บุหรี่ไฟฟ้า : เปิดประสบการณ์เฉียดตายของวัยรุ่นอังกฤษ ปอดล้มเหลวรุนแรง หลังสูบไม่ถึงปี

  • 13 พฤศจิกายน 2019
Ewan Fisher Image copyright Ewan Fisher

คณะแพทย์จากเมืองนอตทิงแฮม ของอังกฤษ ระบุว่า วัยรุ่นชายรายหนึ่งเกือบเสียชีวิตจากภาวะปอดล้มเหลวอย่างรุนแรง หลังจากสูบบุหรี่ไฟฟ้าเพียงไม่ถึง 1 ปี

นายยวน ฟิเชอร์ บอกกับบีบีซีว่า บุหรี่ไฟฟ้า "ทำชีวิตผมพัง" และเตือนหนุ่มสาวคนอื่น ๆ ไม่ให้สูบบุหรี่ไฟฟ้า

ส่วนทีมแพทย์ที่รักษาเขาชี้ว่า บุหรี่ไฟฟ้า "ไม่ปลอดภัย" แม้ว่าหน่วยงานด้านสาธารณสุขของอังกฤษจะระบุว่า บุหรี่ไฟฟ้ามีอันตรายน้อยกว่าการสูบบุหรี่แบบธรรมดาจากยาสูบถึง 95% ก็ตาม

เกิดอะไรขึ้น

ยวน เล่าว่า ตอนอายุ 16 ปี เขาต้องการเลิกบุหรี่แบบธรรมดา เพราะอยากมีร่างกายที่แข็งแรงขึ้นสำหรับการแข่งชกมวย เขาจึงตัดสินใจเปลี่ยนไปสูบบุหรี่ไฟฟ้าในช่วงต้นปี 2017

แม้อายุไม่ถึงเกณฑ์ แต่ ยวนบอกว่า "มันเป็นเรื่องง่าย" ที่จะซื้อบุหรี่แบบธรรมดาหรือบุหรี่ไฟฟ้ามาสูบ

ในเดือน พ.ค.ปีเดียวกันนั้นเอง ยวนเริ่มมีอาการหายใจลำบาก

แม่ของยวนนำเขาส่งห้องฉุกเฉินในคืนก่อนวันสอบไล่ชั้นมัธยม เพราะเขาไอและหายใจไม่ออกขณะหลับ

ยวนมีภาวะปอดล้มเหลว และถูกจับใส่เครื่องพยุงชีพในแผนกดูแลผู้ป่วยอาการหนักที่ศูนย์การแพทย์ควีนส์ ในเมืองนอตทิงแฮม

"ผมคิดว่าผมกำลังจะตาย" ยวนเล่าให้ทีมข่าวบีบีซีฟัง

อาการของยวนเลวร้ายลง แม้แต่เครื่องช่วยหายใจก็ไม่สามารถช่วยนำออกซิเจนเข้าสู่ร่างกายของเขาได้เพียงพอ ส่งผลให้ยวนถูกส่งตัวไปรักษาที่เมืองเลสเตอร์ เพื่อใส่ "ปอดเทียม" หรือ เครื่องช่วยพยุงการทำงานของหัวใจและปอด (ECMO)

"เครื่องนี้ช่วยชีวิตผมไว้" ยวน กล่าว

ท่อขนาดใหญ่ถ่ายเลือดออกจากร่างกายยวน เพื่อกำจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และเพิ่มออกซิเจน ก่อนที่จะถ่ายเลือดกลับเข้าไปตามเดิม

Image copyright Ewan Fisher
คำบรรยายภาพ ยวนบอกว่า "ปอดเทียม" ช่วยชีวิตเขาเอาไว้

ดร.เจย์ช บัตต์ แพทย์เจ้าของไข้จากโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยนอตทิงแฮม บอกทีมข่าวบีบีซีว่า "เขามีภาวะการหายใจล้มเหลวรุนแรงมาก และต้องใช้เครื่อง ECMO ซึ่งถือเป็นเรื่องใหญ่มาก"

"เขาป่วยขั้นรุนแรงที่สุด"

กรณีของ ยวน ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อเดือน พ.ค.2017 เพิ่งจะได้รับการเปิดเผยสู่สาธารณชนหลังมีการตีพิมพ์เรื่องนี้ใน Archives of Disease in Childhood

