Bajeti Afrika Mashariki: Kenya yazizidi Tanzania, Rwanda na Uganda kwa pamoja

Bajeti

Mawaziri wa fedha katika mataifa ya Afrika Mashariki waliwasilisha matumizi yao ya bajeti katika kipindi cha bajeti kinachoanza Julai mosi.

Katika bajeti hizo taifa la Kenya ambalo bajeti yake inagharimu shilingi trilioni 3.07 ndio lenye bajeti ya kiwango cha ikilinganishwa na majirani zake wa Afrika mashariki Rwanda, Tanzania na Uganda.

Kenya

Kenya inapania kufanyia marekebisho sheria itakayoondoa viwango vya riba ya biashara baada ya kuzifungia benki kuchukua mikopo kulingana na waziri wa fedha Henry Rotich.Huku serikali ikilenga kuongeza matumizi yake mwaka ujao, imetupilia mbali mipango ya kuongeza kodi ili kuimarisha mapato yake.

  • Uchumi unatarajiwa kukua kwa asilimia 5.8 mwaka huu.
  • Upungufu wa fedha unafikiriwa kuwa mdogo kwa asilimia 5.7 ya Pato la taifa kutoka wastani wa asilimia 7.2 ya Pato la taifa katika mwaka wa fedha wa sasa.
  • Upungufu wa kifedha na deni la nje ($ 2.97b) na deni la ndani ($ 2.72b).
  • Marekebisho yaliyopendekezwa ya Sheria ya ajira ili waajiri kutoa asilimia 7.5 kwa ajili ya makazi ya wafanyakazi huku wafanyikazi wakitoa 0.5 kutoka kwa mishahara yao.
  • Ushuru wa vyuma , karatasi na bidhaa za karatasi umeongezeka kutoka asilimia 25 hadi asilimia 35. Ongezeko hilo lina maana ya kuzifanya bidhaa za ndani kuwa na ushindani zaidi.
  • Ushuru wa ushuru wa magari binafsi juu ya dizeli 2500cc na petroli 3000cc kuongezeka kutoka asilimia 20 hadi asilimia 30 ili kuimarisha mabaraza ya miji.
  • Ushuru wa kutuma fedha fedha za simu kuongezeka kutoka asilimia 10 hadi asilimia 12, ili kufadhili huduma za afya .
  • Shughuli za fedha za $ 5,000 kupitia taasisi za fedha kuvutia kodi ya asilimia 0.05.

Tanzania

Tanzania itapunguza kodi ya mapato ya kampuni kwa makampuni mapya kwa asilimia 20 kutoka asilimia 30 kwa miaka mitatu ya kwanza ya kazi ili kuhimiza uwekezaji, Waziri wa Fedha Philip Mpango aliwaambia wabunge mjini Dodoma. Serikali itaruhusu ushuru wa kodi kutoka Julai 1 hadi Desemba 31 kwa wale ambao hawakuwa wakilipa kodi katika siku za nyuma, ambayo itasaidia serikali kukusanya shilingi milioni 500 ($ 220,448), alisema.

  • Uchumi unatarajiwa kukua kwa angalau asilimia 7.2 mwaka huu.
  • Upungufu wa Bajeti ulipangwa kuwa asilimia 3.2 ya Pato la Taifa mwaka 2018/19 ikilinganishwa na kupungua kwa asilimia 2.1 mwaka 2017/18.
  • Kodi ya sodo imeondolewa ili kufanya bidhaa hiyo kupatikana kwa urahisi na kwa bei nafuu kwa wanawake na wasichana, hasa wasichana wa shule na wanawake wa vijijini.
  • Marekebisho yaliyopendekezwa ya Sheria ya Kodi ya Mapato ili kupunguza kodi kwa makampuni kwa asilimia 20 kutoka asilimia 30 kwa wawekezaji wapya katika -viwanda vya dawa na ngozi kwa miaka mitano tangu 2018/19 hadi 2022/23.
  • Kodi ya michezo ya kubahatisha iliongezeka kama ifuatavyo: kutoka asilimia 6 hadi asilimia 10 kwa mauzo ya jumla katika shughuli za michezo ya kamari kutoka $ 14 hadi $ 44 kwa mashine.

Uganda

Madeni ya umma miongoni mwa wakulima wa kahawa ni dola bilioni 10.5 mwezi Machi, ikiwa ni uwiano wa jumla ya bidhaa za ndani wa hadi asilimia 38.

Hiyo ni chini ya kiwango cha asilimia 50 ambacho hakiwezi kudumu, Waziri wa Fedha Matia Kasaija aliwaambia wabunge katika mji mkuu, Kampala.

Sera ya nchi ya kuweka deni katika "viwango salama" itakuwa "changamoto" katika mwaka ujao wa fedha kwa sababu ya upungufu wa bajeti ya juu zaidi kuliko ilivyopangwa, Shirika la Fedha duniani lilisema.

Haki miliki ya picha AFP/Getty Images
Image caption Wananchi wakipiga selfie nje ya majengo ya Hazina Kuu Kenya baada ya waziri kuondoka kwenda kusoma bajeti Alhamisi

Rwanda

Pato la taifa litaongeza asilimia 7.2 mwaka huu na asilimia 7.8 mwaka ujao katika uchumi wa dola bilioni 8.4, Waziri wa Fedha Uzziel Ndagijimana aliwaambia wabunge katika mji mkuu, Kigali.

Pato la Taifa limeongezeka kwa asilimia 6 au zaidi tangu mwaka 2014. Upungufu wa sasa utakuwa $ 825.6 milioni mwaka 2018, na kupanda kwa $ 951.4 milioni mwaka 2019.

  • KENYA
  • Henry Rotich
  • Ksh3 trilioni ($30b)
  • TANZANIA
  • Philip Mpango
  • Tsh32.48 trilioni ($14.3b)
  • UGANDA
  • Matia Kasaija
  • Ush32.7 trilioni ($8.5b)
  • RWANDA
  • Uzziel Ndagijimana
  • Rwf2.44 trilioni ($2.8b)

Mada zinazohusiana

Maelezo zaidi kuhusu taarifa hii