BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 16:49 گرينويچ - يکشنبه 11 نوامبر 2007 - 20 آبان 1386
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
پرز در آنکارا؛ ترکیه در پی نقش میانجی صلح
 

 
 
شیمون پرز، رئیس جمهور اسرائیل
این نخستین بار است که یک رئیس جمهور اسرائیل در پارلمان یک کشور اسلامی سخنرانی می کند
شیمون پرز، رئیس جمهور اسرائیل، سفر سه روزه خود را به ترکیه آغاز کرد.

آقای پرز که به عنوان میهمان عبدالله گل همتای ترک خود به آنکارا رفته است، قرار است ضمن دیدار با مقام های بلند پایه ترکیه از جمله رجب طیب اردوغان نخست وزیر و علی بابا جان وزیر خارجه آن کشور، در مجلس ترکیه نیز به اتفاق محمود عباس رئیس دولت خودگردان فلسطین سخنرانی کند.

سخنرانی شیمون پرز در مجلس ترکیه نخستین سخنرانی یک مقام اسرائیلی در مجلس یک کشور اسلامی است.

مقام های ترکیه اعلام کرده اند که احتمال ازسرگیری مذاکرات اسرائیل و سوریه، برنامه اتمی ایران و مصوبه یکی از کمیته های مجلس نمایندگان آمریکا درباره "نسل کشی" قلمداد کردن کشتار ارامنه توسط امپراتوری عثمانی در سال ۱۹۱۵ در دستور مذاکرات آقای پرز و دولتمردان ترکیه قرار دارد.

رئیس جمهور اسرائیل هفته گذشته تاکید کرد که ترکیه می تواند نقش "چرخ نخست" در روند صلح خاورمیانه را بازی کند.

آقای پرز همچنین "اسلام میانه رو" زمامداران ترکیه را وزنه ای در مقابل آنچه وی "اسلام افراطی" تقویت شده از سوی ایران نامید، توصیف کرد و گفت: "اگر ترکیه در مسیری که در پیش گرفته پیروز شود، همه ما اعم از مسلمان ها، یهودی ها، عرب ها و اسرائیلی ها پیروز خواهیم شد."

در واقع ترکیه از مدت ها پیش می کوشد تا نقش مهمی در روند صلح خاورمیانه و حل سایر بحران های منطقه به عهده بگیرد و بدین وسیله ضمن ارتقاء موقعیت سیاسی اش در خاورمیانه، اهمیت استراتژیک خود را به آمریکا و اتحادیه اروپا نشان دهد.

بر خلاف آنچه معمولا در رسانه های بین المللی مطرح می شود، به قدرت رسیدن حزب اسلام گرای عدالت و توسعه نه فقط امکان ایفای چنین نقشی را از جانب ترکیه ضعیف نکرده، بلکه این کشور را از نقطه نظر ایجاد پل ارتباطی بین دنیای غرب و جهان اسلام در موقعیت منحصر به فردی قرار داده است.

دنیای غرب از به قدرت رسیدن گروههای اسلام گرای افراطی و بنیادگرا در کشورهای مسلمان می هراسد و در عین حال می داند که گروههای سکولار افراطی نیز به فرض دستیابی به قدرت در این کشورها، در عمل امکان ایجاد ثبات سیاسی ندارند و در بلند مدت سبب تقویت بنیادگرایان می شوند.

 دعوت هم زمان از شیمون پرز و محمود عباس برای سفر به ترکیه و برنامه سخنرانی برای هر دوی آنها در مجلس این کشور، نشانه آن است که رهبران ترکیه نسبت به متوازن بودن مواضع خود در برابر روند صلح خاورمیانه حساس هستند.
 

الگوی حزب عدالت و توسعه ترکیه که از یک سو مبانی سکولاریسم و تمدن غربی را پذیرفته و از دیگر سو، به سنت های اسلامی نیز احترام می گذارد، در حقیقت ترکیبی است که هم می تواند زندگی مسالمت آمیز با دنیای غرب را ممکن سازد و هم می تواند از بحران هویت در بین اقشار مسلمان و سوق دادن آنها به سوی اندیشه های افراطی جلوگیری کند.

بر همین مبنا، ترکیه در بین کشورهای اسلامی، گرم ترین رابطه را با اسرائیل برقرار کرده است، اما در عین حال در بین کشورها و گروههای مخالف اسرائیل از جمله سوریه و گروه حماس نیز دارای اعتبار است.

دعوت هم زمان از شیمون پرز و محمود عباس برای سفر به ترکیه و برنامه سخنرانی برای هر دوی آنها در مجلس این کشور، نشانه آن است که رهبران ترکیه نسبت به متوازن بودن مواضع خود در برابر روند صلح خاورمیانه حساس هستند و اصرار دارند که به جای متهم شدن به جانب داری از یک طرف منازعه، به صورت یک میانجی گر "خیرخواه" ظاهر شوند.

با این همه، نقشی که رهبران ترکیه برای کمک به حل بحران خاورمیانه برای خود تعریف کرده اند، در شرایط حاضر بیشتر بر روی تلاش برای ازسرگیری مذاکرات سوریه و اسرائیل متمرکز شده است.

به نظر می رسد ترک ها، ورود سوریه به روند صلح خاورمیانه را بسیار کلیدی و تاثیرگذار بر روند کلی مناقشات این منطقه می دانند.

قاعدتا اگر مذاکرات سوریه و اسرائیل به قصد دستیابی به پیمان صلح از سر گرفته شود، راه برای حل بحران سیاسی لبنان و پایان دادن به درگیری داخلی بین فلسطینی ها هموار خواهد شد و حتی این مساله تاثیر مهمی بر روند بحران هسته ای ایران خواهد گذاشت.

در واقع، چنین به نظر می رسد که مقام های ترکیه در دیدار با آقای پرز سعی خواهند کرد تا وی را متقاعد کنند که اگر خواهان خلع سلاح حزب الله در لبنان، مهار حماس در سرزمین های فلسطینی و انزوای ایران در منطقه هستند، مذاکره با سوریه مناسب ترین راه برای دستیابی به اهداف فوق است.

علی بابا جان در مذکرات چند هفته پیش خود با مقام های اسرائیلی در بیت المقدس که پس از دیدار وی از دمشق صورت گرفت، به رهبران اسرائیل گفت که سوری ها آماده از سرگیری مذاکرات صلح هستند و موضع آنها با مواضع ایران تفاوت اساسی دارد.

با این حساب، میانجیگری ترکیه بین اسرائیل و سوریه ممکن است اقدامی در جهت کمک به انزوای ایران تلقی شود. به نظر می رسد تلقی فوق صحیح باشد، اما ترکها به منزوی شدن ایران در منطقه به عنوان راهی برای حل مسالمت آمیز بحران هسته ای ایران می نگرند.

 ظاهرا مقام های ترکیه در دیدار با آقای پرز سعی خواهند کرد تا وی را متقاعد کنند که اگر خواهان خلع سلاح حزب الله، مهار حماس و انزوای ایران در منطقه هستند، مذاکره با سوریه مناسب ترین راه برای دستیابی به این اهداف است.
 

به عبارت دیگر، دولت ترکیه ضمن اینکه دستیابی ایران به چرخه سوخت هسته ای را سبب به هم خوردن توازن قوا در منطقه و به زیان خود می داند، برای حل مسالمت آمیز این بحران نیز تلاش می کند.

ظاهرا ترکها به میانجیگری بین ایران و غرب برای حل مسالمت آمیز بحران هسته ای جمهوری اسلامی باور ندارند و مواضع دو طرف را چنان از هم دور می بینند که دستیابی به راه حل وسط را ممکن نمی بینند.

از این رو، تنها شدن ایران در خاورمیانه را راه مناسبی برای کوتاه آمدن ایران از برنامه هسته ای خود می دانند. از این دیدگاه، اگر سوریه از صف ایران جدا شود و گروه هایی مانند حزب الله و حماس نیز به تبع سوریه از جمهوری اسلامی فاصله بگیرند یا مجبور به این کار شوند، ایران دیگر خود را در موقعیت برتر در خاورمیانه حس نخواهد کرد و از همین رو احتمال نرمش آن در برنامه هسته ای اش افزایش خواهد یافت.

به هر حال شیمون پرز ضمن آن که به دخالت ترکیه در حل بحران خاورمیانه امیدوار است، اما اینکه تا چه اندازه آماده عمل به توصیه های دولت آن کشور خواهد بود، روشن نیست.

قاعدتا آقای پرز هم به نوبه خود سعی خواهد کرد تا مواضع مقام های ترک را به سمت دیدگاه های کشور خود در رویارویی با ایران و فرمول نهایی صلح جلب کند. شیمون پرز برای این منظور از اهرم فشار لازم هم برخوردار است.

این اهرم را دموکرات های کنگره آمریکا با قلمداد کردن کشتار ارمنی ها توسط امپراتوری عثمانی به عنوان "نسل کشی" در یکی از کمیته های مجلس نمایندگان در اختیار رئیس جمهور اسرائیل قرار داده اند.

دولت ترکیه می کوشد تا اسرائیل را به جلوگیری از تصویب مساله فوق در کنگره آمریکا ترغیب کند. به نظر می رسد آقای پرز در این باره قول مساعد دهد، اما احتمالا به شرط آنکه ترکیه نیز امتیاز متناسب با آن را به طرف اسرائیلی ارائه دهد.

امتیازی که شیمون پرز از ترکها خواهد خواست، احتمالا بی ارتباط با ایران نخواهد بود چرا که موضوع برنامه هسته ای ایران این روزها ذهن رهبران دولت اسرائیل را بیش از هر مساله دیگری به خود مشغول کرده است.

 
 
شيمون پرز'هميشه بازنده'
شيمون پرز اینبار رئيس جمهور اسرائيل می شود؟
 
 
پرچم ترکیهترکیه
نمایه سیاسی یک کشور
 
 
صحراداستان خاک
سرزمين فلسطين در قرن بيستم به روايت نقشه ها
 
 
مطالب مرتبط
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران