انتخابات آمریکا: برندگان و بازندگان رای‌گیری در آیووا

حق نشر عکس Getty

حالا که ساکنان ایالت آیووا نظر خود را اعلام کرده‌اند، شکل و شمایل رقابت بر سر نامزدی ریاست‌جمهوری دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات هم دارد مشخص‌تر می‌شود.

نتیجه این رای‌گیری در بعضی موارد طبیعی و مطابق انتظارها بوده و در موارد دیگر کاملا خلاف انتظار.

به نظرم چیزهایی که از این شب جالب توجه در این منطقه مهم آمریکا آموختیم به پنج مورد خلاصه می‌شوند.

  • دونالد ترامپ شکست‌ناپذیر نیست
حق نشر عکس AP

اجماع کلی در چند ماه گذشته این بوده که ترامپ به یک سیاستمدار باهوش و بی‌رقیب تبدیل شده. دست به هر کاری که می‌زد، فارغ از خوبی یا بدی، فقط به استحکام جایگاهش میان رای‌دهندگان محافظه‌کار منجر می‌شد.

الان دیگر این حباب ترکیده. با این‌که ترامپ در چندین هفته اخیر پیشتاز نظرسنجی‌های آیووا بوده، ولی رقیبش تد کروز موفق شد در روز رای‌گیری او را شکست دهد. در نهایت، تعداد رای‌دهندگانی که به نظر می‌رسید اخیرا جذب آقای ترامپ شده‌اند به اندازه‌ای که پیش‌بینی می‌شد نبود و حضور قدرتمند آقای کروز در خیابان‌ها، و حمایت صریح مسیحیان انجیلی، به پیروزی او انجامید.

این واقعه البته اصلا به معنی پایان پدیده آقای ترامپ نیست. قدم بعد نیوهمپشایر است، ایالتی که رای‌دهندگان محافظه‌کارش معمولا از یاغی‌ها حمایت می‌کنند. کاملا محتمل است که او بتواند فاصله زیاد خود با دیگران را در آنجا حفظ کند و در رقابت‌های مقدماتی ایالت‌های جنوبی هم که در ادامه برگزار می‌شوند موفق عمل کند. ولی این ایده که کسب نامزدی جمهوری‌خواه‌ها برای او مثل آب خوردن است دیگر محلی از اعراب ندارد.

  • مارکو روبیو امیدی دوباره به جریان اصلی جمهوری‌خواه‌ها بخشیده
حق نشر عکس Reuters

سخنرانی دوشنبه شب مارکو روبیو، سناتور فلوریدا، در آیووا بیشتر شبیه جشن پیروزی بود تا پذیرش شکست از طرف کسی که مقام سوم را کسب کرده. اما آقای روبیو با کسب ۲۳ درصد آرا – فاصله او با آقای ترامپ که دوم شد بسیار ناچیز بود – بسیار موفقتر از آنچه پیش از رای‌گیری انتظار می‌رفت عمل کرد.

او حالا در جایگاه مناسبی برای کسب حمایت بیشتر در نیوهمپشایر قرار دارد و رای‌دهندگانی که می‌خواهند مانع نامزدی تد کروز و دونالد ترامپ شوند به او خواهند پیوست.

این دقیقا همان نتیجه‌ای است که نامزدهایی چون کریس کریستی، فرماندار نیوجرسی، جب بوش، فرماندار سابق فلوریدا، و جان کِیسک، فرماندار اوهایو، از آن می‌ترسیدند. آنها همه امید خود را معطوف نیوهمپشایر کرده بودند و حالا باید با نامزدی رقابت کنند که نسیم سیاست به سودش می‌وزد.

البته آقای روبیو در نظرسنجی‌های ایالت‌های پیش رو وضع خوبی ندارد، ولی شرایط می‌تواند به سرعت عوض شود. و حتی اگر در ایالت‌های جنوبی که بعد از نیوهمپشایر رای می‌دهند شکست بخورد به نظر می‌رسد منابع لازم برای مبارزه‌ای طولانی را در اختیار داشته باشد.

  • دعوای دموکرات‌ها سر دراز دارد
حق نشر عکس AP

این‌که برنی سندرز، سناتور ورمونت، و هیلاری کلینتون، وزیر خارجه سابق آمریکا، رای تقریبا یکسانی در آیووا کسب کرده‌اند دیگر نباید برای کسی عجیب باشد – نظرسنجی‌ها نشان می‌داد که چنین نتیجه‌ای کاملا محتمل است.

با این حال چنین برآمدی یک دستاورد بسیار مهم برای آقای سندرز است که تا شش ماه پیش کمتر از ۱۰ درصد در نظرسنجی‌ها رای داشت.

مشخص است که خانم کلینتون، برخلاف انتظارش، نه تنها نمی‌تواند رقیبش را با زدن یک ضربه کاری از میدان بدر کند، بلکه احتمال دارد در نیوهمپشایر از او شکست هم بخورد و حداقل تا اواخر ماه مارس درگیر مبارزه‌ای طولانی در گوشه و کنار کشور باشد.

البته منابع مالی خانم کلینتون بیشتر است و امکانات بهتری هم برای مبارزه انتخاباتی در اختیار دارد، اما این مزیت‌ها در آیووا هم صدق می‌کرد. با این حال ترکیب رای‌دهندگان تغییر خواهد کرد و میانه‌روتر و از نظر قومی متنوع تر خواهد شد. مقبولیت خانم کلینتون در ادامه راه بیشتر خواهد بود ولی کسب نامزدی حزب، اگر به او برسد، زمان زیادی لازم دارد.

  • تد کروز بادوام است
حق نشر عکس Reuters

شکست در آیووا ضربه سختی به برنامه آقای کروز می‌زد. او انتظارها برای پیروزی در رای‌گیری را بالا برده بود و مدعی بود که چنین نتیجه‌ای ثابت می‌کند که ائتلافی از مسیحیان انجیلی، فعالان جنبش تی پارتی و لیبرتارین‌ها می‌تواند به مرکزیت او شکل بگیرد.

حالا روشن است که چنین ائتلافی وجود داد – و احتمالا پس از نیوهمپشایر و در جریان رای‌گیری در کارولینای جنوبی و دیگر ایالت‌های جنوبی مجددا ظهور می‌کند.

بودجه انتخاباتی آقای کروز حدود ۲۰ میلیون دلار است و کمیته‌هایی هم که در حمایت از او ایجاد شده به منابع بزرگتری دسترسی دارند. سازمان سیاسی او می‌تواند تا پایان رقابت‌های مقدماتی دوام بیاورد و، در صورت نیاز، در دو جبهه علیه آقای ترامپ و نامزد مورد علاقه حاکمیت حزب جمهوری‌خواه، یعنی آقای روبیو، وارد جنگ شود.

آقای کروز در جریان سخنرانی خود، این پیروزی را ماحصل تلاش‌های حامیان و فعالان مردمی خواند – کاری که باید می‌کرد – ولی در عین حال نسخه میانه‌روتری هم از خود برای جمهوری‌خواه‌ها به نمایش گذاشت که برای انتخابات ریاست‌جمهوری مناسبتر است. او باید حزبش را قانع کند که می‌تواند دموکرات‌ها را در ماه نوامبر شکست دهد. این اولین قدم در مسیر طرح این ایده بود.

  • تعداد نامزدها به شدت کم خواهد شد
حق نشر عکس Reuters
Image caption مارتین اومالی از ادامه رقابت انصراف داده

همین حالا هم مارتین اومالی، دیگر نامزد دموکرات، و مایک هاکبی، نامزد جمهوری‌خواه، از ادامه رقابت انصراف داده‌اند، و ریک سنتوروم جمهوری‌خواه هم احتمالا به آنها خواهد پیوست.

دوشنبه شب شایعاتی هم مبنی بر آمادگی بن کارسون برای خروج از رقابت شنیده می‌شد. البته اطرافیانش این شایعات را رد می‌کنند ولی کسب تنها ۹ درصد آرا، آن هم در ایالتی که تا چندی پیش در آن پیشتاز بود، احتمالا به معنی پایان کار است.

وضع کارلی فیورینا هم اصلا خوب نیست و رند پال، که زمانی یکی از نامزدهای مطرح محسوب می‌شد، کمتر از ۵ درصد رای آورد که در مقایسه با ۲۱ درصد رایی که پدرش چهار سال پیش در آیووا کسب کرد واقعا ناچیز است. ریزش‌ها بعد از نیوهمپشایر احتمالا بیشتر هم خواهد شد؛ آینده افرادی چون آقایان بوش، کریستی و کیسک، در صورتی که نتوانند مانع پیشرفت آقای روبیو بشوند، با خطر روبه‌رو خواهد شد.

رقابت جمهوری‌خواه‌ها برای کسب نامزدی حزب به این زودی‌ها به نتیجه نخواهد رسید، ولی مشخص است که مناظره‌های پیشرو شرکت‌کنندگان کمتری خواهند داشت.

مطالب مرتبط