سعد حریری نخست وزیر لبنان استعفای خود را به رئیس جمهور داد

حریری و عون حق نشر عکس Reuters

پس از حدود دو هفته اعتراض‌های گسترده در شهرهای لبنان، سعد حریری نخست‌وزیر گفت در حل مشکلات "به بن‌بست رسیده" و استعفای خود را به میشل عون رئیس جمهور و مردم لبنان ارائه می‌کند.

او در نطقی کوتاه که از تلویزیون پخش شد گفت رفع این "بحران" به "تکانی بزرگ" نیاز دارد و این استعفا پاسخ به مردمی است که در میدان‌های شهر خواهان تغییر هستند.

آقای حریری گفت مردم سیزده روز است منتظر تصمیم سیاسی هستند و او در این مدت سعی کرده با شنیدن صدای مردم راه حلی پیدا کند. او گفت سِمت‌ها می‌آیند و می‌روند اما عزت و امنیت کشور مهمتر است.

آقای حریری مهمترین مسئولیت احزاب سیاسی را محافظت لبنان از خطر دانست و از مردم خواست "منافع، امنیت، حفظ صلح و جلوگیری از ویرانی اقتصاد بر هر چیز دیگر مقدم بدانند.

به گفته علی صدر‌زاده، تحلیلگر مسائل خاورمیانه، به نظر می‌رسد بسیاری از کشورها از جمله کشورهای اروپایی با استعفای آقای حریری مخالف باشند چون تشکیل دولت در لبنان روندی بسیار پیچیده و بالقوه طولانی است که می‌تواند باعث خلا قدرت و بی‌ثباتی بیشتر شود.

حق نشر عکس Reuters

"بحران" عمیق‌تر می‌شود

از ساعاتی پیشتر گزارش شده بود که آقای حریری "به احتمال زیاد" استعفا می‌کند و جمعیتی در خارج دفتر نخست‌وزیری در بیروت تجمع کردند.

تظاهرکنندگان سیزده روز پیش در اعتراض به طرح افزایش مالیات به خیابان‌ها آمدند اما خواسته‌های آنها وسیع‌تر بود. صندوق بین‌المللی پول از لبنان خواسته بود برای بهبود رشد اقتصادی، مالیات را افزایش دهند و ریاضت اقتصادی را در پیش بگیرند.

حق نشر عکس EPA
Image caption مردم در خیابان‌های بیروت شاهد نطق آقای حریری بودند

معترضان سیاستمداران تمام جناح‌ها و احزاب را به فساد مالی گسترده متهم می‌کنند و خواستار برکناری کل نظام حاکم از جمله دولت هستند.

جنگ داخلی لبنان در سال ۱۹۹۰ به پایان رسید اما بیشتر رهبران سیاسی آن فرماندهان سابق گروه‌های شبه نظامی هستند.

هشت سال جنگ در کشور همسایه، سوریه هم سبب لرزان شدن اقتصاد لبنان شده که به گفته بانک جهانی بیش از یک چهارم جمعیتش در فقر زندگی می‌کنند.

سعد حریری چند روز بعد از شروع غافلگیرکننده اعتراض‌ها یک برنامه اصلاحات اقتصادی را در دولت به تصویب رساند تا به خواسته‌های معترضان رسیدگی کند. تصویب این برنامه تاثیری بر کاهش اعتراض‌ها نداشت.

کاهش قابل ملاحظه کسری بودجه با انتقال سه میلیارد و سیصد میلیون دلار از بانک مرکزی و دیگر بانک های لبنان به دولت، خصوصی سازی مخابرات و بازسازی صنعت تولید و توزیع برق از موارد این برنامه اصلاحی است.

نصف شدن حقوق رییس جمهوری، نخست وزیر، وزرا و نمایندگان مجلس و روسای جمهوری و دیگر مقام‌های ارشد پیشین هم بخشی از طرح اصلاحات است.

حسن نصرالله رهبر حزب‌الله لبنان با استقبال از این طرح، گفته بود با کناره‌گیری دولت و انتخابات زودرس مخالف است. او گفت ادامه اعتراض‌ها و استفای دولت باعث "هرج و مرج" و "فروپاشی اقتصادی" می‌شود.

رهبر حزب‌الله از طرفدارانش خواسته بود به خیابان‌ها نروند اما گفته بود معترضان نباید خیابان‌ها را مسدود کنند و اشاره کرده بود که شاید عوامل خارجی آنها را حمایت می‌کنند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption پلیس در بیروت سعی در ممانعت از حمله طرفداران حزب‌الله و عمل به معترضان دارد

میشل عون رئیس جمهور لبنان دیروز گفته بود سعد حریری نخست وزیر در جلسه اضطراری هیات دولت، اجرای این برنامه اصلاحی را که هفته پیش تصویب شد بررسی می‌کند. او همچنین از شفاف شدن امور بانکی مقامات ارشد دولت سخن گفت.

تظاهرات گسترده در عمل کشور را فلج کرده و بانک‌های لبنان ده روز است که تعطیل هستند. دیروز بانک‌ها گفتند کارکنان خدمات عمومی از جمله نیروهای امنیتی حقوق خود را سر وقت می‌توانند از عابربانک‌ها بگیرند اما بانک‌ها تا برقراری امنیت بسته خواهند ماند.

اعتراض‌ها ادامه دارند

در همین حال رویترز از قول شاهدان عینی خبر داد که امروز (سه‌شنبه) طرفداران حزب‌الله و جنبش عمل با معترضان در بیروت درگیر شده و چادرهای آنها را سرنگون کرده‌اند و پلیس مجبور به مداخله شده است.

برخی معترضان، طرفداران حزب‌الله را متهم می‌کنند که سعی در جمع کردن اعتراض‌ها دارند.

هزاران معترض از دیروز شروع به بستن خیابان‌های بیشتری در بیروت کرده‌اند. آنها خیابان‌ها را می‌بندند، تحصن می‌کنند و چادر برپا می‌کنند و در مقابل نیروهای انتظامی که می‌خواهند راه‌ها را باز کنند مقاومت می‌کنند. این نیروها دستور دارند از زور استفاده نکنند.

تا به حال کسی در این اعتراض‌ها کشته نشده اما عده‌ای از معترضان و پلیس در درگیری‌ها زخمی شده‌اند. این درگیری‌ها بیشتر بین طرفداران حزب‌الله و معترضان بوده است. امروز هم در بیروت عده‌ای با چوب و سنگ به تظاهرکنندگان حمله کرده‌اند.

درگیری مشابهی در شهر تریپولی در روز شنبه چند زخمی داشت و سعد حریری دستور تحقیق در این باره را داده است.

ارتش لبنان در نقاط مختلف کشور مستقر شده تا راه‌های اصلی باز بمانند و به گفته یکی از سخنگویان ارتش آنها با معترضان بدون توسل به زور مذاکره می‌کنند.

این عمیق‌ترین بحران سیاسی در لبنان از سال 2008 است که نیروهای حزب‌الله در یک درگیری مسلحانه کوتاه با طرفداران سعد حریری کنترل بیروت را در دست گرفتند.