ชี้ดื่มนมทำให้มีเสมหะเป็นความเชื่อโบราณ - ไร้หลักฐานยืนยัน

  • 9 กันยายน 2018
นม Image copyright Getty Images

บางคนอาจเคยได้ยินมาว่า หากเป็นหวัดหรือป่วยด้วยโรคทางเดินหายใจ จะต้องหลีกเลี่ยงไม่กินดื่มอาหารจำพวกผลิตภัณฑ์นม เนื่องจากทำให้มีเสมหะและสารคัดหลั่งข้นเหนียวในระบบทางเดินหายใจเพิ่มขึ้นได้ แต่อย่างไรก็ตามมีงานวิจัยล่าสุดที่ชี้ว่า เรื่องดังกล่าวเป็นเพียงความเชื่อโบราณที่สืบทอดกันมาจากยุคกลาง โดยไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับอย่างแน่ชัด

ดร. เอียน บัลโฟร์-ลินน์ กุมารแพทย์จากโรงพยาบาลรอยัลบรอมป์ตันในกรุงลอนดอนของสหราชอาณาจักร ตีพิมพ์ผลการศึกษาวิจัยข้างต้นลงในวารสาร Archives of Diseases of Childhood โดยระบุว่าความเชื่อดังกล่าวอาจทำให้ผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจเรื้อรังเช่นหอบหืด หรือโรคทางพันธุกรรมที่มีผลต่อปอดอย่างซิสติก ไฟโบรซิส (Cystic fibrosis) ต้องขาดแคลเซียมจากการดื่มนมได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มผู้ป่วยเด็กจะมีความเสี่ยงในเรื่องนี้เป็นพิเศษ

ผู้วิจัยพบว่าความเชื่อเก่าแก่เรื่องนมเป็นตัวการก่อเสมหะ สามารถสืบย้อนไปได้ถึงยุคต้นศตวรรษที่ 13 โดยมีบันทึกที่ระบุถึงความเชื่อดังกล่าวในตำราว่าด้วยโรคหอบหืดของโมเสส ไมมอนิดีส (Moses Maimonides) นักบวชชาวยิวและแพทย์ประจำราชสำนักของสุลต่านแห่งอียิปต์และซีเรีย ซึ่งแพทย์คนเดียวกันนี้ยังเป็นผู้เผยแพร่ความเชื่อเรื่องซุปไก่ช่วยบรรเทาอาการหวัด ซึ่งยังคงเชื่อถือกันแพร่หลายในโลกตะวันตกมาจนถึงทุกวันนี้

ความเชื่อเรื่องนมทำให้เกิดเสมหะถูกนำมาเผยแพร่อีกครั้งในสังคมสมัยใหม่ โดยมีที่มาจากหนังสือขายดีเรื่องการดูแลเด็กและทารกของนายแพทย์เบนจามิน สป็อก กุมารแพทย์ชาวอเมริกัน ซึ่งตีพิมพ์ออกวางจำหน่ายเมื่อปี 1948 และขายได้ถึงกว่า 50 ล้านเล่ม

อย่างไรก็ตาม ดร.บัลโฟร์-ลินน์ ชี้ว่า ผลการสำรวจทบทวนวรรณกรรมทางวิทยาศาสตร์ที่เคยมีมาทั้งหมด ไม่พบงานวิจัยที่เป็นหลักฐานยืนยันได้ว่านมเป็นตัวการก่อเสมหะและสารคัดหลั่งข้นเหนียวในระบบทางเดินหายใจแต่อย่างใด ส่วนงานวิจัยบางชิ้นก่อนหน้านี้ที่ชี้ว่า โปรตีนในนมสามารถสลายตัวลงเป็นสารที่กระตุ้นให้ยีนผลิตเสมหะทำงานมากขึ้นได้นั้นกระบวนการทั้งหมดเกิดขึ้นในระบบทางเดินอาหาร จึงไม่น่าจะส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจได้ เว้นแต่ในกรณีของโรคซิสติก ไฟโบรซิส ที่ระบบย่อยอาหารมีความเกี่ยวข้องด้วยเท่านั้น

"ความเชื่อนี้แพร่หลายและสืบทอดกันมานานมาก อาจเป็นเพราะเมื่อดื่มนมเข้าไป ความรู้สึกว่ามีสารข้นเหนียวเคลือบในปากซึ่งเกิดขึ้นจากน้ำนมผสมเข้ากับน้ำลาย อาจทำให้รู้สึกคล้ายกับว่ามีเสมหะได้" ดร. บัลโฟร์-ลินน์ กล่าว

"การหลีกเลี่ยงไม่ดื่มนมเพราะความเชื่อ อาจทำให้ร่างกายขาดแคลเซียมได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วยเด็กที่มีอาการหอบหืดเรื้อรังมักจะกระดูกเปราะแตกง่ายมากเพราะสาเหตุนี้ จึงควรที่วงการแพทย์จะช่วยกันขจัดความเชื่อดังกล่าวในหมู่คนไข้ให้หมดสิ้นไป"

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม