คริสต์มาส : ความสุขจากการเป็นผู้ให้ คงทนอยู่ได้นานหลายวันมากกว่าเป็นผู้รับ

  • 25 ธันวาคม 2018
ของขวัญ Image copyright Getty Images

ความรู้สึกเบิกบานอิ่มอกอิ่มใจที่เกิดจากการมอบสิ่งของหรือความช่วยเหลือให้กับผู้อื่น ซึ่งจะตราตรึงอยู่ในความทรงจำของผู้ให้ไปตราบนานเท่านาน ไม่ได้เป็นเพียงคำสอนทางศีลธรรมที่เชื่อต่อ ๆ กันมาเท่านั้น ล่าสุดมีการทดลองทางจิตวิทยาที่พิสูจน์แล้วว่า ความรู้สึกเป็นสุขจากการเป็นผู้ให้นั้นคงทนอยู่ได้ยาวนาน ยิ่งกว่าความสุขจากการเป็นผู้รับที่มีแต่จะลดน้อยถอยลงและเลือนหายไปเร็วกว่าในเวลาเพียงไม่กี่วัน

ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยชิคาโกและมหาวิทยาลัยนอร์ทเวสเทิร์นของสหรัฐฯ ตีพิมพ์ผลการศึกษาในวารสาร Psychological Science ระบุว่าได้ทำการทดลองโดยมอบเงินวันละ 5 ดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 162 บาท) ให้กับนักศึกษา 96 คน เป็นเวลา 5 วันติดต่อกัน โดยแต่ละคนจะได้รับคำสั่งให้ใช้เงินดังกล่าวด้วยวิธีที่แตกต่างกัน

ผู้เข้าร่วมการทดลองบางกลุ่มจะต้องใช้เงินที่ได้มาซื้อของอย่างหนึ่งให้กับตัวเองทุกวัน บางกลุ่มจะต้องนำเงินไปใส่กล่องให้ทิปในร้านค้า หรือบริจาคเงินทางออนไลน์ โดยจะต้องให้ทิปในร้านเดิมหรือบริจาคเงินผ่านทางเว็บไซต์เดิมในทุกครั้ง จากนั้นผู้เข้าร่วมการทดลองจะต้องบันทึกประสบการณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้น และมีการประเมินให้คะแนนต่อระดับความรู้สึกเป็นสุขเบิกบานใจที่เกิดขึ้นในทุกครั้ง

ผลปรากฏว่านักศึกษาทั้งหมดให้คะแนนระดับความรู้สึกพึงพอใจที่เกิดขึ้นในตอนแรกเท่ากัน ไม่ว่าจะอยู่ในกลุ่มที่ใช้เงินอย่างเป็นผู้ให้หรือผู้รับ แต่ภายในเวลา 5 วันต่อมา ระดับความรู้สึกเป็นสุขเบิกบานใจของกลุ่มที่ใช้เงินซื้อของให้ตัวเองกลับลดลงอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่กลุ่มที่ให้ทิปหรือบริจาคยังคงมีความรู้สึกเป็นสุขอย่างชัดเจนไม่จืดจางลง คล้ายกับครั้งที่ได้ทำตามคำสั่งให้มอบเงินในครั้งแรก

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ การบริจาคโลหิตเป็นการให้อย่างหนึ่งที่มีผู้นิยมทำกันเป็นประจำสม่ำเสมอ

ทีมผู้วิจัยยังได้ทำการทดลองเป็นครั้งที่สอง โดยมีผู้เข้าร่วมเล่นเกมทางออนไลน์ 502 คน ผู้ชนะของการเล่นเกมในแต่ละรอบจะได้รับเงินรางวัลจำนวนไม่มาก ซึ่งสามารถเลือกได้ว่าจะเก็บสะสมไว้หรือบริจาคให้การกุศล จากนั้นจะมีการประเมินความรู้สึกที่เกิดขึ้นของผู้เล่น ซึ่งก็ได้ผลเช่นเดียวกับการทดลองครั้งแรกว่า ความพึงพอใจในกลุ่มผู้ที่เลือกสะสมเงินลดลงอย่างรวดเร็วในการเล่นรอบหลัง ๆ ต่างจากความรู้สึกของผู้เล่นที่เลือกบริจาคเงินอย่างสิ้นเชิง

รศ.ดร. เอ็ด โอไบรอัน ผู้เชี่ยวชาญด้านพฤติกรรมศาสตร์จากมหาวิทยาลัยชิคาโก หนึ่งในทีมผู้วิจัยบอกว่า คนเรามีกระบวนการทางจิตวิทยาที่ปรับตัวให้เคยชินกับความสุขสบายที่ได้รับ (Hedonic adaptation) ทำให้ไม่ค่อยรู้สึกยินดียินร้ายกับสิ่งของหรือความช่วยเหลือที่ได้รับเป็นประจำ รวมทั้งจะเกิดความเบื่อหน่ายต่อกิจกรรมที่เคยทำให้เกิดความพึงพอใจมาก่อนด้วย เมื่อได้ลงมือทำกิจกรรมนั้นไปหลาย ๆครั้ง

"แต่การเสียสละและเป็นผู้ให้ กลับเป็นข้อยกเว้นของทฤษฎีดังกล่าว ยิ่งมีการให้เกิดขึ้นซ้ำหลายครั้ง ความรู้สึกเป็นสุขและอิ่มอกอิ่มใจกลับไม่ลดน้อยถอยลง แม้เวลาจะผ่านไปหลายวัน และแม้จะให้ของเดิม ๆ กับคนเดิม ๆ ซ้ำกันตลอดเวลาก็ตาม" รศ.ดร. โอไบรอันกล่าว

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม