Napad u Indoneziji: Islamska država pojačava aktivnosti

Policajac u Indoneziji stražari pored crkve u Surabaji gde je eksplodirala bomba, Indonezija, 13. maj 2018. godine. Image copyright EPA
Natpis na slici Napad na tri crkve u Surabaji je najsmrtonosniji od 2005. godine.

Indonezija, najmnogoljudnija zemlja sa većinskim muslimanskim stanovništvom na svetu, je jedna od nekoliko država Jugoistočne Azije koja je proteklih godina pogođena napadima takozvane Islamske države.

Ova zemlja je, uz Maleziju i Singapur, pre tri godine upozorena da je pitanje vremena kada će se napadi povezani za ovom terorističkom grupom desiti u regionu.

Potom je, januara 2016. godine, u seriji eksplozija i pucnjava u centru glavnog grada Indonezije poginulo četiri civila i četiri terorista. To je bio prvi napad u ovoj zemlji koji je povezan sa Islamskom državom.

Za napadače u Džakarti se kasnije ispostavilo da su deo militantne grupe Džema Ansarut Daula (DžAD), koja se zaklela na vernost Islamskoj državi.

Od tada je Islamska država postala privlačna onima koji žele da postanu džihadisti u Jugoistočnoj Aziji.

Kako Islamska država utiče na region?

ID je pojačala propagandu u Jugoistočnoj Aziji posle napada u Džakarti. Njihovi indonežanski članovi putem video snimaka prete vladama u renjgionu i pozivaju simpatizere na nove napade.

General Gatot Nurmatjo, načelnik vojske Indonezije, je 2017. godine rekao da se Islamska država proširila na skoro sve provincije u zemlji.

Među džihadistima ima dve glavne grupe: novajlije koje se indoktriniraju putem interneta i sledbenici starih radikalnih pokreta.

Prema rečima eksperata, oni starije islamističke organizacije smatraju previše „mekima" i skloni su da se deluju u manjim grupama, što otežava rad policiji.

Oko trideset grupa u Indoneziji se zaklelo na vernost Islamskoj državi, sa ambicijom da osvoji teritoriju u Jugoistočnoj Aziji.

Veruje se da je na stotine Indonežana napustilo zemlju i priključilo se terorističkim grupama u Siriji i Iraku.

Iako je mnogo komandnog kadra ubijeno ili uhapšeno, ostaju manje ćelije Islamske države kojima upravljaju lideri i u zemlji i van nje.

Za Amana Abduramana, lidera DžAD-a, se veruje da ima veliki uticaj na džihadiste u Indoneziji, uprkos tome što je poslednjih 12 godina u zatvoru.

Trenutno mu se sudi zbog vrbovanja sledbenika tokom sliženja kazne. Analitičari opisuju indonežanske zatvore kao poligone za regrutaciju Islamske države.

Kako je Indonezija reagovala?

Posle terorističkog napada 2002. godine - najgoreg te vrste u Indoneziji koji se povezuje sa Al-Kaidom, kada je u ekploziji bombe ispred noćnog kluba na Baliju poginulo 202 ljudi - vlasti su odgovorile racijom protiv ekstremističkih grupa.

Image copyright Getty Images
Natpis na slici Ekplozija bombe ispred noćnog kluba na Baliju ubila je više od 200 ljudi 2002. godine.

To je značilo kombinaciju hapšenja i ciljanih ubistava, uz program deradikalizacije kojim se predviđala promena svesti kod Indonežana, kao i novčana pomoć za pokajnike.

Indonežanske vlasti su od tada uhapsile oko 800 i ubile oko 100 džihadista ID Ali nisu uspeli da ih promene.

Mnogi ekstremisti - od kojih neki imaju bogato ratno iskustvo - su dosad odslužili kazne i mogu da učvrste trenutnu poziciju džihadista.

U međuvremenu, policija ističe da je primenom mera nadzora sprečila veliki broj napada.

Koji napadi su se desili u Indoneziji?

Poslednji napad, u kome je u eksplozijama u tri crkve ubijeno najmanje 11 ljudi u Surabaji, drugom najvećem gradu u zemlji, je najsmrtonosniji napad od napada na Baliju 2005. godine.

Evo liste smrtonosnih napada povezanih sa islamističkim militantima:

  • 2002 (oktobar): U napadu bombom na noćni klub na Baliju ubijeno je 202 osobe, najviše turista
  • 2003 (avgust): Četrnaestoro ljudi je ubijeno kada je bomba u autu eksplodirala ispred Meriot hotela u Džakarti
  • 2004 (septembar): Još jedan napad auto-bombom ispred ambasade Australije u kom je poginulo devet i ranjeno više od 180 osoba
  • 2005 (oktobar): Troje bombaša samoubica na Baliju ubilo je 21 osobu
  • 2009 (jul): Dvostruki napad bombaša samoubica u Meriot u Ric-Karlton hotelu u Džakarti u kome je poginulo devetoro ljudi, a mnogo njih ranjeno
  • 2016 (januar): Napad bombom i pucnjava u centru Džakarte, kada je ubijeno dvoje civila i petoro napadača. ID je preuzela odgovornost za napade
  • 2017 (maj): Napad bombaša samoubice u Džakarti u kojoj je poginulo najmanje tri policajaca i povređeno 10 osoba
  • 2018 (februar): Više ljudi je povređeno u napadu mačetom u crkvi u Slemanu u Jogjakarti
  • 2018 (maj): Pet policajaca je ubijeno u zatvoru kada je došlo do sukoba sa islamističkim militantima

Više o ovoj priči