Sjedinjene Američke Države više ne smatraju izraelska naselja ilegalnim

jevrejsko naselje Image copyright Reuters
Natpis na slici Više nisu ilegalna

Sjedinjene Američke Države promenile su stav o izraelskim naseljima na okupiranoj Zapadnoj obali, ne smatrajući ih više suprotnim međunarodnom pravu.

Državni sekretar SAD Majk Pompeo rekao je da bi o statusu Zapadne obale trebalo da pregovaraju Izraelci i Palestinci.

Izrael je odmah pozdravio taj potez - preokret američkog stava u odnosu na Trampovog prethodnika, Baraka Obamu.

Naselja su zajednice koje je Izrael osnovao na zemlji okupiranoj u ratu na Bliskom Istoku 1967. godine.

Dugo su bila tačka sporenja između Izraela i međunarodne zajednice.

Administracija Donalda Trampa pokazivala je mnogo tolerantniji stav prema nagodbi nego administracija njegovog prethodnika Baraka Obame.

Izraelski ministar za javnu bezbednost i strateška pitanja Gilad Erdan na Tviteru je napisao: „Pozdravljam hrabru odluku američke administracije."

Šta je sa kontroverzno s jevrejskim naseljima?

Pitanje jevrejskih naselja jedno je od najspornijih između Izraelaca i Palestinaca.

Oko pola miliona Jevreja živi u oko 140 naselja sagrađenih od izraelske okupacije Zapadne obale i Istočnog Jerusalima 1967. godine.

Naselja se prema međunarodnom pravu smatraju nelegalnim, mada Izrael to osporava.

Koju poziciju je Pompeo preokrenuo?

Administracija predsednika Džimija Kartera zaključila je 1978. godine da osnivanje civilnih naselja nije u skladu sa međunarodnim pravom, mada se 1981. predsednik Regan nije složio sa tim zaključkom, rekavši da ne veruje da su naselja nelegalna.

Decenijama su SAD opisivale naselja kao „nelegitimna", uzdržavajući se od naziva „ilegalna" i zaklanjajući Izrael od osuđujućih rezolucija u Ujedinjenim nacijama.

Međutim, jedan od poslednjih postupaka Obamine administracije, krajem 2016. godine, bio je da se suzdrže od uobičajene američke prakse, ne stavljajući veto na rezoluciju UN kojom se poziva na prestanak izgradnje ilegalnih izraelskih naselja.

Pompeo je rekao da je Trampova administracija proučila argumente svih strana u raspravi i složila se s nekadašnjim predsednikom Reganom, dodavši: „Uspostavljanje izraelskih civilnih naselja na Zapadnoj obali nije, samo po sebi, u nesaglasnosti s međunarodnim pravom."

Pratite nas na Fejsbuku i Tviteru. Ako imate predlog teme za nas, javite se na bbcnasrpskom@bbc.co.uk

Više o ovoj priči