رئیس جمهوری نیجریه: شکست بوکو حرام نزدیک است

حق نشر عکس Getty
Image caption بوهاری از بهبود وضعیت ارتش خبر داده و شکست بوکو حرام را نزدیک دانسته است

رئیس جمهوری نیجریه از نزدیک بودن شکست بوکو حرام سخن گفته است.

در پی چند ماه نبرد سنگین بین نیروهای دولتی نیجریه و شبه‌نظامیان گروه اسلامگرای بوکو حرام، محمدو بوهاری، رئیس جمهوری این کشور گفته است که ارتش به مرحله شکست کامل این گروه نزدیک شده و انهدام بوکو حرام قطعی است. آقای بوهاری که در مصاجبه با بی‌بی‌سی سخن می‌گفت، افزود که شبه‌نظامیان بوکو حرام توانایی خود برای دست زدن به "حملات متداول" به نیروهای امنیتی یا مراکز جمعیتی را از دست داده و در موضع انفعالی قرار گرفته‌اند. رئیس جمهوری نیجریه اظهار داشت: "از لحاظ فنی، فکر می‌کنم ما جنگ را برده‌ایم."

محمدو بوهاری، که دوره زمامداری خود را از ماه مه سال جاری آغاز کرده، تا پایان ماه دسامبر به ارتش مهلت داده بود تا بوکو حرام را شکست دهد. با وجود پیشروی‌هایی که ارتش در ماه‌های اخیر به دست آورده، خبرنگار بی‌بی‌سی در ابیجان، پایتخت نیجریه، می‌گوید که به احتمال زیاد این مهلت تمدید خواهد شد زیرا با وجود اینکه بوکو حرام بخش عمده‌ای از مناطق تحت اشغال خود، و تقریبا تمامی شهرهایی را که در تصرف داشت از دست داده، اما هنوز به بمب‌گذاری در مناطق مختلف ادامه می‌دهد و قطعا نابود نشده است.

رئیس جمهوری نیجریه با اشاره به بمب‌گذاری‌های اخیر بوکو حرام، گفته است که "آنان ناگزیر شده‌اند به وسایل انفجاری دست‌ساز متوسل شوند که نشانگر ضعف آنهاست." آقای بوهاری افزوده است "البته بوکو حرام یک نیروی جنگی سازمان یافته بوده اما اطمینان می‌دهم که ما توانسته‌ایم کمر آن را بشکنیم."

به گفته آقای بوهاری، ایالت‌های آداماوا و یوبه از شبه‌نظامیان بوکو حرام پاکسازی شده‌اند و این گروه تنها در مناطق مرکزی ایالات بورنو به شکل یک نیروی رزمی باقی مانده است. وی افزوده است: "آنها دیگر مثل گذشته قادر به سازماندهی نیرو برای حمله به شهرها و تاسیسات نظامی و نظیر آن نیستند، و این ادعایی توخالی نیست."

حق نشر عکس Reuters
Image caption نفرات ارتش و پرچم به غنیمت گرفته شده از بوکو حرام - ارتش توانسته‌ شبه نظامیان را از اکثر مناطق تحت تصرف آنان خارج کند

رئیس جمهوری نیجریه گفته است که دولت او در سازماندهی مجدد و بهبود توان تجهیزاتی ارتش موفق بوده و در این زمینه، از کمک فنی و آموزشی کشورهای بریتانیا، ایالات متحده و فرانسه برخوردار شده است. وی افزوده است: "در زمینه بهسازی نظامی کشور، گام‌های اساسی برداشته شده است."

محمدو بوهاری در انتخابات ریاست جمهوری اوایل سال جاری به عنوان نامزد حزب "کنگره همه ترقیخواهان" بر گودلاک جاناتان، رئیس جمهوری پیشین پیروز شد. آقای بوهاری، که سرلشکر بازنشسته ارتش است، در دوره تسلط نظامیان بر نیجریه در چند کودتای نظامی شرکت داشت و در سال ١٩٨٣ نیز به مدت دو سال با عنوان "رئیس کشور" قدرت را در دست گرفت اما خود با یک کودتای نظامی دیگر، قدرت را از دست داد. با استقرار دموکراسی در این کشور از دهه ١٩٩٠، بار دیگر وارد فعالیت های سیاسی شد و درمبارزات انتخاباتی اخیر به پیروزی رسید.

حق نشر عکس AFP
Image caption ابوبکر شکو رهبر بوکو حرام در میان افراد خود - شکو با رهبر داعش به عنوان "رهبر مسلمین" بیعت کرده است

کشور نیجریه، که استقلال خود از بریتانیا را در سال ١٩٦٠ به دست آورد، در غرب آفریقا واقع شده و با جمعیتی بیش از ١٨٠ میلیون نفر، پر جمعیت‌ترین کشور این قاره است. بیش از نیمی از جمعیت نیجریه را مسیحیان تشکیل می‌دهند و نزدیک به نیمی دیگر مسلمان هستند و اقلیت کوچکی نیز از سایر ادیان و مذاهب پیروی می‌کنند. مسلمانان عمدتا در ایالت‌های شمالی نیجریه سکونت دارند.

گروه بوکو حرام در سال ٢٠٠٢ میلادی با هدف مبارزه با غربگرایی و جلوگیری از نفوذ غرب در نیجریه، استقرار حکومت اسلامی و اجرای قوانین شرع در مناطق مسلمان‌نشین این کشور و کشورهای همجوار تشکیل شد. نام این گروه از واژه بومی بوکو و واژه عربی حرام تشکیل یافته است. رهبری این گروه را شخصی به نام ابوبکر شکو در دست دارد که تصاویری منتسب به او نیز انتشار یافته است.

حق نشر عکس AFP
Image caption گروگانگیری و وادار کردن "اسرا" به قبول اسلام از جمله روش‌های رایج بوکو حرام بوده است

بوکو در زبان هوسایی به معنی چیزی مبتذل و بی‌ارزش است. هنگامی که دولت بریتانیا در اواخر قرن نوزدهم نظام آموزشی نوین را در مستعمره خود در سرزمین نیجریه فعلی برقرار کرد، روحانیون سنتگرا با تاکید براینکه علوم و مراجع اسلامی جامع و برای مسلمانان کافی است، علوم و تمدن غربی را منشاء فساد و بی‌دینی و اساسا بی فایده و "مبتذل" خواندند. گروه بوکو حرام به ویزه با نفوذ غرب و آموزش غربی در میان مسلمانان مخالف است و از ترویج انحصاری معارف اسلامی حمایت می‌کند.

از سال ٢٠٠٩، این گروه برای پیشبرد اهداف خود به عملیات مسلحانه یا "جهادی" روی آورد و در سال‌های بعد، چندین هزار نفر را در درگیری مسلحانه، بمب‌گذاری، اجرای حدود شرعی و پاکسازی دینی و قومی به قتل رساند و صدها نفر را به گروگان گرفت. این گروه گروگان‌های غیرمسلمان خود را برده می‌داند و به قبول اسلام مجبور می‌کرده است.

پس از اعلام موجودیت "دولت اسلامی" توسط گروه داعش در تابستان سال گذشته، بوکو حرام با ابوبکر البغدادی به عنوان "خلیفه و رهبر مسلمین جهان" بیعت کرد و نواحی تحت تصرف خود را "ولایت آفریقای غربی" این خلافت نام داد. در ماه‌های اخیر، نیروهای دولتی بخش عمده نواحی تحت تصرف بوکو حرام را پس گرفته‌اند.

علاوه بر واحدهای ارتش، دولت نیجریه از گروه‌های مسلحی که توسط ساکنان برخی مناطق به منظور مقابله با بوکو حرام تشکیل شده حمایت می‌کند. با تضعیف بوکو حرام، برخی از مناطق نیجریه شاهد تشکیل اینگونه گروه‌ها بوده که هدف آنها جلوگیری از بازگشت شبه‌نظامیان اسلامگرا بوده است.

Image caption بوکو حرام بار دیگر به بمب‌گذاری متوسل شده است
حق نشر عکس AFP
Image caption گروه‌های محلی نیز برای مقابله و جلوگیری از بازگشت بوکو حرام شکل گرفته‌اند

مطالب مرتبط