ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਸ਼ਰਾਬ ਬੂਹੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਇਸ ਲਈ ਬਣੀ

  • ਆਰਿਸ਼ ਛਾਬੜਾ
  • ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images

ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ,

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨੂੰ ਹੁਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਦਾਰੂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹੋ? ਇਹ ਤਾਂ ਪਰਸਨਲ ਸਵਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਵਾਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਇਸ ਲਈ ਬਣਿਆ ਪਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੇਲਾ ਕਈ ਕੁਝ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨੂੰ ਹੁਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਦਾਰੂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਂਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਲਬ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਪੂਰਾ ਮਸਲਾ ਕੀ ਹੈ?

Sorry, your browser cannot display this map

ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਸ਼ਰਾਬ ਉੱਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਸੂਬੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਤਾਂ GST ਜਾਂ ਸੇਲਜ਼ ਟੈਕਸ/VAT ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰਾਬ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਧੰਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਗਣ ਵਾਲੀ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਟੈਕਸ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਿੱਚ GST ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਜਾਂ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਔਸਤ ਲਈਏ ਤਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਟੈਕਸ ਆਮਦਨ ਦਾ 7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਰਾਬ ਉੱਤੇ ਲਗਦੇ ਟੈਕਸ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਗੁਜਰਾਤ, ਬਿਹਾਰ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਦੀਪ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਾਈਏ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਰਾਬ 'ਤੇ ਲਗਦੀ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਦਾ ਹੈ।

UP ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸੂਬੇ ਦੀ ਟੈਕਸ ਕਮਾਈ ਦਾ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਰਾਬ ’ਤੇ ਲਗਦੀ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਤੋਂ ਹੈ।

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images

ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ,

ਤਾਜ਼ਾ ਬਜਟ ਵਿੱਚ 88000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 6250 ਕਰੋੜ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਤੋਂ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਕੁਲ ਰੈਵਨਿਊ ਦਾ 7 ਫ਼ੀਸਦੀ। ਇਹ ਨੰਬਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ

ਜੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਗਰਾਂਟਾਂ, ਕੇਂਦਰੀ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਇਹ ਸਭ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਵੀ ਵੇਖ ਲਈਏ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?

ਤਾਜ਼ਾ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਦਾ ਕੁੱਲ 88,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 6,250 ਕਰੋੜ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਤੋਂ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਕੁੱਲ ਰੈਵਨਿਊ ਦਾ 7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੰਬਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ 6,250 ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਲ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਰੀਬ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹੈ।

ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਕੀ ਮੰਤਵ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਲ ਦੀ ਗੱਲ ਇਸ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਹੋਈ ਕਿ "ਇਸ ਨਾਲ ਭੀੜ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗੀ" ਯਾਨੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਨਸਿੰਗ ਰਹੇਗੀ, ਦੂਜਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਯਾਨੀ ਜਿਹੜਾ ਘਾਟਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਵੈਸੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਾਂ ਇਸ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ 70% ਕੀਮਤਾਂ ਹੀ ਵਧਾ ਛੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਸੂਬੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣੀਆਂ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ?

ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇਹ ਪੈਸੇ ਇੰਝ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਐਕਸਾਈਜ਼ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤਾਂ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਆਜ ਦੇਣ 'ਤੇ ਹੀ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ?

ਪਰ ਸ਼ਰਾਬ ਬਾਰੇ ਉਂਝ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਇਹ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਈ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਮਾੜੀ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਡਾਕਟਰ ਅਤੁਲ ਅੰਬੇਕਰ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਬਾਰੇ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸਿਹਤ ਪੱਖੋਂ ਫਾਇਦਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

"ਨੁਕਸਾਨ ਤਾਂ ਇਕ ਚਮਚੇ ਦਾ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਓਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਖੰਡ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਨੁਕਸਾਨ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ml ਦੇ ਦੋ ਪੈੱਗ ਵੀ ਰੋਜ਼ ਪੀਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਆਦਤ ਲੱਗੇਗੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੈਗੂਲਰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਭਵ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਤੁਰੰਤ ਨਾ ਦਿਖਣ

ਸੂਬਾ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੁੱਲ੍ਹ ਮਾਮਲੇ ਜੋ ਠੀਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਮੌਤਾਂ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 1351153 1049947 35751
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 681161 612300 5745
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ 586397 530708 9383
ਕਰਨਾਟਕ 582458 469750 8641
ਉੱਤਰਾਖੰਡ 390875 331270 5652
ਗੋਆ 273098 240703 5272
ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ 250580 219844 4837
ਓਡੀਸ਼ਾ 212609 177585 866
ਤੇਲੰਗਾਨਾ 189283 158690 1116
ਬਿਹਾਰ 180032 166188 892
ਕੇਰਲ 179923 121264 698
ਅਸਾਮ 173629 142297 667
ਹਰਿਆਣਾ 134623 114576 3431
ਰਾਜਸਥਾਨ 130971 109472 1456
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 125412 108411 1331
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 124166 100012 2242
ਪੰਜਾਬ 111375 90345 3284
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 108458 74537 877
81417 68603 688
ਉੱਤਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 47502 36646 580
ਗੁਜਰਾਤ 32396 27072 407
ਪੁੱਡੁਚੇਰੀ 26685 21156 515
ਜੰਮੂ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 14457 10607 175
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 11678 9325 153
ਮਣੀਪੁਰ 10477 7982 64
ਲੱਦਾਖ 4152 3064 58
ਅੰਡਮਾਨ ਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ 3803 3582 53
ਦਿੱਲੀ 3015 2836 2
ਮਿਜੋਰਮ 1958 1459 0

ਸਰੋਤ: ਸਿਹਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲਾ

11: 30 IST ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਡਾਕਟਰ ਅੰਬੇਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਖੋਰਦੀ ਹੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨI ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਦਸਵਾਂ ਬੰਦਾ ਹੱਦ ਪਾਰ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਖੁਦ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

"ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਹਰ ਤੀਜਾ ਬੰਦਾ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੀਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 29 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਨੇ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਹੈ।"

ਡਾਕਟਰ ਅੰਬੇਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੀਬ ਅੱਧੇ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹੀ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ. "ਹਰ ਦਸਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਾਸੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਨ ਦੀ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਡਾਕਟਰ ਅੰਬੇਕਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀ ਕੋਈ ਹਲ ਨਹੀਂ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਸ਼ਰਾਬ ਵਰਗੇ ਐਸੇ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਣ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਮਾਜ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)