ปัจจุบัน อาการเขาเป็นอย่างไร

ยวนที่เพิ่งอายุครบ 19 ปีเต็ม เมื่อ 12 พ.ย.นี้ ต้องใช้เวลาฟื้นฟูร่างกายที่ยาวนาน เขาต้องใช้เวลาถึง 6 เดือนกว่าที่จะสามารถลุกยืนขึ้นได้เองอีกครั้ง

"ผมยังไม่แข็งแรงเหมือนเดิม...ผมว่าน่าจะประมาณ 75-80% ผมเพิ่งจะเริ่มรู้สึกแข็งแรงขึ้นในช่วง 6 เดือนหลังมานี้" เขากล่าว

"การสูบบุหรี่ไฟฟ้าทำชีวิตผมพัง ผมพยายามจะเตือนทุกคน และพวกเขาคิดว่าผมโง่เขลา ผมบอกเพื่อน ๆ แต่พวกเขาไม่รับฟัง"

"พวกเขายังสูบมัน...แต่พวกเขาก็ได้เห็นสิ่งที่เกิดขึ้นกับผม"

"มันคุ้มแล้วหรือที่จะเสี่ยงชีวิตของคุณไปกับบุหรี่ไฟฟ้า ?"

"ผมไม่อยากให้พวกคุณต้องลงเอยแบบผม และผมไม่อยากให้คุณต้องตาย ผมไม่อยากให้มันเกิดขึ้นกับใคร"

ไม่เพียงจะเลิกสูบบุหรี่ไฟฟ้าอย่างเด็ดขาด แต่ยวนยังหลีกเลี่ยงที่จะเข้าไปอยู่ใกล้ ๆ คนที่กำลังสูบบุหรี่ไฟฟ้าอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นที่ผับ หรือตามท้องถนน เพราะกลัวว่ามันอาจสร้างความเสียหายให้ปอดของเขาอีก

บุหรี่ไฟฟ้าคือตัวการที่ทำให้ยวนป่วยใช่ไหม

ทีมแพทย์ของยวนตอบว่า "ใช่"

ยวนมีอาการที่เรียกว่า "โรคปอดอักเสบภูมิไวเกิน" (hypersensitivity pneumonitis) ซึ่งสิ่งที่เขาสูดหายใจเข้าไปได้ไปปิดการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย จนทำให้เกิดผลลัพธ์ร้ายแรง

ดร.บัตต์ แพทย์เจ้าของไข้บอกว่า "เมื่อคุณเกิดอาการตอบสนองต่อการอักเสบรุนแรง ปอดก็จะรับภาระ จนทำให้เกิดภาวะปอดล้มเหลว"

เมื่อนักวิทยาศาสตร์นำน้ำยาใส่บุหรี่ไฟฟ้า 2 ชนิดที่ยวนใช้ประจำไปทดสอบก็พบว่า หนึ่งในนั้นมีฤทธิ์ไปกระตุ้นปฏิกิริยาภูมิคุ้มกัน

ดร.บัตต์ บอกว่า "บทเรียนแท้จริงของเรื่องนี้ก็คือ การสูบบุหรี่ไฟฟ้าไม่ได้ปลอดภัย โดยเฉพาะสำหรับเยาวชน พวกเขาไม่ควรเข้าไปลอง"

Image copyright Getty Images

กรณีแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยแค่ไหน

ปัจจุบันมีผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้าราว 3.6 ล้านคนในสหราชอาณาจักร แต่กรณีแบบยวนพบเห็นได้ไม่บ่อยนัก

อย่างไรก็ตาม แพทย์หลายคนบอกกับบีบีซีว่า กรณีของยวนไม่ใช่รายเดียวที่พบ

"ยิ่งบุหรี่ไฟฟ้าได้รับความนิยมมากขึ้น เราก็เริ่มเห็นกรณีแบบนี้เพิ่มขึ้น" ดร.เหมันต์ กุลการ์นี แพทย์ด้านโรคระบบทางเดินหายใจในเด็ก จาก Sheffield Children's NHS Foundation Trust ที่โรงพยาบาลเด็กมหาวิทยาลัยเชฟฟิลด์ กล่าว

"อย่างไรก็ตาม ในหลายกรณีที่ผมเข้าร่วมในการรักษา คนไข้ต่างสามารถฟื้นการทำงานของปอดให้กลับมาเป็นปกติได้"

ดร.กุลการ์นี บอกว่า รู้สึกแปลกใจที่มีการโฆษณาบุหรี่ไฟฟ้าในสหราชอาณาจักร ทั้งที่สินค้าชนิดนี้อาจส่งผลร้ายแรงต่อเด็กและเยาวชน อีกทั้งยังไม่มีการวิจัยทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับความปลอดภัยของมัน

บุหรี่ไฟฟ้าอันตรายหรือไม่

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า การสูบบุรี่คือสิ่งเลวร้ายที่คุณมอบให้สุขภาพตัวเอง

ในสหราชอาณาจักร มีการส่งเสริมให้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าเป็นอุปกรณ์ช่วยในการเลิกบุหรี่จากยาสูบ เพราะช่วยให้ผู้ใช้สูดหายใจเอาสารนิโคตินในไอน้ำเข้าไป แทนที่จะเป็นการหายใจเอาควันเข้าไป

สำนักงานสาธารณสุขอังกฤษ (PHE) ระบุว่า บุหรี่ไฟฟ้าช่วยให้คนเลิกบุหรี่ได้สำเร็จมากขึ้น ทั้งยังมีอันตรายน้อยกว่าการสูบบุหรี่แบบธรรมดาที่เป็นยาสูบถึง 95% อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่ามันจะไม่มีอันตรายเลย

แต่ องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า "บุหรี่ไฟฟ้ามีอันตรายอย่างไม่ต้องสงสัย และควรอยู่ภายใต้การควบคุม"

WHO ยังแสดงความกังวลที่บุหรี่ไฟฟ้ามุ่งเจาะตลาดไปที่กลุ่มคนหนุ่มสาวอย่างหนักหน่วง โดยเฉพาะการสูบแบบใช้สารให้รสชาติ ซึ่งอาจทำให้การสูบบุหรี่ถูกมองว่าเป็นเรื่องปกติอีกครั้ง

กรณีของยวน เหมือนกับที่เกิดขึ้นในสหรัฐฯ หรือไม่

ทางการสหรัฐฯ ได้เชื่อมโยงการเสียชีวิตของชาวอเมริกัน 39 รายว่าเกี่ยวข้องกับการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งจุดกระแสความกังวลถึงความปลอดภัยในการใช้ผลิตภัณฑ์ชนิดนี้ไปทั่วโลก

ในสหรัฐฯ พบกรณีผู้ป่วยด้วยภาวะ "ปอดพัง" ที่เรียกว่า EVALI จำนวน 2,051 ราย ที่เกี่ยวข้องกับบุหรี่ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์การสูบแบบไอน้ำ โดยกรณีส่วนใหญ่ แต่ไม่ทั้งหมด มีความเกี่ยวโยงกับการสูบแบบใส่สารสกัด THC จากกัญชา

ในกรณีของยวน เป็นการใช้บุหรี่ไฟฟ้าแบบมาตรฐานที่ซื้อจากร้านค้าแห่งหนึ่ง

อุปกรณ์ของท่านไม่สามารถใช้งานเครื่องเล่นสื่อได้
วัยรุ่นอเมริกันเตือนภัยบุหรี่ไฟฟ้า

ผู้เชี่ยวชาญว่าอย่างไร

ดร.นิค ฮอปกินสัน แพทย์อำนวยการจาก British Lung Foundation องค์กรการกุศลด้านโรคปอดของอังกฤษ ระบุว่า "หากผู้คนต้องการเปลี่ยนจากการสูบบุหรี่แบบธรรมดาไปสูบบุหรี่ไฟฟ้าโดยสมบูรณ์ ก็จะช่วยลดความเสี่ยงด้านสุขภาพลงได้อย่างมาก เพราะบุหรี่ไฟฟ้าไม่มีส่วนประกอบของยาสูบ และมีสารอันตรายอื่น ๆ ในระดับต่ำกว่ามาก"

"ผู้ที่เปลี่ยนไปสูบบุหรี่ไฟฟ้า ควรพยายามเลิกสูบให้ได้ในที่สุด แต่ไม่ควรเสี่ยงที่จะกลับไปสูบบุหรี่แบบธรรมดาอีก ส่วนผู้ที่ไม่สูบอยู่แล้วก็ไม่ควรลองสูบบุหรี่ไฟฟ้า"

ศ.จอห์น บริตตัน ผู้อำนวยการศูนย์เพื่อการศึกษายาสูบและแอลกอฮอล์ จากมหาวิทยาลัยนอตทิงแฮม ระบุว่า "คำแนะนำยังคงเหมือนเดิม นั่นคือ หากคุณสูบบุหรี่แบบธรรมดา ให้เปลี่ยนไปสูบบุหรี่ไฟฟ้า แต่หากคุณไม่สูบบุหรี่อยู่แล้ว ก็จงอย่าสูบบุหรี่ไฟฟ้า"

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม