اجلاس سران ناتو در میان اختلاف نظر بین اعضا برگزار می‌شود

مکرون حق نشر عکس Getty Images
Image caption ترامپ اظهارات مکرون در مورد بی اعتنایی آمریکا به تعهداتش در ناتو را زننده خوانده است

امروز، سه‌شنبه، ١٢ آذر (٣ دسامبر) اجلاس سران و رهبران کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی در لندن آغاز به کار می‌کند در حالیکه پیشاپیش گزارش‌هایی از اختلافات درونی سازمان منتشر شده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در جمع بعضی از شرکت‌کنندگان در نشست لندن گفت که "به او [امانوئل مکرون رئیس جمهوری فرانسه] نگاه می‌کنم و می‌بینم که بیش از هرکس دیگری به حفاظت ناتو نیاز دارد اما می‌بینم که می خواهد جدا شود؛ و از این وضعیت خیلی متعجب هستم."

چندی پیش رئیس جمهوری فرانسه با انتقاد از بعضی از تصمیمات و اظهارنظرهای آقای ترامپ در مورد ناتو، گفته بود که این سازمان نباید "صرفا به آمریکا متکی باشند." او با متهم کردن تلویحی دولت کنونی آمریکا به کم اعتنایی به همبستگی با سایر اعضای این سازمان، بدون ذکر نام کشور خاصی، نسبت به توانایی و تمایل "همه اعضای ناتو" به عمل به تعهداتشان ابراز تردید کرده بود.

ماده ۵ منشور ناتو اعلام می‌دارد که از نظر اعضای این پیمان، تهاجم به یک کشور عضو به منزله حمله به تمامی کشورها و مستلزم دفاع مشترک همه آنهاست. آقای مکرون در پاسخ به این سئوال که آیا معتقد است این ماده همچنان معتبر است گفت: "واقعا نمی‌دانم."

دونالد ترامپ سخنان آقای مکرون را "واقعا زننده" توصیف کرده است.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین بعضی از کشورهای اروپایی عضو ناتو را به خاطر عمل نکردن به تصمیم جمعی این سازمان برای تخصیص دست کم ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی خود به بودجه نظامی مورد انتقاد شدید قرار داده است. به گفته او، در این شرایط مسئولیت اعضای برای دفاع مشترک به طور عادلانه تقسیم نشده و آمریکا فشار بیشتری را تحمل کرده است. بودجه دفاعی آمریکا بالای ۳ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ترامپ و ینس استولتنبرگر دبیرکل ناتو در لندن - ترامپ نسبت به جلب موافقت اعضای ناتو به افزایش بودجه نظامی خود امیدوار است

دونالد ترامپ پیش از ترک آمریکا به مقصد لندن گفته بود که انتظار دارد در جریان این اجلاس، همه کشورهای عضو "با بر دوش گرفتن بار بیشتری از هزینه دفاع جمعی موافقت کنند."

قرار است رهبران آمریکا و فرانسه بعد از ظهر امروز با هم ملاقات کنند.

پیمان آتلانتیک شمالی در سال ۱۹۴۸ با عضویت دوازده کشور اروپایی به اضافه ترکیه تشکیل شد. در حالیکه هماهنگی زمان جنگ بین کشورهای غربی و اتحاد شوروی به تدریج به خصومت بین دو طرف تبدیل می‌شد، این کشورها به دفاع مشترک از یکدیگر متعهد شدند.

در حال حاضر ناتو دارای ۲۹ عضو است. بسیاری از اعضای جدید سازمان کشورهای اروپایی شرقی و مرکزی هستند که تا زمان فروپاشی اتحاد شوروی عضو اتحاد شوروی یا تحت نظام های کمونیستی وابسته به شوروی بودند. جدیدترین عضو این سازمان مونته نگرو است که در گذشته بخشی از یوگوسلاوی سابق و سپس تا سال ٢٠٠٦ بخشی از صربستان بود. مونته نگروه در سال ٢٠١٧ به عضویت ناتو پذیرفته شد.

در حال حاضر، درخواست‌های بوسنی و هرزگوین و مقدونیه شمالی برای عضویت در دست بررسی است. این دو کشور هم زمانی بخشی از یوگوسلانی سابق بودند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption اردوغان و همسرش هنگام ترک آنکارا به مقصد لندن - اردوغان خواستار همسویی ناتو با ترکیه در مورد گروه‌های کرد شده است

تهدید اردوغان

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه پیشتر هشدار داده است که باید ناتو رویکرد دولت او نسبت به گروه‌های کرد را بپذیرد.

آقای اردوغان گفته است که اگر پیمان ناتو به طور جمعی گروه‌های شبه‌نظامی کرد را "تروریست" اعلام نکند، با گسترش پوشش دفاعی ناتو به منطقه بالکان و لهستان موافقت نخواهد کرد. وی در پاسخ به سئوالی در مورد طرح گسترش پوشش دفاعی ناتو گفت: "اگر دوستان ما در ناتو سازمان‌هایی را که ما تروریستی می‌دانیم، تروریستی ندانند، ما هم در برابر هر تصمیمی که بخواهند اتخاذ کنند خواهیم ایستاد."

در واکنش به این اظهارات، وزیر دفاع آمریکا گفته است که "همه کشورها آنچه را که ترکیه تهدید امنیتی علیه خود محسوب می‌کند، به همین شکل نمی‌بینند."

تصمیم دولت ترکیه به خرید تسلیحات دفاعی از روسیه باعث ناخرسندی کشورهای ناتو و سردی روابط با این سازمان شده است. ناتو گفته است که استفاده از اسلحه روسی و حضور مستشاران روسی در ترکیه دارای تبعات امنیتی برای سازمان است.

در مورد گسترش پوشش دفاعی ناتو، دبیرکل سازمان گفته است که تصمیم سازمان به اعزام و استقرار نیرو در کشورهای حوزه بالتیک و لهستان "به معنی علامت هشدار نیرومندی به روسیه است که هر گونه تهاجمی به این کشورها با واکنش سریع ناتو مواجه خواهد شد."

در سال ۲۰۱۴ روسیه در جریان بحران سیاسی اوکراین، شبه‌جزیره کریمه را از این کشور تجزیه و به خاک خود منضم کرد. دولت روسیه در توجیه این اقدام و همچنین حمایت از جدایی‌طلبان اوکراینی گفته است که امنیت اقلیت روس زبان در آن کشور در خطر بود و روسیه می‌بایست از آنها حمایت کند.

بعضی از کشورهای هم مرز روسیه به خصوص آنها که زمانی بخشی از خاک اتحاد شوروی را تشکیل می‌دادند دارای اقلیت های روس زبان هستند. به گفته برخی ناظران، این وضعیت می‌تواند برای آنها نگران کننده باشد.

خبرهای بیشتر را در کانال تلگرام بی‌‌بی‌سی فارسی دنبال کنید

موضوعات مرتبط