ฟื้นฟูอ่าวมาหยา : หาดสวรรค์ในวันนี้ หลังปลอดนักท่องเที่ยวนานกว่า 8 เดือน

เรื่อง: โจนาธาน เฮด ผู้สื่อข่าวบีบีซี / ภาพ: แดนนี บูลล์

จากคำสั่งปิด 4 เดือน ขยายเป็นไม่มีกำหนด ถึงวันนี้ "อ่าวมาหยา" สถานที่ท่องเที่ยวชื่อเสียงโด่งดังของหมู่เกาะพีพี จ.กระบี่ ได้ปิดไม่ให้นักท่องเที่ยวย่างกรายมานานกว่า 8 เดือนแล้ว

โจนาธาน เฮด ผู้สื่อข่าวบีบีซี เดินทางพร้อมคณะเจ้าหน้าที่กรมอุทยาน เพื่อสำรวจว่า ระบบนิเวศน์ของอ่าวมาหยาฟื้นฟูมากขนาดไหนแล้ว

"มองลงมาจากท้องฟ้า ทัศนียภาพของอ่าวมาหยาน่าอัศจรรย์มาก" เขาบรรยาย "ภูเขาตระหง่านสูง เหนือท้องทะเลสีเทอร์คอยส์ ที่ไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นไปได้"

ความงดงามนี้ทำให้ไม่น่าแปลกใจที่อ่าวมาหยา ถูกเลือกเป็นสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์ฮอลลีวู้ดเรื่อง "เดอะบีช" นำแสดงโดยลีโอนาร์โด ดิแคพรีโอ

คำบรรยายภาพ

อ่าวมาหยา สวรรค์ทางทะเลที่นักท่องเที่ยวทั่วโลกอยากมาสัมผัส

ชื่อเสียงของภาพยนตร์เรื่องนี้ กลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของภาวะ "นักท่องเที่ยวล้น" หรือ "Overtourism" คือสถานการณ์ที่แหล่งท่องเที่ยวกลายเป็น "เหยื่อ" ของกระแสความนิยมที่สถานที่นั้นได้รับ

"เหมือนตลาดน้ำมากกว่า"

นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติยังสามารถเดินทางมาบริเวณปากทางเข้าอ่าวได้ เพื่อชื่นชมหาดทรายขาวนวล จากระยะไกล

โจนาธาน เฮด ได้พูดคุยกับนักท่องเที่ยวกลุ่มหนึ่งจากอิสราเอล ซึ่งมองว่าการปิดอ่าวเป็นมาตรการที่ถูกต้อง

"ผมคิดว่าน่าจะมีเหตุผลที่ดีที่ทางการสั่งปิดอ่าว เพราะผู้คนทำลายชายหาดไปมาก ทำให้ตอนนี้เราเข้าไปภายในไม่ได้"

คำบรรยายภาพ

นักท่องเที่ยวชาวอิสราเอลที่โจนาธาน เฮด ได้พูดคุยด้วย

"ผมคิดว่าไม่ต้องเข้าไปยังดีเสียกว่า"

ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ นักวิชาการด้านทะเลและสิ่งแวดล้อม เล่าว่า ช่วงก่อนปิดอ่าวนั้น มีเรือนำเที่ยวเข้ามามากกว่า 200 ลำต่อวัน

คำบรรยายภาพ

ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ นักวิชาการด้านทะเลและสิ่งแวดล้อม

"บางวันอาจมีเรือมากกว่า 200 ลำเข้ามาจอดภายในอ่าว ซึ่งมีขนาดไม่ใหญ่มาก จนดูไม่เหมือนอ่าวอีกแล้ว เหมือนตลาดน้ำมากกว่า"

ปะการังเสียหายหนัก

เรือบางลำทอดสมอลงบนปะการัง จนเสียหายอยู่ในสภาพน่าเป็นห่วง นักท่องเที่ยวนับพันต่อวันเข้ามาเหยียบย่ำ จนส่งผลกระทบต่อหาดทราย

ธรณ์ระบุว่า การปิดอ่าวมาหยาก่อให้เกิดผลดีอย่างเห็นได้ชัด หลักฐานคือฉลามที่เข้ามาในอ่าว

"เราได้เห็นฉลามราว 60 ตัว เรายังมีหลักฐานว่าแม่ฉลามอย่างน้อย 3 ตัวคลอดลูกออกมาภายในอ่าว"

โจนาธาน เฮด พร้อมเจ้าหน้าที่อุทยาน ดำน้ำตื้นลงไปสำรวจแนวปะการังใกล้ชายหาดว่า อยู่ในสภาพอย่างไร ภายหลังปิดอ่าวมาหยามาได้หลายเดือน

คำบรรยายภาพ

ปะการังในอ่าวมาหยา ยังอยู่ในสภาพน่าเป็นห่วง

สิ่งที่เขาได้เห็น คือ ปะการังที่ตาย หรือหัก ซึ่งเป็นความเสียหายจากการท่องเที่ยวที่ปราศจากการควบคุม

แม้เจ้าหน้าที่จะนำปะการังใหม่ลงไปปลูกแทนที่ แต่ต้องใช้เวลาอีกหลายปีกว่าจะเติบโต

ผู้ประกอบการไม่พอใจ

การสั่งปิดสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมแห่งนี้แบบฉับพลัน และจนถึงตอนนี้ยังไม่มีกำหนดเปิดอ่าว สร้างความไม่พอใจให้ผู้ประกอบการในพื้นที่ไม่ใช่น้อย

โจนาธาน เฮด ได้พูดคุยกับผู้ประกอบการหลายคนในพื้นที่ พวกเขายอมรับว่ามีนักท่องเที่ยวเข้ามามากไป แต่การสั่งปิดอ่าวมาหยาเป็นเวลานานเช่นนี้ ไม่ใช่มาตรการที่ดี

เอกวิทย์ ภิญโญธรรมโนทัย ประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยว จ. กระบี่ ระบุว่าในช่วงต้น การสั่งปิดอ่าวสร้างผลกระทบทันที มีการยกเลิกจองที่พักไปบ้าง ส่วนตอนนี้ สิ่งที่ต้องการคือความชัดเจน

คำบรรยายภาพ

เอกวิทย์ ภิญโญธรรมโนทัย ประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยว จ. กระบี่

"มันจะทำให้ภาพลักษณ์การท่องเที่ยวของเราเนี่ย ไม่มีมาตรฐานในกรณีที่เรามีนโยบายที่จะปิด แต่เราไม่มีนโยบายที่ชัดเจนในเรื่องของวันเปิด ว่าเมื่อไหร่"

คำสั่งฉบับแรกสั่งปิดอ่าวมาหยาเป็นเวลา 4 เดือน แต่มาวันนี้ ไม่มีกำหนด ตอนนี้ ทางการยังมีแผนจะให้เรือนำเที่ยวมาจอดที่อีกฝั่งของเกาะ แล้วให้นักท่องเที่ยวเดินไปที่ชายหาด

"ความเป็นจริงคือ ไม่มีใครให้คำตอบได้ว่าจะสร้างสมดุลย์ ระหว่างการอนุรักษ์ธรรมชาติที่เปราะบางนี้ กับความต้องการของผู้คนหลายล้านคนที่อยากมาชื่นชมอ่าวมาหยา" โจนาธาน เฮด แสดงความเห็น ก่อนเดินทางออกจากอ่าวมาหยา ที่ปลอดนักท่องเที่ยว