی ترکیه با حملات هوایی و توپخانه آغاز شد و سپس واحدهای زمینی به منطقه اعزام شدند

روز دوشنبه این هفته دونالد ترامپ اعلام کرد که نظامیان آمریکایی را که ماموریت کمک به نیروهای دموکراتیک سوریه را برعهده داشتند از منطقه خارج کرده است. نیروهای دموکراتیک ترکیه یک تشکل نظامی است که عمدتا از شبه‌نظامیان کرد سوریه تشکیل یافته و در جنگ با داعش از حمایت آمریکا برخوردار بود. دولت ترکیه این تشکل را با حزب کارگران کرد - پ‌ک‌ک - مرتبط می‌داند و نسبت به قدرت گرفتن آن در مجاورت مرز خود با سوریه ابراز نگرانی کرده بود.

دولت ترکیه پ‌ک‌ک را یک "سازمان تروریستی" دانسته و وزارت خارجه آمریکا نیز این گروه را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داده است.

عملیات نظامی ترکیه در مناطق مرزی داخل خاک سوریه روز گذشته با بمباران هوایی و حملات توپخانه به مواضع نیروهای دموکراتیک سوریه آغاز شد و سپس واحدهای زمینی همراه با نفراتی از "ارتش ملی سوریه" متشکل از شبه‌نظامیان مخالف دولت بشار اسد به سوی مناطق مرزی حرکت کردند.

آقای اردوغان در سخنان خود گفت که ده‌ها تن از نفرات مقابل کشته شده‌اند. وی گفت که عملیات جاری باید بدون خسارت و تلفات غیرنظامی صورت گیرد و افزود: "خسارت به غیرنظامیان برای من قابل قبول نیست."

صبح پنجشنبه، ستاد مشترک ارتش ترکیه در توییتر خود نوشت که عملیات نظامی در خاک سوریه با موفقیت همراه بوده و افزود: "کماندوهای قهرمان ما که در عملیات بهار صلح شرکت دارند همچنان به پیشروی در شرق رودخانه فرات ادامه می‌دهند."

در همانحال، وزارت خارجه فرانسه اعلام کرده که بعد از ظهر امروز سفیر ترکیه را برای ادای توضیحات در پی "تهاجم به سوریه" احضار خواهد کرد و وزیر خارجه بریتانیا نیز گفته است در تماس با مقامات ترکیه، ناخرسندی این کشور از حمله به خاک سوریه را ابراز داشته است. وی گفته است که این عملیات می‌تواند "به تشدید فاجعه انسانی و رنج مردم سوریه" منجر شود.

اتحادیه عرب در نظر دارد روز شنبه یک نشست اضطراری برای بررسی حمله ترکیه به خاک سوریه برگزار کند.

روسیه گفته است که در نظر دارد مقامات سوریه و ترکیه را به گفتگو ترغیب کند.

پیش از این، رئیس جمهوری آمریکا حمله ترکیه به سوریه را "فکری بد" توصیف کرده و گفته بود که ااگر عملیات ترکیه "حتی‌الامکان به شکلی انسانی انجام نگیرد" اقتصاد ترکیه را "محو" خواهد کرد. شماری از نمایندگان کنگره آمریکا ضمن انتقاد از تصمیم رئیس جمهوری برای خارج کردن نظامیان آمریکایی از منطقه مرزی با ترکیه، از احتمال تحریم این کشور سخن گفته‌اند.

نگرانی از فرار زندانیان داعش

با شروع عملیات نظامی ترکیه علیه نیروهای دموکراتیک سوریه، نگرانی‌هایی در مورد وضعیت زندانیان داعش ابراز شده است. گفته می‌شود که در جریان جنگ نیروهای دموکراتیک سوریه با داعش، نزدیک به دوازده هزار تن از اعضای داعش دستگیر و زندانی شده‌اند. در صورت ادامه عملیات و نیاز این گروه به تمامی نفرات و امکانات خود در برابر ترکیه، ممکن است زندانیان بتوانند بگریزند و مسلح شوند.

بدران ژیکرد، از مقامات کرد سوریه به خبرگزاری رویترز گفته است که با تشدید درگیری بین نیروهای دموکراتیک سوریه و نظامیان ترکیه، خطر فرار زندانیان داعش افزایش می‌یابد.

وی گفته است که حملات ترکیه قطعا به کاهش تعداد نگهبانان محل بازداشت زندانیان داعش و تضعیف ترتیبات نگهبانی از زندانیان داعش منجر خواهد شد. آقای ژیاکرد افزوده است: "چنین وضعیتی امکان فرار زندانیان یا رفتارهای دیگر آنان را فراهم می‌کند در حالیکه نفرات ما امکان جلوگیری و مقابله با آن را نخواهند داشت."

در منطقه مرزی که محل ماموریت نظامیان آمریکایی بوده و به نظر می‌رسد هدف اصلی عملیات ارتش ترکیه است بازداشتگاهی برای داعش وجود ندارد. در عین حال، منابع کرد گفته‌اند ارتش ترکیه یک زندان را گلوله باران کرده و گفته‌اند که در این محل، اعضای داعش از ملیت‌های مختلف زندانی بوده‌اند. به گفته منابع کرد، بمباران ترکیه به حصارهای زندان آسیب رسانده است.

موضوعات مرتبط