สุขภาพ : โลกไม่ได้มีแค่ “มนุษย์ค้างคาว” กับ “มนุษย์ไก่โห่” พบวงจรการหลับ-ตื่นเพิ่มอีกสองแบบ

  • 29 กรกฎาคม 2019
ผู้หญิงนอน Image copyright Getty Images

เมื่อช่วงต้นศตวรรษที่ 20 อีมิล เครเพลีน นักจิตวิทยาชาวเยอรมันผู้มีชื่อเสียงโด่งดัง ได้จำแนกพฤติกรรมการหลับและตื่นที่เป็นวงจรของมนุษย์ออกเป็นสองประเภทใหญ่ ๆ คือ "มนุษย์ค้างคาว" ที่ชอบอดนอนตอนกลางคืนแต่งีบหลับช่วงกลางวัน กับ "มนุษย์ไก่โห่" ที่ง่วงแต่หัวค่ำและต้องตื่นแต่เช้าตรู่เท่านั้น ซึ่งวงจรการหลับและตื่นเช่นนี้มีผลต่อสุขภาพและการใช้ชีวิตประจำวันของคนเราอย่างมาก

การจำแนกประเภทของวงจรการหลับและตื่น หรือที่เรียกว่าครอนอไทป์ (Chronotype) เช่นนี้ ถูกใช้เป็นพื้นฐานในงานศึกษาวิจัยเรื่องการนอนหลับของคนยุคปัจจุบันมานาน แต่อย่างไรก็ตาม ผลการสำรวจครั้งใหญ่ที่มีขึ้นล่าสุดชี้ว่า ยังมีคนอีกเป็นจำนวนนับไม่ถ้วนที่มีวงจรการหลับและตื่นไม่สอดคล้องกับสองรูปแบบหลักที่กำหนดไว้

ทีมนักจิตวิทยาและนักประสาทวิทยาจากรัสเซียและเบลเยียม ร่วมกันตีพิมพ์ผลการศึกษาล่าสุดในวารสาร "บุคลิกภาพและความแตกต่างระหว่างบุคคล" (Personality and Individual Preferences) โดยระบุว่ายังมีครอนอไทป์อีกอย่างน้อยสองประเภทหลัก ซึ่งอยู่กึ่งกลางระหว่างพฤติกรรมการหลับและตื่นที่แตกต่างกันสุดขั้วสองประเภทแรก

มีการให้อาสาสมัคร 1,305 คนตอบแบบสอบถามทางออนไลน์ เพื่อเก็บข้อมูลเรื่องวงจรนาฬิการ่างกาย รวมไปถึงคุณภาพของการนอน และช่วงเวลาที่แต่ละคนรู้สึกตื่นตัวกระปรี้กระเปร่าหรือง่วงเหงาหาวนอนในแต่ละวัน โดยการสำรวจครั้งนี้ได้กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นหญิงสาวอายุน้อย

ผลการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้ สามารถแบ่งประเภทครอนอไทป์ของกลุ่มตัวอย่างออกเป็นถึง 4 แบบหลักด้วยกัน คือแบบมนุษย์ค้างคาวและมนุษย์ไก่โห่ตามการจำแนกแบบเดิม รวมไปถึงการค้นพบครอนอไทป์ใหม่อีก 2 แบบคือ "มนุษย์ยามบ่าย" (Afternoon type) และ "นักงีบหลับ" (Nappers)

Image copyright Getty Creative Stock
คำบรรยายภาพ "นักงีบหลับ" นั้นจะรู้สึกง่วงและอ่อนเพลียในช่วงเวลาตั้งแต่ 11.00-15.00 น.แต่จะฟื้นตัวกระปรี้กระเปร่าได้ในช่วงค่ำและตอนเช้าตรู่

"มนุษย์ยามบ่าย" จะรู้สึกง่วงเหงาหาวนอนทั้งในเวลาเช้าตรู่และในช่วงเย็นค่ำ แต่จะรู้สึกตื่นตัวและทำงานอย่างมีประสิทธิภาพได้ถึงขีดสุดในช่วงเวลาบ่ายหลังเที่ยงวันเป็นต้นไป ส่วน "นักงีบหลับ" นั้นจะรู้สึกง่วงและอ่อนเพลียในช่วงเวลาตั้งแต่ 11.00-15.00 น.แต่จะฟื้นตัวกระปรี้กระเปร่าได้ในช่วงค่ำและตอนเช้าตรู่

ผลการวิจัยยังยืนยันว่า ไม่มีมนุษย์คนใดที่มีวงจรการหลับ-ตื่นแบบที่ช่วยให้ตื่นตัวกระปรี้กระเปร่าอยู่ได้ตลอดวัน ดังที่นักจิตวิทยาบางคนได้ทำนายเอาไว้ "สำหรับสังคมในช่วงหลังยุคอุตสาหกรรมแล้ว คนส่วนใหญ่น่าจะมีครอนอไทป์แบบใดแบบหนึ่งในสี่ประเภทนี้ โดยจะมีคนส่วนน้อยราว 30% ที่ไม่สามารถจัดเข้ากับกลุ่มใดได้" ทีมผู้วิจัยกล่าว

อย่างไรก็ตาม ทีมผู้วิจัยยอมรับว่าการสำรวจครั้งนี้ยังมีกลุ่มตัวอย่างไม่กว้างขวางและหลากหลายมากพอ จึงเตรียมจะทำการทดสอบซ้ำอีกครั้งในโอกาสต่อไป ซึ่งจะช่วยยืนยันว่าการแบ่งประเภทครอนอไทป์ออกเป็น 4 กลุ่มหลักนั้น มีความแม่นยำน่าเชื่อถือเพียงพอ และอาจจะมีการค้นพบครอนอไทป์ใหม่ ๆ เพิ่มเติมได้อีกด้วย

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม