Severnokorejski raketni i nuklearni program

Severnokorejske raketne probe Image copyright STR
Natpis na slici Severnokorejanske raketne probe

Najave o direktnim razgovorima SAD i Severne Koreje ulivaju nadu da postoji šansa za mir, ali mogućnost sukoba i dalje nije otklonjena.

Sukob sa Severnom Korejom bi, u najgorem slučaju, doveo do nuklearnog rata. Pjongjang tvrdi da je nuklearno oružje jedina sila u borbi protiv spoljnog sveta.

Evo šta treba da znate o oružanom programu Severne Koreje i njenim vojnim snagama, kao i o južnokorejanskim i američkim snagama u ovoj oblasti.

Rakete

Niz raketnih proba koje je Severna Koreja sprovela 2017. godine ukazuju da je postala uspešnija u razvijanju projektila, što znači da bi mogla da dosegne ciljeve velikog dometa, uključujući i teritoriju Sjedinjenih Američkih Država.

Severna Koreja je prvi put isprobala raketu tipa Hvasong-12 u maju 2017. godine, koja bi, prema procenama stručnjaka, mogla da dosegne 4 500 kilometara, što znači da bi se u dometu našle američke vojne baze na pacifičkom ostrvu Gvam.

Ali dve probe rakete Hvason-14 izvedene u julu prošle godine pokazale su još veći potencijal, ukazujući na mogućnost da je Severna Koreja po prvi put dobila međunarodne balističke rakete.

Analitičari veruju da se radi o verziji projektila Hvasong-12. Početne procene su da je njen domet oko 8 000 kilometara, ali potonja istraživanja govore da bi mogla da dosegne 10 000 kilometara, pri čemu bi na udaru mogao da se nađe Njujork.

Tokom druge raketne probe u avgustu 2017. godine Hvasong-12 je preleteo Japan. To je prvi put da je balistička raketa prešla preko državne teritorije, što je ocenjeno kao „pretnja bez presedana".

Slično se ponovilo 15. septembra kada je raketa preletela veću razdaljinu i dostigla visinu veću od one prilikom probe u avgustu, što je ukazalo da je došlo do napretka u raketnom dometu.

Potom je došao red na Hvasong-15 koji je testiran 29. novembra, kada je projektil dostigao visinu od 4 500 kilometara iznad Zemlje.

Image copyright Getty Images
Natpis na slici Vežbe američkih bombardera nad Korejanskim poluostrvom

Stručnjaci kažu da projektil može da dostigne 13 000 kilometara, čime bi kontinentalni deo Sjedinjenih Američkih Država bio na udaru Severne Koreje.

Ostaje, međutim, pitanje da li ove rakete mogu uspešno da nose i isporuče teške bojeve glave na tolikoj udaljenosti, kao i da li Severna Koreja može da precizno pogodi metu.

Uspeh ovih proba, u poređenju sa prethodnim neuspešnim probama raketa tipa Musudan, navodi na pitanje kako je severnokorejski raketni program tako brzo napredovao.

Majkl Eleman iz Međunarodnog instituta za strateške studije u Londonu veruje da je Pjongjang došao do tehnički razvijenog motora sa tečnim gorivom preko krijumčarskih mreža iz Rusije i Ukrajine.

Pjongjang je ranije prikazao još dve navodne rakete Aj-si-bi-em, poznate kao KN-08 i KN-14. Ovi projektili još nisu testirani, a nije jasno u kakvoj su vezi sa Hvasongom 12 i 14.

Američka vojna obaveštajna služba takođe veruje da je Severna Koreja uspešno proizvela minijaturnu bojevu glavu koju bi mogla da ugradi u projektil.

Nuklearni testovi

Analitičari tvrde da je nuklearna proba Severne Koreje od 3. septembra bila daleko najsnažnija od šest nuklearnih proba koje su izvršene od 2006. godine.

Proba je izazvala zemljotres od 6.3 stepena Rihterove skale, deset puta snažniji od onog koji je zabeležen tokom prethodne probe u septembru 2016. godine.

Procene razorne moći najnovijeg projektila kretale su se od 100 do 370 kilotona. Poređenja radi, projektil od 100 kilotona je šest puta razorniji od bombe koja je pala na Hirošimu 1945. godine.

Severna Koreja tvrdi da je ovo bio njen prvi test sa hidrogenskom bombom, što je najmoćniji tip nuklearnog oružja.

Pjongjang je započeo sa nuklearnim programom 1980-ih godina. Prva nuklearna proba je izvršena 2006. godine, a procena je da je snaga projektila iznosila 0.7 kilotona.

Vojne snage

Image copyright Getty Images
Natpis na slici Severna Koreja ima četvrtu armiju na svetu po veličini

Severna Koreja ima jednu od najvećih armija na svetu, ali joj je oprema zastarela.

Njena vojska bi uprkos tome mogla da nanese ogromnu štetu Južnoj Koreji u slučaju rata.

Iako zvanični vojni budžet nije poznat, politika režima poznata kao „songun" daje prednost finansiranju oružanih snaga nad drugim oblastima u nadležnosti vlade.

Pored redovne vojske u kojoj je, prema procenama, više od milion vojnika i oko pet miliona rezervista, Severna Koreja ima i 200 000 specijalaca.

Oni bi mogli da prodru na jug ukoliko dođe do sukoba, koristeći polutajnu mrežu od 20 do 25 podzemnih tunela koja se proteže od demilitarizovane zone do poleđine južnokorejanskih i američkih linija.

Još jedna snažna pretnja potiče od hiljada komada artiljerijskog oružja i raketnih bacača raspoređenih duž granice. Odatle bi Severna Koreja mogla da pokrene neosetni ali razorni napad na Južnu Koreju, uključujući i na glavni grad, Seul.

Opasnost preti i od hemijskog oružja. Vlada Južne Koreje je 2012. godine procenila da bi Severna Koreja mogla da ima između 2 500 i 5 000 tona hemijskog oružja, odnosno jednu od najvećih zaliha na svetu.

Iako bi se Južna Koreja u velikoj meri oslonila na američku pomoć u slučaju rata, predsednik Južne Koreje, Mun Džae-In, nedavno je najavio da planira da poveća izdatke za vojsku.

Američke snage u Južnoj Koreji i širem regionu

Sjedinjene Američke Države su vojno prisutne na poluostrvu od Korejskog rata, a Južna Koreja je treća zemlja na svetu po broju američkih trupa na njenoj teritoriji.

Prema procenama Međunarodnog instituta za strateške studije, na njenoj teritoriji se nalazi oko 28 000 američkih vojnika, uključujući gotovo 9 000 pripadnika avijacije. Pored toga, Sjedinjene Američke Države raspolažu sa oko 300 tenkova tipa M1 Abrams i oklopnih vozila.

Sjedinjene Američke Države su takođe instalirale antiraketni sistem THAAD u oblasti Seongju u Južnoj Koreji, koji će u slučaju rata biti upotrebljen protiv severnokorejskih raketa kratkog i srednjeg dometa.

U širem regionu, u Japanu je smešteno više američkih snaga nego bilo gde na svetu, oko 47 050 prema britanskom institutu. Većina su pripadnici mornarice.

Jokosuka u Japanu je sedište američke Sedme flote, koja broji oko 20 brodova, uključujući i nosače aviona.

Značajne američke snage takođe su prisutne na ostrvu Gvam, koje nekad nazivaju „nosačem aviona".

U vojnoj bazi na ovom ostrvu u kojoj su smešteni bombarderi, američka avijacija je u martu prebacila još aviona.

Severna Koreja je zapretila da će ispaliti rakete u vodama oko Gvama, kao odgovor na, kako tvrde tamošnji zvaničnici, preletanje američkih bombardera nad Korejskim poluostrvom.

Više o ovoj priči