چرا فرانسوی‌ها با طرح اصلاحات نظام بازنشستگی مکرون مخالفند؟

حق نشر عکس AFP
Image caption • ماموران آتش‌نشانی در جریان اعتراضات ماه گذشته در پاریس یکدیگر را آتش زدند

اعتصاب‌های گسترده در شبکه حمل و نقل عمومی که عملا در بیشتر طول دسامبر و ژانویه پاریس را فلج کرده بود فروکش کرده است. اما این طور که پیداست اتحادیه‌های تندروتر با برنامه‌ریزی اعتراضات پراکنده، تاکتیکی تازه در پیش گرفته‌اند.

طرح امانوئل مکرون، رییس جمهوری فرانسه برای ایجاد اصلاحات بنیادی در نظام بازنشستگی این کشور در مجلس مورد بررسی قرار می‌گیرد، موضوعی که به نظر می‌رسد بحث و کشمکش‌های طولانی به همراه خواهد داشت.

از نظر دولت فرانسه، فشار اعتراض‌های خیابانی به وضوح کمتر شده، هر چند این اعتراض‌های تازه همچنان ده‌ها هزار نفر را به خیابان‌ها می‌آورد.

مشکل بزرگ‌تر اما این است که طبق نظرسنجی‌ها همچنان اکثریت مردم هنوز هم از اعتصاب‌ها حمایت می‌کنند و مخالف طرح دولت برای اصلاح نظام بازنشستگی هستند.

این طرح علاوه بر این صدای اعتراض کسانی که برسر مسائل دیگر از مکرون ناراضی هستند را هم بلند کرده است.

تغییر در طرح پیشنهادی مکرون

بر اساس قانون پیشنهادی دولت، اصلاحات بنیادینی در نظام بازنشستگی کشور -که بعد از جنگ جهانی دوم پایه‌گذاری شده- صورت خواهد گرفت. طرحی که با ادغام ۴۲ آیین‌نامه متفاوت در حال اجرا در بخش دولتی و خصوصی کشور، یک نظام بازنشستگی یکپارچه مبتنی بر امتیاز برقرار خواهد کرد. بر اساس این طرح حق بازنشستگی زودهنگام که برخی از کارگران از آن برخوردار هستند، لغو خواهد شد.

مکرون در ابتدا در طرح خود نوع دیگری از اصلاحات را پیشنهاد داده بود. اما با بالا گرفتن نارضایتی و اعتراضات مردم سعی کرد آن را تغییر دهد.

بر اساس طرح اولیه - آن طور که به اطلاع عموم مردم رسید- قرار بود از طریق اجرای قوانین یکسان برای همه مشمولان بازنشستگی، یک نظام بازنشستگی عادلانه‌تر در سراسر کشور برقرار شود.

جایی در میانه راه اما این طرح شکلی تازه به خود گرفت. در معنای دیگر، دولت تصمیم گرفت برای تضمین مالی ادامه کار این سیستم در طولانی مدت، تغییراتی در اعداد و ارقام بوجود بیاورد. به این معنا که افراد سال‌های بیشتری کار کنند و دیرتر بازنشسته شوند.

این طرح شاید کاملا منطقی به نظر می‌رسید اما با آنچه دولت تبلیغ کرده بود، تفاوت داشت و عصبانیت همه اتحادیه‌ها، حتی اتحادیه‌های میانه‌رو را به دنبال داشت.

شمار فرانسوی‌هایی که به واقع معنای این اصلاحات در نظام بازنشستگی را درک کنند، احتمالا به تعداد انگشتان دست و پا نمی‌رسد. برای مثال احتمالا کمتر کسی می‌داند تفاوت میان "سن محوری" و "سن تعادل" چیست.

هر دوی این مفاهیم احتمالا به اولین سالی که تقاضای حقوق بازنشستگی می‌کنید، مربوط می‌شود. همین‌طور به این که آیا مشمول پاداش خواهد شد یا باید جریمه پرداخت کند.

دولت فرانسه می‌گوید در پاسخ به اعتراضات از موضع خود عقب‌نشینی و سن محوری را به نفع گزینه دیگر، حذف کرده است.

با این وجود هنوز هم هیچ کس در فرانسه نمی‌داند این مفهوم چه معنایی دارد.

از سوی دیگر، دولت فرانسه گروهی از متخصصان را به کار گرفته تا راه‌های برقراری توازن در کسری بودجه ۱۴ میلیارد دلاری بازنشستگی کشور را بررسی کنند.

اما نیروی کار فرانسه چه درکی از این مفاهیم دارند؟

حق نشر عکس AFP
Image caption • روی یکی از پلاکاردها در پاریس نوشته شده: " نه به قوانین بازنشستگی مکرون "

برندگان و بازندگان

بیشتر کارمندان بخش دولتی، میزان قابل توجهی از دستمزد خود را در قالب پاداش دریافت می‌کنند و این در سیستم جدید بازنشستگی یکپارچه نکته چندان مثبتی به حساب نمی‌آید. به این دلیل که برای اولین بار در محاسبه میزان دریافتی شاغلان، پاداش‌ها هم در نظر گرفته می‌شوند.

معلمان این موضوع را به خوبی درک می‌کنند و می‌ترسند متحمل ضرر بشوند. اما دولت می‌گوید سیستم جدید با افزایش حقوق، خسارات آن‌ها را جبران خواهد کرد.

اما آیا این اتفاق خواهد افتاد؟ و در صورت عملی شدن، حقوق معلمان چقدر زیاد خواهد شد؟

گفته می‌شود کشاورزان، مادران و اقشار کم درآمد کسانی هستند که از نظام بازنشستگی جدید نفع خواهند برد.

رانندگان خطوط مترو و راه‌آهن اما در این سیستم ضرر خواهند کرد چون امتیازات ویژه خود را از دست خواهند داد.

اما امتیاز ویژه برای برخی مشاغل از جمله شاغلان ارتش و پلیس همچنان سر جای خود باقی خواهند ماند. وکلا هم اجازه خواهند داشت برای مدتی صندوق بازنشستگی ویژه خود و مبلغ هنگفت مازاد آن را در اختیار داشته باشند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption • به دنبال اعتراضات اتحادیه‌ها در مخالفت با اصلاحات نظام بازنشستگی، شبکه حمل و نقل عمومی پاریس در دسامبر و ژانویه به مدت ۶ هفته به شدت دچار اختلال شد

چه اتفاقی می‌افتد؟

مجلس فرانسه خود را برای رسیدگی به طرحی که مادر همه اصلاحات به حساب می‌آيد، آماده می‌کند. از نظر فنی در این مجلس دو قانون مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

یکی از آن‌ها قانون عادی است و دیگری قانونی ارگانیک ( قوانین ارگانیک تدبیری برای اجراء قانون اساسی و در واقع دنبالهٔ گسترده آن هستند.) احزاب مخالف چپ تندرو ۲۰ هزار مورد پیشنهاد اصلاحی در کمیته ارائه داده‌اند و شورای کشور هم اعلام کرده نیت دولت برای درخواست اجرای این اصلاحات از بسیاری جنبه‌ها نیاز به شفاف‌سازی دارد.

بنابراین آیا جای تعجب دارد که طرح اصلاحات نظام بازنشستگی، طولانی‌ترین اعتراض‌ها از زمان روی کار آمدن مکرون را به همراه داشته است؟

مسأله این نیست که مردم لزوما با ایده برقراری یک نظام یکپارچه مبتنی بر امتیاز مخالف باشند چون در نهایت به گفته خود رییس جمهوری در سیستم جدید، ویژگی‌های اصلی و ارزشمندی که نظام بازنشستگی فرانسه را از سیستم‌های وحشتناک کشورهای آنگلوساکسون متفاوت کرده، سر جای خود باقی خواهند ماند.

صحبت از یک سیستم "مشترک" واحد که شاغلان در آن پول می‌ریزند و بازنشستگان از آن استفاده می‌کنند و در آن خبری هم از صندوق‌های ترسناک بازنشستگی نیست.

نکته کلیدی در مورد طرح اصلاحات نظام بازنشستگی این است که بیشتر مردم فهم آن را غیرممکن یافته‌اند.

موضوعات مرتبط