سوریه عملیات ترکیه در جرابلس را محکوم کرد

حق نشر عکس AFP
Image caption ترکیه اهدافی را در جرابلس گلوله‌باران کرده است

وزارت خارجه سوریه عملیات ترکیه در شهر مرزی جرابلس را محکوم کرده و آن را نقض حق حاکمیت ملی خود دانسته است. سوریه گفته است هر عملیات ضدتروریستی درون مرزهایش باید با هماهنگی دمشق انجام شود.

سوریه ترکیه را متهم کرده است که می‌خواهد "گروه‌های تروریستی دیگر را جایگزین داعش کند".

نیروهای ویژه ترکیه بامداد امروز، چهارشنبه ۲۴ اوت، در عملیات بیرون راندن گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) از شهر جرابلس از مرز گذشته و وارد خاک سوریه شده‌اند. البته نیروهای ویژه هنوز عملیات زمینی را آغاز نکرده‌اند.

همزمان با ورود نیروهای ویژه به سوریه، توپخانه و نیروی هوایی ترکیه هم مواضع داعش در شهر جرابلس را هدف گرفته‌اند. تانک‌های ارتش ترکیه به مناطق مرزی منتقل شده و اهدافی را در خاک سوریه گلوله‌باران کرده‌اند.

تصاویری که از جرابلس منتشر شده نشان می‌دهد که از نقاط مختلف شهر دود برخاسته است. ترکیه می‌گوید این عملیات با هماهنگی با ائتلاف علیه داعش (به رهبری آمریکا) انجام می‌شود. وبسایت تلویزیون دولتی ترکیه هم نوشته است که اطلاعات مرتبط با عملیات در جرابلس به روسیه نیز ارائه شده است.

به دنبال حمله‌ای انتحاری به یک مراسم عروسی در شهر کردنشین غازی عینتاب، ترکیه می‌گوید که می‌خواهد نیروهای داعش را از مرزهایش دور کند.

ارتش ترکیه از روز دوشنبه حمله به مواضع داعش را آغاز کرده است. روز سه‌شنبه داعش حملات ترکیه را با شلیک چند خمپاره پاسخ داد.

ترکیه همزمان با حمله به نیروهای داعش، مواضع یگان‌های مدافع خلق، متشکل از نیروهای کرد را هم هدف قرار داده است.

حق نشر عکس
Image caption تانک‌های ترکیه در مرز مستقر شده و بنا به برخی گزارش‌ها شماری از آنها وارد خاک سوریه شده‌اند

به گزارش رویترز مولود چاووش‌اوغلو، وزیر خارجه ترکیه از نیروهای کرد خواسته است که به شرق فرات بازگردند. او گفته در غیر این صورت نیروهای ترکیه "هر کاری لازم باشد" انجام خواهند داد.

صالح مسلم، دبیر حزب اتحاد دموکراتیک (نیروی سیاسی کردهای سوریه) گفته است: "ترکیه وارد باتلاق سوریه شده. مانند داعش شکست خواهد خورد."

وزیر کشور ترکیه گفته است دولت این کشور "نمی‌تواند بنشیند و نگاه کند" و مداخله این کشور قانونی است. او نگفته که عملیات ترکیه چه زمانی پایان می‌گیرد.

خبرگزاری دولتی آناتولی می‌گوید هدف عملیات ترکیه در سوریه پاکسازی "سازمان‌های تروریستی" و همچنین حفظ تمامیت ارضی سوریه است.

کامران متین - استاد روابط بین‌الملل دانشگاه ساسکس

مداخله مستقیم در جنگ داخلی سوریه احتمالا آخرین حربه ترکیه برای جلوگیری از تثبیت و گسترش پروژه 'کنفدرالیسم دموکراتیک' در سوریه به رهبری کردها است.

