เตือนตัดต่อยีนแบบคริสเปอร์-แคสไนน์อาจทำให้เกิดมะเร็งได้

  • 12 มิถุนายน 2018
ภาพกรรไกรตัดสายดีเอ็นเอ Image copyright SPL

เทคโนโลยีล้ำสมัยซึ่งใช้ในการแก้ไขดัดแปลงพันธุกรรม "คริสเปอร์-แคสไนน์" (CRISPR-Cas9) ที่เคยเป็นข่าวฮือฮาเมื่อไม่กี่ปีก่อน ถูกพบว่าอาจมีผลข้างเคียงร้ายแรงแอบแฝงอยู่ โดยอาจทำให้เกิดโรคมะเร็งตามมาในภายหลังได้

มีการตีพิมพ์รายงานวิจัย 2 ฉบับซึ่งจัดทำโดยบริษัทเวชภัณฑ์โนวาร์ตีส (Novartis) และสถาบันคาโรลินสกาของสวีเดน ลงในวารสาร Nature Medicine โดยรายงานทั้งสองฉบับระบุตรงกันว่า เทคนิคการตัดต่อพันธุกรรมดังกล่าวอาจไปทำให้ยีนสำคัญอย่างยีน p53 ไม่ทำงาน ทั้งที่ยีนนี้มีหน้าที่ทำลายเซลล์ที่ดีเอ็นเอเสียหายและป้องกันการเกิดเนื้อร้าย

ผู้วิจัยชี้ว่า วิธีรักษาโรคด้วยการปลูกถ่ายเซลล์ที่ผ่านการตัดต่อยีนตามแบบคริสเปอร์-แคสไนน์ เข้าไปในร่างกายผู้ป่วย มีโอกาสสูงที่เซลล์เหล่านั้นจะปราศจากยีน p53 ทำให้การกลายพันธุ์ใด ๆ ที่เกิดขึ้นในภายหลังไม่ถูกยับยั้ง จนมีความเสี่ยงเป็นมะเร็งลำไส้ มะเร็งรังไข่ และมะเร็งหลอดอาหารได้

อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงที่ว่านี้เป็นผลสรุปที่ได้จากการทดสอบขั้นต้นเท่านั้น ซึ่งเทคนิคคริสเปอร์-แคสไนน์บางประเภทก็ไม่เข้าข่ายความเสี่ยงที่ว่านี้ และนักวิทยาศาสตร์ยังสามารถนำข้อบกพร่องที่พบไปแก้ไขในการพัฒนาเทคนิคดังกล่าวขั้นต่อไปได้

ทั้งนี้ เทคนิคแก้ไขดัดแปลงพันธุกรรมแบบคริสเปอร์-แคสไนน์ ทำงานด้วยโมเลกุล 2 ชนิด ซึ่งประกอบด้วยอาร์เอ็นเอนำทาง (gRNA) และเอนไซม์แคสไนน์ (Cas9) โดยอาร์เอ็นเอนำทางที่ได้รับการออกแบบลำดับเบสมาโดยเฉพาะ จะพาให้เอนไซม์แคสไนน์ซึ่งทำหน้าที่เหมือนกรรไกรเข้าตัดดีเอ็นเอทั้งสองสายในตำแหน่งที่ถูกต้อง ทำให้มีการแก้ไขดัดแปลงพันธุกรรมตามต้องการได้

เทคนิคคริสเปอร์-แคสไนน์ เคยตกเป็นข่าวโด่งดังหลังได้รับการยกย่องจากสมาคมเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์อเมริกัน (AAAS) ให้เป็นการค้นพบครั้งสำคัญแห่งปี 2015 โดยเป็นเทคนิคการตัดต่อยีนที่ทำได้รวดเร็วแม่นยำยิ่งขึ้น รวมทั้งเสียค่าใช้จ่ายน้อยกว่าเทคนิคอื่น ๆ ที่เคยมีมา

มีการนำเทคนิคแก้ไขดัดแปลงพันธุกรรมแบบคริสเปอร์-แคสไนน์ ไปประยุกต์ใช้ในงานหลายด้าน ทั้งทางการแพทย์และการปรับปรุงพันธุ์พืชเพื่อเกษตรกรรม โดยในทางการแพทย์ขณะนี้กำลังมีการวิจัยเพื่อใช้เทคนิคดังกล่าวรักษาโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว อาการตาบอดจากพันธุกรรม รวมทั้งใช้ในการผลิตเซลล์ภูมิคุ้มกัน (ที-เซลล์) ที่ทำลายเซลล์มะเร็งในร่างกายด้วย

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม