رمضان قدیرف، متحد اصلی پوتین در چچن

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption رمضان قدیروف (سمت راست) در کنار ولادیمیر پوتین

یک بار دیگر نام رمضان قدیرف، رهبر چچن در ارتباط با قتل یک شخصیت سرشناس در روسیه، بر سر زبانها افتاده است.

رمضان قدیرف، رئیس جمهوری اقتدارطلب چچن، در باره ترور بوریس نمتسوف، رهبر مخالفان در روسیه علنا صحبت کرده و از یکی از چچنی‌هایی که متهم به دست داشتن در این ترور شده دفاع کرده است.

آقای قدیرف، در اینستاگرم از زائور دادایف، کارمند سابق وزارت کشور روسیه به عنوان کسی که با افتخار خدمت کرده، نام برده است.

رمضان قدیرف، می گوید آقای دادایف "صادقانه به روسیه وفادار بود و حاضر بود جان خود را در راه سرزمین مادری فدا کند".

رئیس جمهوری چچن قول داده که در باره علت اخراج آقای دادایف از نیروهای وزارت کشور روسیه تحقیق کند.

به گفته آقای قدیرف، زائور دادایف، مسلمان مومنی است که از چاپ کاریکاتورهای پیامبر اسلام در نشریه شارلی ابدو، خشمگین شده بود.

در پی حمله اسلامگرایان افراطی به دفتر این نشریه در پاریس، آقای نمتسوف از جمله لیبرال‌هایی بود که از چاپ این کاریکاتورها دفاع کرده بودند. در این حمله که در ژانویه گذشته اتفاق افتاد ۱۲ نفر کشته شدند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption روش های بیرحمانه رمضان قدیرف علیه اسلامگرایان مسلح برای پوتین مفید بوده

یک روز پس از تقدیر آقای قدیرف از زائور دادایف، ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه یک نشان افتخار مهم را به رهبر چچن اعطا کرد.

دوشنبه گذشته رمضان قدیرف برای "موفقیت های کاری، فعالیت های اجتماعی پرشور و حرارت و وظیفه شناسی در حین خدمت طولانی "نشان افتخار دریافت کرد.

ائتلاف ناشی از واقع بینی

مراد بطل الشیشانی، تحلیلگر سیاسی چچنی در بی بی سی می گوید، اهدای این نشان می تواند به شایعات در باره بروز اختلاف بین ولادیمیر پوتین و آقای قدیرف پس از قتل بی شرمانه بوریس نمتسوف، پایان دهد.

آقای نمتسوف در تاریخ ۲۷ فوریه در نزدیکی کاخ کرملین به قتل رسید. در میان موجی از تئوری های توطئه که به دنبال ترور او مطرح شد، این شایعه نیز شنیده می شد که ترور آقای نمتسوف تلاش بی باکانه ای برای نشان دادن این است که آقای پوتین دیگر نمی تواند ناسیونالیست های افراطی روسیه را که از مخالفان لیبرال او نفرت دارند، کنترل کند.

آقای قدیرف، ازشورشیان طرفدار رهبر روسیه در شرق اوکراین و نیز الحاق کریمه به روسیه به شدت دفاع کرده است. نام او در فهرست تحریم های اتحادیه اروپا قرار دارد.

ائتلاف رهبر چچن با آقای پوتین به گذشته های دور باز می گردد.

در سال ۲۰۰۷، ولادیمیر پوتین رمضان قدیرف را به سمت ریاست جمهوری چچن منصوب کرد. احمد قدیرف، پدرش در اثر انفجار بمب کشته شده بود.

در آنموقع رمضان قدیرف، گروهی از شبه نظامیان قدرتمند موسوم به "قدیروسکی" را که مردم از آنان وحشت داشتند، به طور شخصی در اختیار داشت. گروههای مدافع حقوق بشر این گروه را متهم به ارتکاب شکنجه و آدم ربایی و ترور در چچن کرده‌اند. جنگ های دهه ۱۹۹۰، جمهوری چچن در قفقاز شمالی را که ساکنان آن عمدتا مسلمانند، به کلی ویران کرد.

ولی چرا ولادیمیر پوتین به حمایت از آقای قدیرف برخاست؟

مراد بطل الشیشانی، در پاسخ به این سئوال می گوید روش های بیرحمانه رمضان قدیرف علیه اسلامگرایان مسلح برای آقای پوتین که سعی داشت تمام منطقه قفقاز شمالی را آرام نگاهدارد، مفید بود.

در حالی که رهبر روسیه برای انسجام قدرت خود در مسکو تلاش می کرد، جنگ طلبی اسلامگراها در جمهوری های همسایه چچن شدت یافته بود.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ائتلاف رهبر چچن با پوتین به گذشته های دور باز می گردد

آنا مونستر، کارشناس مسائل این منطقه آشوبزده، در یک مقاله پژوهشی می نویسد پس از این که جنگ طلبان شمال قفقاز این منطقه را "امیرنشین قفقاز" اعلام کردند، تحولات این منطقه در "صدر فهرست تهدیدهایی که دولت روسیه با آن مواجه بود قرار گرفت."

آنا مونستر، می گوید نفوذ این جنگ طلبان از منطقه فراتر رفت و به تاتارستان و سایر بخش های روسیه رسید و آنان مسبب یک رشته بمبگذاری سال های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ در مسکو شناخته شدند.

کنار آمدن با اسلام

رمضان قدیرف همچنین به تلاش های موفقیت آمیز پدرش برای کنارآمدن با "قادریه" شاخه اصلی مسلمان صوفی برادری (اخوت) در چچن، ادامه داد.

به گفته مراد بطل الشیشانی، این گروه در گذشته همواره دشمن روسیه بود ولی برای اولین بار در تاریخ اکنون به صورت متحد روسیه در مبارزه علیه اسلامگراها درآمده.

از سوی دیگر، آقای قدیرف نهادهای دولتی بوروکراتیک روسیه را دور زد و ارتباط مستقیم با کرملین برقرار کرد، که ترتیبات مناسب دیگری برای هر دو طرف بود.

چنین روابطی به سود آقای قدیرف بود چون روسیه هزینه بازسازی زیربنایی چچن از جمله احداث جاده های جدید و بنای یک مسجد بزرگ در گروزنی پایتخت چچن را به عهده گرفت.

آقای شیشانی می گوید چنین پروژه هایی از نظر روابط عمومی برای رهبر چچن منافع زیادی دارد ولی به ایجاد مشاغل محلی که چچن شدیدا به آن نیازمند است کمکی نمی کند.

قتل های قبلی

سروین مور، کارشناس مسائل قفقاز در دانشگاه بیرمنگام در بریتانیا، می گوید سابقه ارتباط آقای قدیرف با سرویس امنیتی فدرال روسیه (اف اس بی) دست کم به سال ۲۰۰۰ یعنی سالی که آقای پوتین رئیس جمهور روسیه شد، برمی گردد.

منتقدان، آقای قدیرف را به چندین ترور ارتباط داده‌اند ولی او با سرسختی هرگونه دخالتی در این قتل ها را انکار می کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مسجد جدید گروزنی، پایتخت چچن

آنا پولیتکووسکایا، یک روزنامه نگار محقق که روش های کار آقای قدیرف را محکوم کرد بود در سال ۲۰۰۶، در خارج آپارتمانش در مسکو به ضرب گلوله کشته شد. دو مرد به جرم ارتکاب این قتل به حبس ابد محکوم شدند ولی بازرسان نتوانستند کشف کنند چه کسی دستور این قتل را داده بود.

در سال ۲۰۰۹، ناتالیا استمیروا، یک مدافع حقوق بشر روس در قفقاز شمالی هدف تیراندازی قرار گرفت و کشته شد. او چهره شناخته شده دیگری بود که از سرکوبگری های بیرحمانه آقای قدیرف انتقاد می کرد.

سروین مور، به بی بی سی گفت: "مانند شماری از رهبران جمهوری های آسیای میانه پس از فروپاشی شوروی، آقای قدیرف در چچن به صورت رهبری که او را می پرستند درآمده و در نتیجه آن عده از همکاران سابقش که با او ارتباط دارند، کارهایی که اغلب بسیار مشکوک است به نفع او انجام می دهند."

چند نفر از همدستان سابق آقای قدیرف که بعدا با او اختلاف پیدا کرده بودند نیز در خارج کشته شدند مانند اومار ایسرائیلف، مامور محافظ سابق آقای قدیرف که در وین کشته شد و سالم یامادایف که در دوبی به قتل رسید.

ولی یک چنین ترورهایی در صحنه سیاسی چچن اتفاقات تازه ای نیست.

در جریان جنگ روسیه علیه جدایی طلبان چچن، هزاران غیرنظامی و سرباز جان خود را از دست دادند و رهبران شورشیان از جمله جوهر دودایف، سلیم خان یانداربیف، و شامیل باسایف به ضرب گلوله کشته شدند.

مطالب مرتبط