اما همگرایی کنونی ترکیه با سیاست‌های ایران، روسیه و سوریه در مهار قدرت‌گیری روژآوا [کردستان سوریه]، که به نظر می‌رسد مبنای این مداخله پر‌مخاطره باشد، تحت فشار واگرایی استراتژیک در عرصه‌های مهم دیگر بعید است دیرپا باشد.

ضمن اینکه این مداخله می‌تواند خشونت‌های جاری در ترکیه را به سمت یک جنگ تمام عیار داخلی سوق دهد و به نقض غرض بینجامد. آغاز کردن جنگ معمولا آسان است اما اتمام آن مشکل.

سفر بایدن به ترکیه

حق نشر عکس AP
Image caption آقای بایدن با بن‌علی ایلدیریم، نخست وزیر ترکیه دیدار کرده است

امروز جو بایدن، معاون رئیس جمهور آمریکا، برای مذاکره با مقام‌های ترکیه وارد آنکارا شده است. از جمله بنا است که او با رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه دیدار کند.

آمریکا حامی نیروهای کرد سوری است و حمله ترکیه به مواضع این نیروها می‌تواند باعث اختلاف میان آمریکا و ترکیه شود.

ترکیه همچنین خواهان استرداد فتح‌الله گولن، چهره مذهبی ساکن آمریکا است. دولت این کشور آقای گولن را به هدایت کودتای نافرجام یک ماه پیش متهم می‌کند.

حق نشر عکس

نفیسه کوهنورد، بی‌بی‌سی

ترکیه عملیات جرابلس را که به آن نام "سپر فرات" داده درست همزمان با سفر جو بایدن، معاون رئیس جمهور آمریکا به ترکیه شروع کرد. آنکارا پنهان نمى کند که یکى از مهمترین دلایلش براى این حمله عبور نیروهاى کرد سورى به کرانه غربى رود فرات است که ترکیه آن را همواره خط قرمز خود خوانده. اما در حال حاضر مقامات ترکیه بر همان دو موضوعى تکیه مى کنند که همه طرفهاى خارجى درگیر در جنگ بخصوص آمریکا و روسیه و ایران از آن براى توجیه عملیات نظامى یا همکارى با گروههاى درگیر داخلى بهره مى برند: "حفظ منافع و امنیت ملى و مبارزه با داعش".

با این ترفند عملا جاى اعتراض چندانى براى این عملیات نمى گذارد و در حال حاضر هم به نظر آمریکا به ناچار تاکید کرده که در این نبرد نیروهاى ائتلاف با حمایت هوایى ترکیه را همراهى خواهند کرد.

اما وضع بر روى زمین به اندازه آسمان راحت نیست. هرچند در این وهله اگر نیروهاى مسلح تحت حمایت ترکیه بتوانند جرابلس را بگیرند، دغدغه اصلى این کشور از تشکیل یک "نوار کردى" در مرزهایش برطرف مى شود، تغییر شکل داستان بند یک گلوله خواهد بود. گلوله اى که چه از طرف نیروهاى ترکیه حاضر در خاک سوریه شلیک شود و چه از سوى نیروهاى مدافع خلق یا ى پ گ.

آنجاست که بویژه آمریکا در انتخابى سخت خواهد ماند. انتخاب بین متحدش در منطقه که براى مهمترین عملیاتها بر فراز سوریه به پایگاه هوایی اش محتاج است یا نیروهایى کردى که فعلا بر روى زمین حمایت مى کند. در حال حاضر مقامات آمریکایى سعى کرده اند محتاطانه دو طرف را از بالا بردن تنشها برحذر و بر لزوم تمرکز بر نبرد با داعش تاکید کنند. البته آقاى بايدن هم در مصاحبه مطبوعاتى اش در آنكارا گفت كه اگر نيروهاى ى پ گ از شرق فرات عبور كنند، آمريكا از اين حركت حمايت نخواهد كرد. اما معلوم نیست دو طرفى که همواره براى هم شاخ و شانه کشیده اند چقدر خوددار خواهند بود.

مطالب مرتبط