ยานวอยาเจอร์ 2 พบ "กำแพงไฟ" แถบพลาสมาร้อนแรงตรงสุดขอบระบบสุริยะ

  • 24 พฤศจิกายน 2019
แถบพลาสมาร้อนแรงแต่มีความหนาแน่นต่ำ ตั้งอยู่ชิดกับแนวสิ้นสุดอิทธิพลลมสุริยะ (Heliopause) Image copyright NASA /JPL-CALTECH
คำบรรยายภาพ แถบพลาสมาร้อนแรงแต่มีความหนาแน่นต่ำ ตั้งอยู่ชิดกับแนวสิ้นสุดอิทธิพลลมสุริยะ (Heliopause)

นักวิทยาศาสตร์ขององค์การนาซาเผยว่า ยานวอยาเจอร์ 2 (Voyager 2) อาจจะยังเดินทางไปไม่ถึงห้วงอวกาศระหว่างดวงดาว (Interstellar space) หลังหลุดพ้นจากขอบเขตอิทธิพลลมสุริยะ (Heliosphere) เมื่อปลายปี 2018 เนื่องจากยังติดอยู่ในแถบพลาสมาอุณหภูมิร้อนแรงหลายหมื่นองศาเซลเซียส ซึ่งเป็นเสมือน "กำแพงไฟ" ตรงสุดขอบระบบสุริยะ

แถบพลาสมาดังกล่าวเป็นกลุ่มก๊าซและอนุภาคมีประจุไฟฟ้า เกิดจากการสะสมตัวของลมสุริยะที่พัดมาจากดวงอาทิตย์ ซึ่งปะทะเข้ากับรังสีคอสมิกทรงพลังนอกระบบสุริยะจนพัดต่อไปไม่ได้อีก ทำให้เกิดเป็นแถบพลาสมาความหนาแน่นต่ำ แต่มีอุณหภูมิร้อนแรงในระดับที่แตกต่างกันไปในจุดต่าง ๆ ระหว่าง 30,000 - 50,000 องศาเซลเซียส

มีรายงานถึงการค้นพบแถบพลาสมานี้ ในงานวิจัยชิ้นหนึ่งของทีมนักวิทยาศาสตร์องค์การนาซา ซึ่งตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Nature Astronomy เมื่อช่วงต้นเดือน พ.ย. ที่ผ่านมา โดยรายงานระบุว่าระดับอุณหภูมิของแถบพลาสมาที่ยานวอยาเจอร์ 2 ตรวจวัดได้ สูงกว่าที่เคยคาดการณ์เอาไว้นับหมื่นองศาเซลเซียส

อุณหภูมิที่ร้อนแรงนี้อาจเป็นอุปสรรคให้ยานเดินทางออกสู่ห้วงอวกาศระหว่างดวงดาวได้ช้า หรืออาจทำให้ยานได้รับความเสียหายจนไม่สามารถเดินทางต่อไปได้ แต่ในขณะนี้ทีมนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่ายานวอยาเจอร์ 2 ยังคงอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ และยังไม่มีสัญญาณที่บ่งชี้ถึงความเสียหายรุนแรงเข้ามาแต่อย่างใด

การเดินทางที่ยาวนานถึง 42 ปีของยานวอยาเจอร์ 1 และ 2 ได้เผยถึงรายละเอียดตรงบริเวณ "สุดขอบรั้ว" ของระบบสุริยะ ทำให้นักวิทยาศาสตร์สามารถจะคาดการณ์ถึงรูปร่างของขอบเขตอิทธิพลลมสุริยะ ซึ่งเป็นสนามแม่เหล็กไฟฟ้าที่แผ่ออกไปจากดวงอาทิตย์ และมีสภาพคล้ายฟองห่อหุ้มปกป้องระบบสุริยะได้

Image copyright NASA
คำบรรยายภาพ ยานวอยาเจอร์ 2 อาจพบกับอุปสรรคในการเดินทางฝ่า "กำแพงไฟ" เพื่อออกสู่ห้วงอวกาศระหว่างดวงดาวต่อไป

ปัจจุบันยานวอยาเจอร์ทั้งสองลำอยู่ห่างจากโลกราว 18,000 ล้านกิโลเมตร โดยในปี 2012 ยานวอยาเจอร์ 1 เดินทางไปถึงแนวสิ้นสุดอิทธิพลลมสุริยะ (Heliopause) ก่อน ในขณะที่ยานวอยาเจอร์ 2 ไปถึงเส้นแนวดังกล่าวในอีกตำแหน่งหนึ่ง 6 ปีหลังจากนั้น

แม้ยานวอยาเจอร์ 1 และ 2 จะมีอายุการใช้งานนานมากแล้ว แต่อุปกรณ์สำรวจต่าง ๆ หลายชิ้นยังคงใช้งานได้ดีอยู่ โดยองค์การนาซาคาดหวังให้ยานทั้งสองลำทำหน้าที่สำรวจห้วงอวกาศระหว่างดวงดาวนอกระบบสุริยะต่อไป จนกว่าแหล่งพลังงานพลูโตเนียมที่ผลิตไฟฟ้าขับเคลื่อนยานจะหมดลง

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม