พบฟอสซิลมนุษย์ยุคใหม่เก่าแก่ที่สุดนอกทวีปแอฟริกา

  • 11 กรกฎาคม 2019
ศิลปะบนแผ่นหินอายุสามพันปีซึ่งค้นพบที่แอฟริกาใต้แสดงภาพมนุษย์ออกเดิน แต่เชื่อกันว่ามนุษย์ยุคใหม่อพยพออกจากถิ่นกำเนิดในแอฟริกาเมื่อหลายหมื่นปีมาแล้ว Image copyright Science Photo Library
คำบรรยายภาพ ศิลปะบนแผ่นหินอายุสามพันปีซึ่งค้นพบที่แอฟริกาใต้แสดงภาพมนุษย์ออกเดิน แต่เชื่อกันว่ามนุษย์ยุคใหม่อพยพออกจากถิ่นกำเนิดในแอฟริกาเมื่อหลายหมื่นปีมาแล้ว

ชิ้นส่วนฟอสซิลกะโหลกศีรษะของมนุษย์ยุคใหม่หรือโฮโม เซเปียนส์ ซึ่งมีอายุเก่าแก่ถึง 210,000 ปี ถูกพบอยู่ในถ้ำอะพิดิมา (Apidima) ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศกรีซ โดยถือเป็นหลักฐานชิ้นล่าสุดที่อาจพิสูจน์ได้ว่า มนุษย์ยุคใหม่อพยพออกจากถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกาเร็วกว่าที่เคยคาดกันไว้นับแสนปี

หากการตรวจวัดอายุของฟอสซิลชิ้นนี้ถูกต้อง จะถือว่าเป็นฟอสซิลมนุษย์ยุคใหม่ที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยค้นพบมาในภูมิภาคยูเรเชีย และเก่าแก่ที่สุดในบรรดาที่มีการค้นพบนอกทวีปแอฟริกา

คณะนักวิจัยนานาชาติจากเยอรมนี กรีซ ออสเตรเลีย และสหราชอาณาจักร ตีพิมพ์รายงานการค้นพบดังกล่าวในวารสาร Nature โดยระบุว่าชิ้นส่วนฟอสซิลนี้ถูกค้นพบตั้งแต่ยุคทศวรรษ 1970 แต่เพิ่งจะมีการวิเคราะห์ตรวจสอบโดยใช้เทคนิควัดอัตราการสลายตัวของธาตุยูเรเนียมเพื่อให้ทราบถึงอายุ และใช้อีกหลายวิธีรวมถึงเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ในการประกอบสร้างชิ้นส่วนฟอสซิลที่แตกกระจายให้เป็นรูปเป็นร่างขึ้นมาใหม่

มีการค้นพบฟอสซิลชิ้นนี้พร้อมกับฟอสซิลกะโหลกศีรษะของมนุษย์โบราณนีแอนเดอร์ทัลในถ้ำแห่งเดียวกัน แต่ฟอสซิลของนีแอนเดอร์ทัลสมบูรณ์กว่าและมีอายุ 170,000 ปี ซึ่งเก่าแก่น้อยกว่าฟอสซิลของมนุษย์ยุคใหม่ราว 40,000 ปี

Image copyright Katerina Harvati, Eberhard Karls Uni Tüb
คำบรรยายภาพ ฟอสซิล "อะพิดิมา 1" มีลักษณะของกะโหลกศีรษะมนุษย์ยุคใหม่ครบถ้วนทุกประการ

ศาสตราจารย์คริส สตริงเกอร์ หนึ่งในทีมผู้วิจัยจากพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติกรุงลอนดอนบอกว่า "ฟอสซิลชิ้นที่มีอายุเก่าแก่กว่า มีลักษณะของกะโหลกศีรษะมนุษย์ยุคใหม่ครบถ้วนทุกประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งส่วนหลังของกะโหลกที่กลมมนต่างจากมนุษย์สายพันธุ์อื่น"

"หลักฐานที่พบใหม่เหล่านี้ชี้ว่า น่าจะมีกลุ่มของมนุษย์โฮโม เซเปียนส์อพยพออกจากแอฟริกาตั้งแต่เมื่อ 210,000 ปีก่อน โดยเดินทางมาถึงกรีซ ตุรกี และทางตะวันออกของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ในยุคที่มนุษย์นีแอนเดอร์ทัลยังคงครอบครองพื้นที่แถบยูเรเชียอยู่"

"แต่มนุษย์ยุคใหม่ที่อพยพออกมาเป็นรุ่นแรก ๆ และได้มาอยู่ที่ถ้ำอะพิดิมานี้ คงจะย้ายถิ่นหรือสูญสิ้นไปในเวลาต่อมา ทำให้มีมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลอีกกลุ่มหนึ่งเข้ามาอยู่แทนในช่วงหลายหมื่นปีหลังจากนั้น" ศ. สตริงเกอร์กล่าว

คำบรรยายภาพ ฟอสซิล "อะพิดิมา 2" ดูคล้ายกับมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลและเก่าแก่น้อยกว่าฟอสซิลของมนุษย์ยุคใหม่ที่พบอยู่ใกล้กัน

ผลการค้นพบนี้ยังชี้ว่า มนุษย์ยุคใหม่เริ่มเดินทางออกจากทวีปแอฟริกาเร็วกว่าที่เคยคาดกันไว้ ทั้งยังไปได้ไกลกว่าที่เคยทราบกันด้วย ซึ่งเดิมทีนักวิทยาศาสตร์และนักโบราณคดีเชื่อว่าการอพยพดังกล่าวเริ่มขึ้นเมื่อ 60,000 - 70,000 ปีที่แล้ว

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มีการค้นพบฟอสซิลของมนุษย์ยุคใหม่นอกทวีปแอฟริกาหลายชิ้น ซึ่งมีความเก่าแก่เกินยุคที่เชื่อว่าเริ่มมีการอพยพครั้งแรก เช่นฟอสซิลจากถ้ำสคูลและถ้ำคาฟเซห์ในอิสราเอล รวมทั้งฟอสซิลจากถ้ำเต้าเซียนและถ้ำจี้เหรินตงในจีน ซึ่งมีอายุเก่าแก่ตั้งแต่ 80,000 - 125,000 ปี

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญหลายคนแสดงความเห็นต่อการค้นพบครั้งล่าสุดว่า ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอจะชี้ชัดได้ว่าชิ้นส่วนฟอสซิลที่พบเป็นของมนุษย์ยุคใหม่จริง เพราะเป็นการค้นพบฟอสซิลเพียงชิ้นเดียวโดยไม่มีหลักฐานทางโบราณคดีอื่น ๆ เช่นซากเครื่องมือหินของมนุษย์ยุคใหม่รวมอยู่ด้วย

ผู้เชี่ยวชาญบางคนมองว่าการที่กะโหลกศีรษะของนีแอนเดอร์ทัลถูกพบอยู่ใกล้กับของมนุษย์ยุคใหม่มากเกินไป อาจเป็นเพราะถูกกระแสน้ำพัดจากแหล่งที่มาต่างกัน จนเข้าไปรวมกันอยู่ในชั้นหินตะกอนก้นถ้ำก็เป็นได้ ไม่ใช่เป็นเพราะเกิดการอพยพมาอยู่ในถ้ำแทนที่กันแต่อย่างใด

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม