Talibaan oo sheegay iney ciddamada dowladda weeraro la beegsanayaan maadaamaa ay Mareykanka la heshiiyeen

Taalibaaniyiinta oo u dabbaal degaya hesiiski arbacadi dhacay

Xigashada Sawirka, AFP

Qoraalka sawirka,

Taalibaaniyiinta oo u dabbaal degaya hesiiski arbacadi dhacay

Ururka Taalibaan ayaa ku dhawaaqay iney dhammaatay xabbad joojinta dhinaca ahayd, xilli ay maalmo un ka soo wareegtay heshiiski ay la saxeexdeen Mareykanka.

Ururku wuxuu toddobaadyadi ugu dambeeyey uu yareeyey weerarradi uu qaadi jiray ilaa marki dambe heshiis la gaaray.

Heshiiska ay Taalibaan iyo Mareykanka kala saxeexdeen waxaa ka mid ahaa in wadahadallo nabadeed lala billaabo dowladda ka arrimisa dalka Afqaanistaan.

Balse afhayeenka Ururka Taalibaan oo Isniinti hadlay wuxuu sheegay wax wadahadal ah inuusan dhaceyn ilaa ay dowladda sii deyso 5,000 oo maxbuus oo ay Taalibaan ka hayso.

Heshiiska ay gaareen labada dhinac oo qayb ka mid ah la baahiyey waxaa Sabtidi lagu saxeexay dalka Qatar.

Hase yeeshee, Axaddi Madaxweynaha dalka Afghanistaan Ashraf Ghani ayaa warbaahinta u sheegay iney dowladdiisu wax heshiis ah oo ku saabsan sii deynta maxbiista ay cidna la gelin.

"Ma jiraan wax ballaan qaad ah oo aan u sameeynay 5,000 oo maxbuus in la sii dayo, arrintaasina waxaa xaq u leh ama oggolaan karo shacabka Afghanistaan. Ma aha in lagu daro wadahadallada nabadeed ee Afghaanistaan lagu yeelanayo. Mana aha in shuruud looga dhiga wadahadal dhaca" ayuu yiri Madaxweyne Ghani.

Taalibaaniyiinta ayaa horay u diiday iney dowladda Afghanistan wadahadal la yeeshaan.

Taalibaanku waxa ay dowladda Afqaanistaan u arkaan mid dabadhilif ah oo uu Mareykanka xukunka ku hayo, sidaa awgeed waxa ay diideen in ay wax wadahadal ah la furaan.

Taa ayaa sababtay in dowladda Mareykanka ay si toos ah u soo hor fariisato Taalibaan, waxa ayna aqbashay in ay ogolaato arrin ay in muddo ahba doonayeen oo ah in ciidamada shisheeye laga saaro dalkaasi Afqaanistaan.

Wada xaajoodyadaasi ayaa horseeday in Arbacadi la saxiixo heshiiskaasi, waxaana Taalibaanku ay ogolaadeen in ay wax ka badalaan xiriirka kala dhaxeeyo urur weynaha Al-Qaacidda.

Isbadalka ugu weyn ee dhanka siyaasadda ayaa ahaa mid Mareykanka uu kaga tanaasulayay mowqif ahaa in Taalibaan ay marka hore tahay in ay wadahadal la furtaan dowladda dalkaasi Afqaanistaan balse arrintaasi ayaa la badalay sanadkii 2018, taa ayaana ah waxa suurtageliyay in Taalibaan iyo Mareykanku ay heshiiskaasi wada saxiixdaan.

Taalibaaniyiintu maxay yirahdeen?

Taalibaaniyiintu waxay sheegeen iney weerarrada ay ku qaadayaan xoogagga dowladda ay dib u billaabayaan balse, ay beegsan doono xoogaggaa shisheeya ee Afghanistaan ku sugan.

Hadalka ka soo yeeray Talibaan ayaa la hor imanaya hadalki Mr Ghani Axaddi uu sheegay ee iney billaawdaan wadahadallo gooni ah si loo gaara xabbad joojin dhammeystiran.

Haddaba afhayeenka Taliban Zabihullah Mujahid wuxuu wakaaladda wararka ee Reuters uu u sheegay ineysan marnaba wadahadal ku hor fadhiisaneyn dowladda ilaa la fuliyo sii deynta maxabiista.

"Haddii la sii deyn waayo 5,000 ee maxbuus ee nalaga hayo oo dowladda gacannteeda ku jira wax wadahadal ah oo la yeelaneyno dowladda ineysan jirin."

Xigashada Sawirka, AFP

Dowladda Afghanistaan gacanteeda waxaa ku jira ku dhawaad 10,000 qof oo ururuka taalibaan ka tirsan oo ay dowladdu qabqabtay.

Wariyaha BBC Secunder Kermani wuxuu sheegay iney ilaa iyo hadda caddeyn Taalibaan iney hadda weerar billaabi rabaan iyo iney dowladda ku cadaadinayaan hadalka ka soo yeeray.

Mid ka mid ah saraakiisha dalkaasi Afqaanistaan ayaa BBC-da u xaqiijiyay in wadahadallada u dhaxeeya dowladda iyo Taalibaan ay suurtagal tahay in sanado ay sii jiitamaan.

Xigashada Sawirka, AFP

Qoraalka sawirka,

Ergeyga Mareykanka iyo Wakiilka Talibaan oo heshiiska kaddib isgacan qaaday

Mareykanku muxuu ka yiri?

Balse Mareykanku waxa uu muujiyay in uu doonayo in ciidamadiisu uu dalkaasi kala baxo muddo 14 bilood gudahooda ah, waa haddii Taalibaanku ay dhinacooda ka fuliyaan heshiiskaasi.

Lama oga in ciidamada Mareykanku ay dalkaasi sii joogi doonaan haddii dowladda Afqaanistaan iyo Taalibaan ay ku heshiin waayaan wada xaajoodyadaasi.

Diblomaasi ka tirsan dowladda Afqaanistaan ayaa BBC-da u sheegay in ka bixitaanka ciidamada Mareykanaka ee dalkaasi Afqaanistaan ay ku xiran tahay heshiis ay wada gaaraan dowladda madaxweyne Ashraf Ghani iyo Taalibaan.

Waxa uu walaac ka muujiyay waxa dhici karaya haddii Mareykanka uu la baxa ciidamadiisa, iyada oo aan wax heshiis ah la dhex dhigin dowladda Afqaanistaan iyo Taalibaan, waxa uuna sheegay in arrintaasi ay halis gelin doonto ciidamada dalkaasi Afqaanistaan.

Xigashada Sawirka, Reuters

Dadka falanqeeya siyaasadda ayaa sheegaya in Taalibaanku aysan u muuqan in ay diyaar u yihiin in ay tanaasulaan, waxaana heshiiskani ay Mareykanka la galeen ay ugu muujinayaan taageerayaashoodu in uu yahay guul ay gaareen.

Taalibaanku ayaa sidoo kale waxa ay doonayaan in ay beesha caalamku ka helaan aqoonsi iyo sharciyad. Balse heshiiskii ka dhacay magaalada Dooxa ayaa siinaya aqoonsigaasi iyo sharciyadda ay u baahan yihiin, waxaana ay haatan dareemayaan in hadafkooga ay ku gaari karaan oo kaliya in ay soo fariistaan miiska wada xaajoodka.

Balse dadka reer Afqaanistaan ayaa waxa ay doonayaan in ay nabad helaan, waxaase haatan laga dhur sugayaa sida uu u dhaqan galo heshiiskaasi Mareykanka iyo Taalibaan ay kala saxiixdeen.