แพหินภูเขาไฟขนาดยักษ์ผุดกลางมหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้

  • 27 สิงหาคม 2019
ภาพถ่ายดาวเทียมของนาซาเมื่อวันที่ 13 ส.ค. แสดงให้เห็นแพหินภูเขาไฟขนาดยักษ์ในมหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้ Image copyright NASA EARTH OBSERVATORY
คำบรรยายภาพ ภาพถ่ายดาวเทียมของนาซาเมื่อวันที่ 13 ส.ค. แสดงให้เห็นแพหินภูเขาไฟขนาดยักษ์ในมหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้

องค์การนาซาเผยภาพถ่ายดาวเทียมที่ยืนยันรายงานของนักเดินเรือจำนวนหนึ่งก่อนหน้านี้ว่า ได้พบหินลอยน้ำได้จำนวนมหาศาลที่เกาะกันเป็นแพใหญ่กว้างสุดสายตา บริเวณกลางมหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้

หินลอยน้ำดังกล่าวคือหินพัมมิซ (pumice) ซึ่งเป็นหินภูเขาไฟชนิดหนึ่ง นักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่าน่าจะเกิดจากการปะทุครั้งรุนแรงของภูเขาไฟใต้ทะเล จนสะสมตัวกลายเป็นแพขนาดยักษ์ที่กินพื้นที่ถึงกว่า 150 ตารางกิโลเมตร หรือเท่ากับสนามฟุตบอลมาตรฐาน 20,000 แห่งรวมกัน

ตำแหน่งของแพหินภูเขาไฟดังกล่าว ตั้งอยู่ในน่านน้ำระหว่างประเทศออสเตรเลีย ตองกา และฟิจิ ซึ่งสอดคล้องกับรายงานจากภาพถ่ายดาวเทียมก่อนหน้านี้ที่พบว่า มีเหตุภูเขาไฟระเบิดใต้ทะเลใกล้กับตองกาเมื่อประมาณวันที่ 7 ส.ค.ที่ผ่านมา ส่วนนักเดินเรือได้รับคำเตือนให้ออกห่างจากแพหินภูเขาไฟดังกล่าวเพื่อความปลอดภัยแล้ว

Image copyright MICHAEL HOULT
คำบรรยายภาพ นายไมเคิล โฮลต์ เป็นนักเดินเรือคนแรกที่รายงานว่าพบแพหินภูเขาไฟขนาดยักษ์

หินพัมมิซนั้นมีน้ำหนักเบาจนสามารถลอยน้ำได้ เนื่องจากมีรูพรุนอยู่ทั่วทั้งก้อน โดยรูพรุนนี้เกิดจากฟองอากาศที่หลุดออกมาระหว่างที่ลาวาเย็นตัวลงอย่างรวดเร็ว ส่วนการเกิดแพหินภูเขาไฟขนาดยักษ์นั้น นักวิทยาศาสตร์ชี้ว่ามักจะเกิดกับภูเขาไฟใต้ทะเลที่อยู่ในบริเวณน้ำตื้นมากกว่า

นักเดินเรือชาวออสเตรเลียคือนายไมเคิล โฮลต์ และภรรยา ซึ่งกำลังล่องเรือใบคาตามารันจากออสเตรเลียมุ่งหน้าไปฟิจิ เป็นคนแรกที่รายงานว่าพบแพหินภูเขาไฟขนาดยักษ์ดังกล่าว โดยเรือของพวกเขาพุ่งแหวกเข้าไปในแพหินโดยบังเอิญในเวลากลางคืน ทำให้ติดอยู่ในนั้นครู่หนึ่งเนื่องจากมีหินเข้าไปติดอยู่ในหางเสือ ก่อนจะแก้ไขจนสามารถถอยเรือออกมาได้

ทั้งสองได้ส่งตัวอย่างหินพัมมิซที่พบ ซึ่งมีตั้งแต่ขนาดเล็กเท่าลูกหินของเล่น ไปจนถึงขนาดใหญ่เท่าลูกบาสเกตบอล ให้กับนักวิจัยที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีควีนส์แลนด์ (QUT) เพื่อศึกษาต่อไป

Image copyright MICHAEL HOULT/LARISSA BRILL
คำบรรยายภาพ คู่สามีภรรยาชาวออสเตรเลียเก็บตัวอย่างหินภูเขาไฟที่พบกลางมหาสมุทรไว้จำนวนหนึ่ง

รองศาสตราจารย์ สกอตต์ ไบรอัน นักธรณีวิทยาของ QUT บอกว่า ปรากฏการณ์แพหินภูเขาไฟนั้นพบได้ในภูมิภาคแปซิฟิกใต้ราว 1 ครั้งในทุก 5 ปี โดยหินพัมมิซนับล้านล้านก้อนจะเกาะกันเป็นแพใหญ่ จนดูคล้ายกับเกิดแผ่นดินผืนใหม่ผุดขึ้นกลางมหาสมุทร แต่ในเวลาไม่นานแพหินนี้จะสลายตัวลง โดยหินแต่ละก้อนจะกระจัดกระจายไปในทิศทางต่าง ๆ ตามกระแสน้ำพัด

ขณะนี้แพหินภูเขาไฟยักษ์กำลังเคลื่อนตัวไปทางตะวันตกซึ่งเป็นที่ตั้งของฟิจิ แต่คาดการณ์กันว่ามันจะเคลื่อนตัวไปทางเหนือมากขึ้นและอาจไปถึงออสเตรเลียในเวลาหนึ่งปี หากไม่สลายตัวไปเสียก่อน

ดร. มาร์ติน จัตเซเลอร์ จากมหาวิทยาลัยแทสเมเนียของออสเตรเลียบอกว่า แพหินนี้อาจเป็นที่อยู่อาศัยชั่วคราวของสิ่งมีชีวิตได้ โดยพืชและสัตว์ทะเลขนาดเล็กหลายชนิดสามารถเกาะอยู่กับแพหิน ซึ่งจะพาพวกมันเดินทางไปยังสถานที่ซึ่งอยู่ห่างออกไปนับพันกิโลเมตรได้

"จะถือว่าเป็นโชคดีอย่างมาก หากแพหินนี้สามารถพาพืชและสัตว์ทะเลไปถึงแนวปะการังเกรตแบริเออร์รีฟนอกชายฝั่งออสเตรเลีย เพราะมันจะนำพาตัวอ่อนปะการังที่แข็งแรงและสิ่งมีชีวิตรุ่นใหม่ ไปฟื้นฟูแนวปะการังที่เสื่อมโทรมจากการฟอกขาว ให้กลับฟื้นคืนชีวิตมาอีกครั้งหนึ่ง" ดร. จัตเซเลอร์กล่าว

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม