รัฐในเครือจักรภพเริ่มสรรหาประมุขใหม่เป็นการลับแล้ว

  • 13 กุมภาพันธ์ 2018
The Queen at the Mayflower Primary School in Poplar, east London, 2017 Image copyright PA

บีบีซีได้รับรายงานจากแหล่งข่าวระดับสูงว่า บรรดาผู้แทนของรัฐในเครือจักรภพได้เริ่มหารือกันถึงกระบวนการสรรหาประมุขคนต่อไป ซึ่งจะรับสืบทอดตำแหน่งประมุขแห่งเครือจักรภพต่อจากสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่สอง เมื่อเสด็จสวรรคตแล้ว

ประเด็นดังกล่าวถือว่ามีความอ่อนไหวอย่างสูง เนื่องจากตำแหน่งประมุขแห่งเครือจักรภพ (The Head of the Commonwealth) ไม่ได้เป็นตำแหน่งที่สืบทอดทางสายเลือด ทำให้องค์รัชทายาทของราชวงศ์อังกฤษคือเจ้าชายแห่งเวลส์ จะไม่ได้ทรงรับสืบทอดตำแหน่งนี้โดยอัตโนมัติหลังขึ้นครองราชย์

รายงานระบุว่าประเทศในเครือจักรภพได้แต่งตั้ง "กลุ่มที่ปรึกษาระดับสูง" ซึ่งประกอบด้วยอดีตผู้นำและรัฐมนตรีอาวุโสจากชาติสมาชิก 7 คนขึ้นมาศึกษาและให้คำแนะนำเรื่องแนวทางบริหารงานเครือจักรภพในอนาคต โดยในการนี้มีประเด็นเรื่อง "ข้อพิจารณาว่าด้วยการปกครองในระดับที่กว้างขึ้น" รวมอยู่ด้วย ซึ่งแหล่งข่าววงในชี้ว่าเป็นข้อความรหัสที่หมายถึงการสืบทอดตำแหน่งประมุขแห่งเครือจักรภพ

Image copyright Reuters
คำบรรยายภาพ สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่สอง ทรงแสดงความยินดีกับผู้ได้รับรางวัลเยาวชนแห่งเครือจักรภพปี 2016

แหล่งข่าวระดับสูงอีกผู้หนึ่งบอกกับบีบีซีว่า แม้ขณะนี้กลุ่มที่ปรึกษาระดับสูงของเครือจักรภพจะยังคงพิจารณาเรื่องนี้เป็นการลับ แต่จะมีการประชุมหารือกันอย่างเป็นทางการในภายหลัง ที่สำนักงานใหญ่ของรัฐเครือจักรภพในกรุงลอนดอน รวมทั้งมีความเป็นไปได้สูงว่า บรรดาผู้นำรัฐบาลของชาติสมาชิกจะหารือกันในเรื่องนี้ ระหว่างการประชุมประมุขฝ่ายบริหารรัฐเครือจักรภพ (Commonwealth Heads of Government Meeting - CHOGM) ซึ่งจะจัดขึ้นที่กรุงลอนดอนและปราสาทวินด์เซอร์ในเดือนเมษายนนี้

การประชุมดังกล่าวมีขึ้นในวาระที่สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่สองทรงเจริญพระชนมพรรษา 92 พรรษา ซึ่งคาดกันว่าอาจเป็นครั้งสุดท้ายที่ได้ทรงเข้าร่วมการประชุมนี้ หลังจากเมื่อ 65 ปีก่อน ทรงขึ้นดำรงตำแหน่งประมุขแห่งเครือจักรภพในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก โดยในครั้งนั้นยังทรงเป็นประมุขของรัฐในเครือจักรภพเพียง 7 ประเทศ จากจำนวนชาติสมาชิกเครือจักรภพทั้งหมด 8 ประเทศ แต่ในปัจจุบันทรงดำรงตำแหน่งประมุขของรัฐในเครือจักรภพ 15 ประเทศ จากจำนวนชาติสมาชิกทั้งหมด 53 ประเทศด้วยกัน

ทั้งนี้ การตัดสินใจเลือกประมุขแห่งเครือจักรภพคนใหม่ จะกระทำโดยบรรดาประมุขฝ่ายบริหารของรัฐเครือจักรภพ เมื่อสมเด็จพระราชินีนาถฯเสด็จสวรรคต แต่ไม่มีขั้นตอนที่เป็นทางการในการเลือกผู้สืบทอดตำแหน่งมาก่อน

แม้ผู้นำชาติสมาชิกหลายคนจะคาดว่า เจ้าชายแห่งเวลส์คือประมุขแห่งเครือจักรภพคนต่อไปอย่างไม่ต้องสงสัย แต่ในอดีตก็เคยมีการพูดกันว่า อาจมีการเลือกตั้งประมุขฝ่ายพิธีการของเครือจักรภพขึ้นมา เพื่อปรับปรุงความน่าเชื่อถือขององค์กรให้มีความเป็นประชาธิปไตยมากขึ้น

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ ผู้นำของหลายประเทศคาดว่า เจ้าชายแห่งเวลส์คือประมุขแห่งเครือจักรภพคนต่อไปอย่างไม่ต้องสงสัย

แหล่งข่าวอีกผู้หนึ่งบอกกับบีบีซีว่า กลุ่มที่ปรึกษาระดับสูงและบรรดาผู้นำรัฐเครือจักรภพกำลังตัดสินใจระหว่างสองทางเลือกว่า จะถวายตำแหน่งประมุขแห่งเครือจักรภพแก่เจ้าชายแห่งเวลส์เป็นการเฉพาะในครั้งนี้เท่านั้น หรือจะเลือกประกาศให้มีกฎเกณฑ์อย่างเป็นทางการ ซึ่งกำหนดว่านับแต่นี้ไปกษัตริย์อังกฤษทุกพระองค์จะทรงเป็นประมุขแห่งเครือจักรภพด้วยโดยอัตโนมัติ

ก่อนหน้านี้สมเด็จพระราชินีนาถฯ ทรงพยายามดำเนินงานเป็นการส่วนพระองค์ เพื่อให้มีหลักประกันว่าเจ้าชายแห่งเวลส์จะทรงได้สืบทอดตำแหน่งประมุขแห่งเครือจักรภพอย่างแน่นอนในอนาคต โดยทรงส่งเจ้าหน้าที่ระดับสูงไปเจรจาโน้มน้าวให้ผู้นำรัฐเครือจักรภพทั่วโลกเห็นพ้องด้วย

Image copyright PA
คำบรรยายภาพ สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่สองเสด็จเยือนออสเตรเลียในปี 1977 หลังทรงขึ้นดำรงตำแหน่งประมุขแห่งเครือจักรภพในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ปี 1953

ในการประชุมประมุขฝ่ายบริหารรัฐเครือจักรภพที่ประเทศมอลตา เมื่อปี 2015 สมเด็จพระราชินีนาถฯมีพระราชดำรัสว่า "ข้าพเจ้าไม่อาจจะหวังถึงการสนับสนุนและเป็นตัวแทนในเครือจักรภพที่ดีไปกว่าเจ้าชายแห่งเวลส์ได้อีกแล้ว ทรงเป็นผู้ทำประโยชน์เพื่อเครือจักรภพที่โดดเด่น และยังคงเป็นผู้ให้แม้ในทุกวันนี้"

เจ้าชายแห่งเวลส์เคยเสด็จเยือนประเทศในเครือจักรภพ 41 แห่ง จากทั้งหมด 53 ประเทศ และเป็นผู้แทนพระองค์ของสมเด็จพระราชินีนาถฯในการประชุมประมุขฝ่ายบริหารรัฐเครือจักรภพที่ศรีลังกา เมื่อปี 2013

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม