Llukalkan: Qalfoofta noole xilli hore jiray oo cabsi ka abuurtay Koonfur Ameerika

An artist's impression of Llukalkan aliocranianus

Xigashada Sawirka, Reuters

Qoraalka sawirka,

Farshaxan lagu male'awaalay sida uu u ekaa xayawaankaas

Seynisyahannada ku sugan koonfurta waddanka Argentina ayaa helay qalfoofta xayawaan hilibka cuni jiray oo loo yaqaanno dinosaur, waxayna ku tilmaameen "lafo cabsi weyn ku abuuray" dadka deegaanka.

Xayawaanka lafihiisa laga soo saaray dhulka ayaa dhirir ahaan la ekaa 5 mitir, waxaana la sheegay in uu 85 milyan oo sano ka hor ku noolaan jiray Qaaradda Koonfur Ameerika.

Cilmi baareyaasha ayaa meel aan isla goobtaas ka fogeyn ka helay qalfoonta xayawaan kale oo ah nooca loo yaqaanno "carnivorous dinosaur", waxayna sheegeen in arrintaasi ay tahay mid qeyrul caadi ah oo aysan fileynin.

Xogta ku saabsan lafaha laga soo saaray gobolka Patagonia ayaa la shaaciyay maalintii Talaadada.

Waa xayawaan noocee ah?

Xayawaankan ayaa lagu tilmaamay inuu ahaa mid leh labo lugood oo waaweyn iyo gacmo aan u gaagaaban, laakiin cabir ahaan wuxuu ahaa dhexdhexaad marka lala barbar dhigo xayawaanka weyn ee loo yaqaanno T. rex.

Wuxuu sidoo kale lahaa geeso yar yar iyo faro. Miisaankiisa waxaa lagu qiyaasay inta u dhaxeysa hal ilaa shan tan, kaasoo ah culeys wax yar ka fudud midka maroodiga weyn ee Qaaradda Afrika.

Xigashada Sawirka, Getty Images

Daraasad lagu daabacay wargeys ka faallooda arrimaha xayawaannadii hore ee dunida ka jiray ayaa lagu sheegay in sida ay u badan tahay xayawaankaas uu ahaa mid madax weyn oo qaniinyadiisuna ay halis tahay.

Najiitada baaritaanka ayaa muujineysa in noocaas gaarka ah ee lagu magacaabo Llukalkan uu lahaa maqal ka fiican xayawaannada kale ee ay isku bah ahaayeen. Taasi waxay dabcan u sahleysay inuu nasiib fiican u lahaado ugaarsiga, maadaama uu meel aad u fog wax ka maqlayo, sida uu Wakaaladda Wararka ee Reuters u sheegay Federico Gianechini oo ah khabiir ka tirsan jaamacadda San Luis Argentina.

Wuxuu caalamka ku noolaa muddo ka dambeysay markii uu suulay noocii xayawaanka dinosaur ee caanka ahaa.

Meel u dhow goobta dhawaan laga helay lafaha qeybta madaxa ee Llukalkhan-ka waxay seynisyahannadu sidoo kale kasoo saareen lafo lagu tilmaamay xayawaan wax yar isaga ka weynaa oo lagu magacaabo "Viavenator exxoni"

Mr Gianechini ayaa sheegay in ay wax qeyrul caadi ah tahay in hal meel laga helo labao xayawaan oo noocaas ah oo isku meel ku noolaa.

"Llukalkan wax yar ayuu ka yaraa Viavenator, inkastoo ay isla noolaan jireenna waxay qeybsan jireen hal cunto oo isku nooc ah, mararka qaarna way ku tartami jireen, dabacanna iyaga laftooda way is cuni jireen," ayuu ku yidhi Reuters.

Tobannaankii sano ee lasoo dhaafay waxaa dalka Argentina laga helay noocyo kala duwan oo ka mid ah xayawaannada "dinosaur".

Sanadkii 2014-kii, haraadiga dinosaur kale oo culeyskiisu ahaa qiyaastii miisaanka 14 maroodi ayaa la helay - waxaana lagu tilmaamay kii ugu weynaa ee abid la helo.