Virusi vya corona : Je walimwengu watawahi kusalimiana kwa mikono tena?

Mikono

Binadamu duniani kote wamekuwa wakipata shida kuacha mazoea waliokuwa nayo tangu jadi, mazoea hayo ni kutokuwa na mikusanyiko na pia kushikana mikono.

Kushikana mikono kumekuwa ni jambo gumu kulingana na tamaduni zetu ila kwa sababu ya mlipuko wa ugonjwa unaoendelea duniani kuna njia mbalimbali ambazo zinaelezewa na James Jaffrey.

Ule utiifu wa kupeana mikono ulionekana kuwa kama njia rahisi ya kusalimiana kati ya watu wawili ambao hawafamianiani au kutofahamiana au ikawa ishara ya kuagana.

Ila kushikana mikono inaweza kukubaliana katika mikataba mbalimbali yenye thamani ya mabillioni ya fedha Kati ya wafanyabiashara wakubwa duniani.

Kuna mitazamo mbalimbali ambayo inaelezea chimbuko la kupeana mikono au kusalimiana kwa mikono ,chimbuko lake linasemekana kutokea Ugiriki miaka mingi iliyopita ambapo ilikuwa kama ishara ya kupeana amani kati ya watu wawili, ambapo inaonekana kama kila mmoja hajabeba silaha.

Au pia kupeana mikono au kusalimiana kwa mikono kuna wezekana kuwa chimbuko lake limetokea Ulaya eneo la Medieval ambapo wapiganaji mashujaa walikuwa wakiwapa mikono wengine ili kuondoa silaha walizokuwa wamezificha kwa siri.

Kwenye upande wa dini , miaka ya nyuma walikubali zaidi kushikana mikono kuliko kitendo cha kuinama.

Pamoja na historia inaonesha miaka elfu moja nyuma iliyopita, kushikana mikono au kusalimiana kwa mikono inaweza ikawa ni siyo jambo la rahisi kuliacha kwa haraka.

"Ukweli ni kwamba tulipotoka kwenye njia ya kusalimiana kwa kuinama kama mbadala ilionyesha umuhimu wa kushikana mikono, hatukutaka kupoteza ukaribu pale ambapo tunashikana mikono,"alisema Professa Legare.

Uhusiano wa kibaiolojia unaopelekea kushika au kushikwa pia unaonekana kwa wanyama wengine pia kwenye miaka ya 1960,mwanasaikologia wa Marekani Harry Harlow,aliezea namna mahusiano ya kushikana mikono inaweza kuathiri ukuwaji wa nyani wadogo.

Kushikana mikono au kusalimiana kwa mikono ni"kile kitendo cha binadamu kukubaliana na kitu au kuwa karibu n kitu".Ni ishara ya binadamu kujiingiza kiundani zaidi kwenye mambo ya kijamii , alisema haya Cristine Legare ni profesa wa Saikolojia katika chuo kikuu Cha Texas kilichopo Austin.

Chanzo cha picha, BBC

Kumekuwa na upingamizi siku za hivi karibuni kuhusu kushikana mikono, kwamba utaratibu wa kabla ya mlipuko wa homa kali ya mapafu umebadilika: mnamo 2015, hospitali ya UCLA lilianzisha eneo huru la kushikana mikono katika kitengo cha dharura (sera hiyo ya UCLA ilidumu miezi sita tu).

Wakati huohuo, wanawake wengi wa Kiislamu duniani kote hawakubali kushikana mikono kwa misingi ya dini.

Lakini licha ya kutoridhishwa na hali hiyo ya wale wanaokataa dhamiri kushikana kwa mikono kwa dhamiri, karne ya 20 ilipoendeleza ishara hiyo ilibadilika kuwa ishara ya karibu na isiyowezekana ya salamu za kitaalam.

Uchunguzi wa kisayansi wa ibada hiyo umegundua umuhimu wa kushikana mikono katika sehemu ya ubongo ambayo husindika aina zingine za kichocheo cha thawabu kama vile chakula kizuri, vinywaji na hata ngono.

Wakati ujao bila kushikana mikono?

Kuna majimbo kadhaa huko Marekani yanaanza kupunguza hatua za kufungia watu ndani, hali ya kuendelea kutokushikana mikono bado haijulikani.

"Sidhani kama tutawahi kushikana mikono tena, kiukweli sifahamu," Dkt Anthony Fauci, mjumbe muhimu wa kutoka katika kamati maalumu ya kupambana na homa kali ya mapafu ya Ikulu ya Marekani, alisema tena mnamo Aprili.

"Sio tu kuwa nzuri kuzuia ugonjwa wa corona; labda itapunguza matukio ya mafua makubwa katika nchi hii."

Miongozo ya kutengwa kwa jamii inaweza kukaa mahali kwa muda mrefu ujao, kulingana na miongozo ya serikali ya Marekani ya kufungua upya nchi, haswa kwa watu walio katika mazingira hatarishi kama wazee na wale walio na matibabu na uangalizi maalumu kama ugonjwa wa mapafu, ugonjwa wa kunenepa sana na ugonjwa wa sukari.

Taarifa zaidi kuhusu virusi vya corona:

Hii inaweza kutoa sababu ya Stuart Wolf, mtaalamu wa sayansi na dawa anasema iwapo jamii ingegawanywa kwa wale ambao wanaweza kugusa na kuguswa, na wale ambao lazima wabaki wa pekee.

Hiyo inaweza kuunda athari mbaya za kisaikolojia, Dkt. Wolf anasema.

"Tayari tunaweka jitihada kwa vijana ambao ni nguvu kazi katika jamii, tofauti ipo kwa wazee na watu ambao wana afya dhaifu na hofu ipo kuwa labda ugonjwa utawaathiri watu wengine sana."

Kuhimiza kufikia - kwa mwili - kuna waya sana ndani yetu. Kuna sababu ya rais wa Amerika inakadiriwa kushikana mikono na watu 65,000 kwa mwaka.

"Tabia hufa kwa bidii," anasema Elke Weber, profesa wa saikolojia na mambo ya umma katika Chuo Kikuu cha Princeton ambaye anasoma jinsi watu huchukua tahadhari. "Kwa upande mwingine, tabia na mila ya kijamii inaweza kubadilika kutokana na sababu za kijamii na kiuchumi na, katika kesi hii, muktadha wa afya unabadilika, [fikiria] kufunga mguu nchini China, ambayo pia ilikuwa utamaduni kutoka miaka ya nyuma.

Tayari kuna njia nyingi zisizo za mawasiliano ya kusogeleana, kwa mfano, tayari tekeleza sana ulimwenguni kote kwa kutumia teknolojia- Thailand tayari imesifiwa kwa kuwa na vifo vichache sana. Alafu kuna kupunga mkono, kutikisa kichwa, kutabasamu na ishara nyingi za mikono ambazo hazihusishi kuwasiliana kimwili.

Lakini Prof Legare anabainisha kuwa moja ya ujinga wenye nguvu wa Covid-19 ni kwamba ni sawa wakati wanadamu wanakabiliwa na hali zenye kusumbua ambazo hutegemea kugusa kwa mwanadamu.

"Fikiria njia tunazojibu wakati watu wanaomboleza baada ya kifo au kitu kibaya kilichotokea, ni kwa kumkumbatia, au inaweza kuwa amekaa kando ya mtu na kugusa bega."

Masuala ya usafi kwa kuhamishia salamu kwenye kiwiko hakuwezi kuvunja ukaribu wa binadamu.

Wakati wowote zinapotokea kila wakati kuna maarifa kamili ya ndani ya jinsi wanavyopingana na nafaka ya urafiki wa hali ya juu, anabainisha Steven Pinker, Profesa wa Familia ya Chuo Kikuu cha Harvard cha John Psychology, katika nakala ya gazeti la The Harvard Gazette, tovuti rasmi ya habari ya chuo kikuu.

"Hiyo inaelezea kwa nini, angalau katika uzoefu wangu, watu wanafuatana na ishara hizi kwa kucheka kidogo, kana kwamba tunahakikishiana kuwa maonyesho ya nguvu zaidi ni makusanyiko mapya katika wakati unaoambukiza na kutolewa kwa nia," Prof Pinker anasema.

Kutokana na kazi yake katika afya ya umma, pamoja na magonjwa ya kuambukiza, Delana Garcia alikuwa tayari akikwepa kupeana mikono na watu wengi. Lakini tabia zingine ni ngumu kuvunja kuliko zingine.

"Mimi ni mtu anayependa sana kukumbatiana," anasema Bi Garcia, kutengana na mama yake wa miaka 85 imekuwa ngumu sana.

"Yeye yuko karibu sana, na mimi nataka tu kwenda kwake na kumsafisha uso wake mdogo na kumpa busu na kumwambia ninampenda."

Mhimizo huu wenye nguvu unaibuka na wasiwasi juu ya maambukizi, na kusababisha "ngoma mbaya" kati ya hao wawili, anasema.

"Hata kama anavyokaribia, naweza kuhisi mwenyewe kuwa na wasiwasi - ni nini ikiwa nitamfanya mgonjwa?" Bi Garcia anasema. "Kwa hivyo najiondoa, lakini ikiwa ataanza kuondoka, mimi hufuata. Ninahitaji kujihakikishia lakini bado siwezi kumruhusu aondoke. Tunapendana kama vile miti sawa kwenye sumaku."

Vigumu kama vile siku zijazo bila mikono au kugusana kunaweza kuwa, ni bora kuliko mbadala, Prof Weber anasema. "Sidhani watu wanaweza kubadilika katika hatua hii, tofauti kabisa."

"Kupona au kujaribu kukaa hai ni njia nyingine muhimu ya msingi ya wanadamu. Njia mbadala ni kurudi kwenye maisha kama tulivyoijua na kupuuza ukweli kwamba idadi kubwa ya wazee, watu wenye tabia mbaya watakufa hadi tutakapoanzisha kinga ya kundi , ambayo itachukua muda mwingi. "

Lakini usikate tamaa kwa kushikana mkono bado.

Wakati wa kuzuia magonjwa ni sehemu muhimu ya kuishi kwa wanadamu, ndivyo maisha ya kutimiza na magumu ya kijamii, anasema Arthur Markman, profesa katika idara ya saikolojia katika Chuo Kikuu cha Texas huko Austin.

"Labda tunaanza kwa kuzingatia zaidi kunawa mikono, vitakasa mikono, na mikakati ya kuzuia kugusa uso wako kuliko kutoa kabisa kugusa," anasema.

"Wasiwasi wa kweli ni kwamba tutakua na hali mpya ambayo haina mawasiliano ya kugusana, na kwa hivyo hatutagundua kile tunakosa kwa kutokuwa na mawasiliano yoyote na watu kwenye mtandao wetu wa kijamii."