ยุงเบื่ออาหารกินเลือดคนน้อยลง หลังโดนวางยาลดความอ้วน

  • 11 กุมภาพันธ์ 2019
Aedes aegypti mosquito Image copyright Alexander L Wild
คำบรรยายภาพ ตามปกติยุงทั้งตัวผู้และตัวเมียไม่ได้กินเลือดเป็นอาหารหลัก แต่ยุงตัวเมียจะกินเลือดหลังผสมพันธุ์ เพื่อให้ได้โปรตีนที่จำเป็นสำหรับการสร้างไข่ ยิ่งดูดกินเลือดได้มากก็จะยิ่งวางไข่ได้มากฟองขึ้น

ใครจะคิดว่าวิธีไล่ยุงที่ได้ผลชะงัดอาจมาจากแนวคิดง่าย ๆ ที่ใช้กับมนุษย์อยู่แล้ว เช่นการใช้ยาลดความอ้วนทำให้ยุงไม่รู้สึกหิว ไม่อยากกินเลือด และมาตอมกัดคนน้อยลง

ทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยร็อกกีเฟลเลอร์ของสหรัฐฯ เผยผลการศึกษาล่าสุดลงในวารสาร Cell โดยระบุว่าได้ทดลองให้น้ำเกลือผสมยาลดน้ำหนักชนิดหนึ่งกับยุงสายพันธุ์ Aedes aegypti ซึ่งเป็นพาหะนำโรคไข้เลือดออกในแถบอเมริกาใต้และแอฟริกา

ผลปรากฎว่ายุงที่กินยาลดความอ้วนเข้าไป แทบไม่สนใจเข้ามาตอมถุงน่องที่มีกลิ่นเหงื่อของมนุษย์ติดอยู่ ซึ่งผิดจากธรรมชาติที่ยุงมักจะเข้ามาตอมและกัดตามผิวหนังของคนเพื่อกินเลือด เมื่อได้สัมผัสกลิ่นกาย

การที่ยุงเกิดอาการเบื่ออาหารเพราะยาลดความอ้วนนี้ นำไปสู่แนวคิดใหม่ในการไล่ยุง โดยอาจจะผสมสารที่ทำให้ยุงไม่หิวและไม่อยากกินเลือดลงในเหยื่อล่อ และนำไปวางไว้ในแหล่งอาศัยของยุงในธรรมชาติ

อย่างไรก็ตาม เราไม่สามารถจะปล่อยให้มียาลดความอ้วนปนเปื้อนอยู่ในสิ่งแวดล้อมโดยตรงได้ ทีมผู้วิจัยจึงได้หาทางออกโดยวิเคราะห์ว่า ตัวรับสารสื่อประสาทชนิด Neuropeptide Y (NPY) ตัวใดบ้างในเซลล์ประสาทของยุงที่มีปฏิกิริยาตอบสนองต่อยาลดความอ้วน เพื่อนำตัวรับดังกล่าวมาเป็นต้นแบบในการสังเคราะห์สารที่มีคุณสมบัติควบคุมความอยากอาหารของยุงได้เหมือนกัน

ดร เลสลี วอสแชล หนึ่งในทีมผู้วิจัยบอกว่า "มนุษย์เริ่มหมดหนทางจะจัดการกับแมลงที่เป็นพาหะนำโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ ยาฆ่าแมลงทำให้พวกมันมีภูมิต้านทานมากขึ้น ส่วนวัคซีนก็ไม่สามารถจะป้องกันโรคติดต่อที่มากับยุงได้อย่างทั่วถึง การคิดค้นวิธีใหม่เพื่อไล่ยุงจึงมีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่ง"

ตามปกติแล้วยุงทั้งตัวผู้และตัวเมียไม่ได้กินเลือดเป็นอาหารหลัก แต่ยุงตัวเมียจะกินเลือดหลังผสมพันธุ์ เพื่อให้ได้โปรตีนที่จำเป็นสำหรับการสร้างไข่ ยิ่งดูดกินเลือดได้มากก็จะยิ่งวางไข่ได้มากฟองขึ้น

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม