اعتراضات آبان؛ گزارش عفو بین‌الملل از 'شکنجه' بازداشتی‌ها

اعتراضات در تهران ۱۶ نوامبر ۲۰۱۹

منبع تصویر، AFP

توضیح تصویر،

اعتراضات به افزایش ناگهانی بهای بنزین شروع شد و فورا رنگ سیاسی گرفت

سازمان عفو بین الملل روز چهارشنبه حکومت ایران را به نقض گسترده حقوق بشر در پی سرکوب اعتراضات سراسری آبان ماه متهم کرده است.

عفو بین الملل در این گزارش به ادعای "تجاوز، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و سایر بدرفتاری ها" با بازداشت شدگان در آن اعتراضات اشاره می کند.

آن اعتراض ها که در پی افزایش شبانه قیمت بنزین بروز کرد و به سرعت با شعارهای سیاسی همراه شد با سرکوب خونین مواجه شد.

عفو بین الملل به نقل از گزارش های معتبر شاهدان عینی و خانواده قربانیان، ویدئوهای تایید شده و اطلاعاتی که فعالان حقوق بشر جمع آوری کرده اند می نویسد: "بازداشت شدگان شامل تظاهرکنندگان و رهگذرانی بود که در میان آنها دانش آموزانی به جوانی ۱۰ سال به چشم می خورد."

عفو بین الملل قبلا مرگ حداقل ۳۰۴ مرد، زن و کودک عمدتا در اثر اصابت گلوله در جریان آن اعتراضات که حدود یک هفته ادامه داشت را تایید کرده است هرچند می گوید آمار کشته ها "احتمالا خیلی بالاتر است."

یک سخنگوی کمیته امنیت ملی مجلس شورای اسلامی از بازداشت حداقل هفت هزار نفر در جریان اعتراضات صحبت کرده است.

عفو بین الملل در گزارش تازه خود می گوید که دستگاه های امنیتی جمهوری اسلامی ایران از "دادن احساس خفگی با آب، کتک، شلاق، شوک الکتریکی، پاشیدن اسپری فلفل روی آلت تناسلی، خشونت جنسی، اعدام نمایشی، کشیدن ناخن و حبس انفرادی گاه برای دو هفته یا چند ماه" علیه بازداشتی ها استفاده کرده اند.

مقام های ایرانی گفتند که ۲۲۵ نفر از جمله شماری نیروهای امنیتی در آن ناآرامی ها کشته شدند. خبرگزاری رویترز در ماه دسامبر شمار کشته ها را به نقل از مقام های ایرانی حدود ۱۵۰۰ نفر ذکر کرد.

عفو بین الملل همچنین گفت صدها بازداشتی که با اتهامات "بی پایه" امنیت ملی تحت محاکمه قرار گرفته اند "متحمل رویه های به شدت غیرعادلانه قضایی" شده اند و از جمله از داشتن وکیل محروم بوده اند، تحت شکنجه مجبور به اعتراف شده اند و ده ها معترض به حبس های طولانی محکوم شده اند.

شماری از آنها هم به اعدام محکوم شده اند.

توضیح تصویر،

دیوارنوشته ای در تهران

جزییات "رفتارهای بی رحمانه"

در جریان اعتراضات و بعد از آن ویدئوهایی که نیروهای امنیتی را درحال کشتن یا زخمی کردن معترضان و رهگذران غیرمسلح نشان می داد منتشر شد و باعث شوک جهانیان شد.

اما عفو بین الملل می افزاید آنچه کمتر دیده می شود فهرست بلندی از رفتارهای بی رحمانه با بازداشتی ها و خانواده های آنها به دور از انظار عمومی است.

عفو بین الملل برای این گزارش شهادت ۶۰ بازداشتی و ۱۴ نفر که یا شاهد بوده اند یا در این مورد تحقیق کرده اند را جمع آوری کرد.

در این گزارش آمده است که پلیس، نیروهای اطلاعاتی و امنیتی، و مقام های زندان با همدستی قضات و دادستان ها مرتکب مجموعه ای از موارد "تکان دهنده" نقض حقوق بشر شده اند.

ایران در مورد این گزارش اظهار نظر نکرده است اما در گذشته این انتقادها را بی پایه خوانده است.

رهبر ایران معترضان را "اشرار" خواند که به تحریک "دشمنان" خارجی به خیابان آمده اند.

بازداشتی ها گفته اند که برای گرفتن "اعتراف" از آنها نه فقط در زمینه شرکت در اعتراضات بلکه همچنین ارتباط ادعایی با گروه های مخالف، مدافعان حقوق بشر، رسانه های خارج از ایران و دولت های خارجی مکررا شکنجه شدند.

یک مرد که مکررا تحت شوک الکتریکی قرار گرفت گفت: "احساس می کردم میلیون ها سوزن در تنم فرو می رود. اگر از پاسخ دادن به سوالات آنها خودداری می کردم، ولتاژ را بالا می بردند و شوک قوی تری می دادند... این شکنجه ها تاثیری ماندگار بر سلامت روحی و جسمی من داشته."

یک مرد دیگر که در شکنجه ای که بازجوها به آن "جوجه کباب" می گفتند از دست و پاهایش آویزان شد گفت: "دردش خیلی شدید بود. آنقدر درد و فشار در بدنم زیاد بود که به خودم ادرار می کردم. خانواده ام می داند شکنجه شده ام، اما نمی دانند چطور."